logo
16 KASIM 2026

Kapitalizmde devletin ekonomideki yeri

Kapitalizmde devlet onu kontrol eden mutlu azınlığın çıkarları doğrultusunda gelişmiştir

04.09.2026 00:22:00
Haber Merkezi
 
Kapitalizmde devletin ekonomideki yeri
Kapitalizmde devletin ekonomideki yeri
Kapitalizmde devlet onu kontrol eden mutlu azınlığın çıkarları doğrultusunda gelişmiştir. Zaman içerisinde devletin ekonomide ki yeri mutlu azınlığın çıkarları doğrultusunda biçim değiştirmiştir.

Kapitalizmde devletin ekonomideki yeri tarih içerisinde çeşitli değişiklere uğrayarak günümüze kadar gelmiştir.

Fizyokrasi ile başlayan ve kapitalizmin klasik ayağını temsil eden A. Smith ile devam eden süreçte, devletin ekonomiye müdahale etmemesi istenmiştir.







Bu dönemde devlet, özel sektör için kârlı olmayan, yüksek sermaye gerektiren ama kârlılığı az olan ve özel sektörün alt yapıda ihtiyaç duyduğu sektörlerde yer almıştır. Klasik iktisat olarak da ifade edilen bu tarafsız devlet anlayışı, 1929 büyük buhranına kadar devam etmiştir.

Bu dönemde, piyasaların serbest bırakıldığında kendi kendine dengeye ulaşamayacağı ortaya çıkarak devletin müdahalesi zorunlu olmuştur.

1930'lardan 1980'li yıllara kadar kapitalizmin devletlere biçtiği rol iki madde de özetlenebilir: Kamu harcamalarını faizle alınan para ile arttırmak ve yoğun sermaye gerektiren iktisadi yatırımları yapmak…

Kamu harcamalarını faizle alınan para ile yapmayı tavsiye eden Keynes'yen model, kısa zamanlı toplumda rahatlamaya neden olmuş; ama zaman içerisinde ülkeler, yaptıkları bu harcamaları faizli para ile karşıladıkları için global tefecilere borçlu hale gelmişlerdir.







Diğer taraftan yüksek sermaye gerektiren yatırımlar, devlet tarafından yapılarak özel sektörün girmesi mümkün olmayan sahalara devlet el atmıştır. 1980'den sonra ise kapitalizmin devletlere biçtiği rol, yeni bir değişikliğe uğramıştır. O yıllara kadar yüksek sermayelerle yapılan ve devletlerin kalkınmasında rol oynayan kamu iktisadi kurumları (KİT), yok pahasına global firmalara satılmaya başlamıştır.

IMF ve DB, gelişmekte olan ve geri kalmış ülkelere kredi verirken, özelleştirmeyi de şart koşarak; böylece devletlerin en kıymetli şirketlerinin global firmalara devredilmesini sağlamıştır.

1980'den sonra bir anda 60 aşkın ülkede başlayan bu süreçte global firmalar, büyük paralar verip kamu iktisadi kurumlarını inşa etmek yerine, önce bu kurumları devletlere yaptırmışlar, ardından da yok pahasına satın almışlardır.







1979 yılında İngiltere'de muhafazakar parti ile başlayan ve 1980 yılında ABD tarafından bütün gelişmekte olan ülkelere ihraç edilen özelleştirmenin bu ülkelerde uygulanan şekli ile gelişmekte olan ülkelerdeki şekli çok farklıdır. İngiltere, kâr eden kurumlarını halka arz yolu ile satmıştır.

British Gas, British Steel, British Airways gibi kurumların yüzde 50'den az hissesi halka satılmıştır. Örneğin, British Airways'te yabancıların payının %25'i geçmesine müsaade edilmemiştir. Halbuki İngiltere'den sonra özelleştirme rüzgarına kapılan Şili, Arjantin ve Meksika'da durum çok farklı olmuştur. Blok satışlarla %50'den fazlası global firmalara satılan Kamu İktisadi kurumları, bu ülkelerdeki yılların emeğini de beraberinde götürmüştür.

Ülkemizde de 1980 yılında başlayıp devam eden özelleştirme rüzgarı, Latin Amerika ülkelerinden farklı değildir. 1979 yılında Tokyo raundunda global firmaların devletlere aldırdıkları özelleştirme kararı, bir anda bütün gelişmekte olan ülkelerde doğruluğu tartışılamaz bir ekonomi kuralı olarak uygulamaya konmuştur.







Ülkemiz de bu rüzgardan nasibini 24 Ocak 1980 kararları ile almıştır. 1980 öncesi "kamu harcamalarını arttırın" diyen kapitalizm, şimdi tam tersini söyleyerek gelişmekte olan ülkelere kamu harcamalarını kısmasını tavsiye etmektedir.

Çünkü dün global tefecilere borçlanması için harcamalarını arttırması gereken devletler, bugün bu borçların faizlerini ödemek için harcamalarını kısmak zorundadırlar. IMF, başta ülkemiz olmak üzere, borç batağına batmış birçok ülkeye kamu harcamalarını kısmasını tavsiye etmektedir. Bunun bir ekonomi kuralı olduğu söylenmektedir.

Kalkınmış kabul edilen ülkelerin kamu harcama rakamlarına baktığımızda; gelişmekte olan ülkelere tavsiye edilenin tam tersi bir sonuçla karşılaşırız. Aşağıdaki tablodan görüleceği üzere, 2015 yılı itbariyle kamu harcamalarının GSMH oranı Fransa'da %56.6, Almanya'da 43.8, İngiltere'de 42.4, ABD'de 37.6 ve tüm Avrupa bölgesinde ise 47.16'dır. Bu oran Finlandiya'da %57, Yunanistan'da %55.2, Belçika'da %53,8, Avusturya'da %50.9, İtalya'da %50.1, Portekiz'de %48.3, Hollanda'da %44.7, İspanya'da %43,6 seviyesindedir. 







Ülkemizde istihdam içerisinde devlet memurlarının sayısı  2017 Eylül itibariyle 2.449.538 kişidir.  Bu oran Türkiye için 2017 yılı itibarı ile %8.5 iken;  ABD'de ise 2016 yılı sonu itibarı ile 22.222 milyon insan devlette çalışmaktadır; 156.063 milyon çalışan içerisinde bu oran %15 düzeyindedir.  

Dün mutlu azınlıkların global ölçekte büyümek için kullandıkları devletlerin, artık ekonomilerdeki yeni vazifesi, halklardan vergi toplamanın dışında hiçbir şeye karışmamasıdır.

IMF, Dünya Bankası ve Birleşmiş Milletler gibi kuruluşların, azgelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden kalkınma adına isteklerine bakıldığında bu hakikat açıkça görülecektir.

Talep edilenlerin tamamı devletin küçültülmesi içindir. Küreselleşen dünyada sınırların kalkmasından bahsedenler, artık büyük ve güçlü devletlere değil, küçük devletlere gerek olduğundan söz etmektedirler.

Kapitalist sitemin devlet anlayışında devletin küçültülmesinden bahsedilirken, bunun anlamı, devletin topluma hizmet sunan yönünün küçültülmesidir. Yoksa bu sistemlere göre, devletlerin tek gelir kaynağı olan vergilerin toplanması ve kayıt dışının kayıt altına alınması adı altındaki devletin güçlü bir şekilde halkın üzerinde hâkimiyetini savunurlar. Yani küçülen devlet, devletin vergi toplayan yüzü değil, halkına hizmet götüren tarafıdır.







Vergiler, Kapitalist sistemler için tek gelir kaynağı olduğu gibi; faiz esaslı sistemde de sermaye gruplarına kaynak akışının tek yoludur. Bu sistemlerde devlet, halkından aldığı paranın az bir kısmını yine halkına hizmet olarak aktarırken; paranın neredeyse tamamı, faizle borç alınan global tefecilere gitmektedir.

Devletin temel amaçlarından biri, sosyal ve ekonomik istikrar ile gelişmeyi sağlamaktır. Kapitalizmin devlet anlayışında ise, klasik devletin vazifelerinin yerine, özellikle bir kesimin ihtiyaçlarına cevap verilerek adaleti bozan uygulamaların hayata geçirilmesi söz konusudur. Yürürlükteki sistemin bazı kuralları veya işleyişiyle ilgili bazı konular, bu kesimlerin talepleri doğrultusunda bizzat devlet eliyle değiştirilir.

Milli Ekonomi Modeli'nde yer alan güçlü millet için güçlü devlet anlayışı, kapitalist sistemlerde yerini güçlü sermaye grupları için küçük devlet anlayışına bırakmıştır." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)

Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı

Burdur'da iki grup arasında çıkan ve 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgayla ilgili gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden 1'i tutuklandı, 2'si adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı

14.11.2026 11:52:00
İHA
 
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Olay, geçtiğimiz gün Karasenir Mahallesi 26005 Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, henüz bilinmeyen bir nedenle iki grup arasında çıkan tartışma kısa sürede büyüyerek bıçaklı kavgaya dönüştü.






Kavgada S.Ç. (21), D.U. (19), H.D. (17) ve E.A. (24) yaralandı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılar, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.








Sopa ve bıçaklar ele geçirildi, 3 kişi gözaltına alındı

Olayın ardından bölgede geniş güvenlik önlemleri alan polis ekipleri, kavgayla ilgili soruşturma başlattı. Olayda kullanılan sopa ve bıçaklar ele geçirilirken, soruşturma kapsamında M.A., D.U. ve G.A. isimli şüpheliler gözaltına alındı. 






Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden M.A. tutuklanırken, D.U. ve G.A. adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.






Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı

Konya Ovası'nın yüksek kesimlerinde kar yağışının ardından yaşanan soğuk hava ve don olayının hububat ürünlerinde ciddi bir zarara yol açmadığı bildirildi. Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, özellikle buğday ve arpalarda yaprak uçlarında görülebilecek sararma ve siyahlaşmaların korkulacak bir durum olmadığını belirterek, "Çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil" dedi

14.11.2026 11:42:00
İHA
 
Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı
Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı
Konya Ovası'nda kış mevsiminin etkileri yüksek kesimlerde kendisini göstermeye başladı. Bazı bölgelerde kar yağışı görülürken, yüksek kesimlerdeki yağışın ardından Konya Ovası'nda da soğuk hava etkili oldu. Geçtiğimiz günlerde yaşanan don olayının özellikle yeni çıkış yapan hububatlarda oluşturabileceği zarar çiftçileri endişelendirirken, ZMO Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, mevcut durumun korkulacak boyutta olmadığını ifade etti.






"Hububatta şu anda telaş edilecek bir durum yok"

Hububat ekimlerinin büyük bölümünün tamamlandığını belirten Konya Şube Başkanı Kırkgöz, "Konya Ovası'nda kar yağışı yüksek kesimlerde kendisini gösterdi. Özellikle Antalya tarafında ve Afyon hattında bir kısım bölgelerde kar yağışı oldu. Bu kar yağışından sonra tabii, o yüksek kesimlerdeki kar yağışının ovaya bir soğuk hava dalgası getirdiğini biliyoruz. Geçtiğimiz günlerde bir don riski yaşadık. Şu anda hububat alanlarında yüzde 80 anlamında ekili işler tamamlandı. Yeşil mahsuller hasat ediliyor oralar, sulu alanlarda da ekili işler hasattan sonra devam edecek. Bu dönemde çıkmış olan hububatlarda, buğday ve arpalarda geçtiğimiz günlerde yaşanan don çok fazla bir zarar vermedi. Yaprak uçlarında birtakım siyahlaşmalar ve sararmalar söz konusu olabilir. Onlarda korkulacak herhangi bir sıkıntı yok. İlerleyen dönemlerde bu sararan kısımlar kuruyup dökülecek ve yerine yeni yapraklar çıkacak diyebiliriz. Şu anda çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil, donla ilgili" dedi.








"Mısırda hasat nemi 15 ve altında olmalı"

Mısırda hasat zamanlamasının ürünün değerini doğrudan etkilediğine dikkat çeken Kırkgöz, hasat neminin yüzde 15 ve altında olmasının üretici açısından önemli olduğunu belirterek, "Özellikle mısır bitkisinde şu anda hasadı tamamlanmamış mısırlar söz konusu tarlalarda. Bu ürünlerde de bu yıl nem problemi oldukça yüksek. Nemlerin düşme oranları çok yavaş. Şu anda çiftçilerimiz nemlerin yüksekliğinden kaynaklı ürünlerini hasat edemiyorlar. Bu don olayı mısır bitkisinde özellikle nemin biraz daha düşmesini sağlayacak. Bir yandan da mısır için mısır tarımı yapan, mısır üretimi yapan çiftçimiz için de bu don olayı olumlu oldu diyebiliriz. Mısırda önemli olan hasat nemi hasat neminin 15 ve altında olması çiftçilerimiz için ve alım yapan tüccarlar için makul değerler. O yüzden hasat neminin 15'e düşmesi beklenmeli mutlaka. Yüksek nemde hasat edilen mısırlar maalesef değerinde satılamıyor. Biraz daha düşük değerlerde satılıyor ama tabii, ilerleyen dönemlerde yağışlar da arka arkaya gelebilir. Çiftçilerimizin bunu dikkate alarak en makul dönemde, en uygun nemde hasatlarını gerçekleştirmelerini öneriyoruz. Çünkü yağmur yağdığı zaman maalesef tarlaya girip hasat sürecini tamamlayamayabiliriz. Ürünlerin tarlada kalması oldukça sıkıntı oluşturabilir. Çünkü yatmalar ve ürünlerdeki koçanların dökülmesi gibi, koçanların düşmesi gibi birtakım problemler söz konusu olabilir. Bu yüzden çok fazla yağışlara denk getirmeden bu aylarda artık mısırın nemi kaçtıysa, düştüyse hasadını gerçekleştirmelerini söyleyebiliriz" şeklinde konuştu.








"Kar yağmadan yaşanacak don zarar verebilir"

Hububat açısından ilerleyen dönemde yaşanabilecek don olaylarına da dikkat çeken Kırkgöz, kar yağışının koruyucu bir etki oluşturabileceğini söyledi. Kırkgöz, "Hububatta ilerleyen dönemlerde kar yağmazsa don olayı sıkıntı olabilir. İnşallah bu yıl kar yağışı da geçtiğimiz yıl gibi bereketli olur. Özellikle nisan yağışları oldukça iyiydi geçtiğimiz yıl. Bu yıl da kar yağışı iyi olursa, kar yağdıktan sonra don olayının olması hububatlarda herhangi bir sıkıntı yaşatmaz ama kar yağmadan, hububatların biraz daha büyüdüğü dönemde don olayı yaşanırsa o birtakım zararlar verebilir. Şu anda yeni çıkış yapan ürünlerde belki birtakım sıkıntılar olabilir ama çıkışını tamamlamış hububatlarda herhangi bir sıkıntı söz konusu değil. Yeni ekecek çiftçilerimizin şu anda ekmelerinde de herhangi bir mahsur söz konusu değil. Havaların soğuk gitmesi, ekili işlerle ilgili herhangi bir problem ortaya koymaz. Çiftçilerimiz, hububat ekimlerini yapmayan çiftçilerimiz, bu dönemde de yapabilirler" diye konuştu.




















Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı

Karabük merkezli 4 ilde düzenlenen operasyonda, firmaları 55 milyon TL zarara uğrattıkları tespit edilen 11 şüpheli yakalandı. Şüphelilerin, usulsüz çek bozdurma yöntemiyle yaklaşık 55 milyon TL'lik para trafiği oluşturdukları belirlendi

14.11.2026 11:39:00
İHA
 
Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı
Çekleri kırdırıp milyonları aktardılar: 4 ilde 11 gözaltı
Karabük Cumhuriyet Başsavcılığınca "nitelikli dolandırıcılık" ve "resmî belgede sahtecilik" suçları kapsamında yürütülen soruşturma çerçevesinde, İl Emniyet Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şube Müdürlüğü ekipleri çalışma başlattı.






Bir ihbarı değerlendiren ekipler, Karabük'te faaliyet gösteren bir firmanın muhasebe çalışanının, 800 bin TL ile 1,5 milyon TL arasında değişen tutarlarda çekler düzenlediğini ve bu çekleri anlaşmalı olduğu faktoring çalışanları aracılığıyla usulsüz şekilde bozdurduğunu tespit etti. Elde edilen paraların farklı kişilerin hesaplarına gönderildiği ve şüpheliler arasında paylaşıldığı öne sürüldü.

Şüpheliler arasındaki yazışma ve sesli mesajların da soruşturma dosyasına girdiği öğrenilirken, incelemelerde ilk etapta yaklaşık 55 milyon TL'ye yakın para trafiği bulunduğu belirlendi. Soruşturma kapsamında firmaların toplam 55 milyon TL zarara uğratıldığı tespit edildi.

4 ilde eş zamanlı operasyon

KOM Şube Müdürlüğü ekiplerince 45 personelin katılımıyla aralarında faktöring çalışanlarınında bulunduğu Karabük, Ankara, İstanbul ve Bartın'da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda Karabük'te 6, Ankara'da 3, İstanbul'da 1 ve Bartın'da 1 olmak üzere toplam 11 şüpheli yakalandı.

Karabük Emniyet Müdürlüğünden yapılan açıklamada, kent genelinde vatandaşların huzur ve güvenliğini tehdit eden suç ve suç odaklarıyla mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği bildirildi.



























Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı

Van'ın Gürpınar ilçesinde kar ve buzlanma nedeniyle yolda kalan çiftçiler, iş makinelerinin desteğiyle kurtarıldı

13.11.2026 13:58:00
İHA
 
Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı
Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı
Van'da geçtiğimiz günlerde etkili olan kar yağışı ve buzlanmaya karşı çalışmalar devam ediyor. Gürpınar ilçesine bağlı Sıcaksu Mahallesi yolundan ilçe merkezine gitmeye çalışan çiftçiler, kar ve buzlanma nedeniyle traktör ve römorklarıyla yolda kaldı. Durumun Kırkgeçit Şantiye Şefliğine bildirilmesi üzerine ekipler hızla harekete geçti.






Bölgeye sevk edilen iş makineleriyle başlatılan çalışma ile yolda kalan traktör ve tarım makineleri halat yardımıyla iş makinelerine bağlanarak bulundukları yerden çıkarıldı. Ekiplerin çalışmasıyla çiftçilerin ana yola güvenli şekilde ulaşmaları sağlandı.








Karla mücadele ekipleri, ayrıca Sıcaksu Mahallesi'ne bağlı Tüzek Mezrası yolunda da kar temizleme çalışması yaptı.

Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?

Otomobil güvenliğinin zincirleme halkaları arasında lastikler, yere basan tek ve en kritik temas noktasıdır

13.11.2026 12:00:00
Hasan Gündoğdu
 
Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?
Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?
Havaların soğumasıyla birlikte sürücülerin gündemine giren kış lastikleri, sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda zorlu iklim koşullarında hayat kurtaran hayati bir mühendislik ürünüdür.






Kış Lastiği Nedir?

Kış lastiği, hava sıcaklığının 7 derecenin altına düştüğü durumlarda; karla kaplı, buzlu, ıslak ve çamurlu zeminlerde üstün tutunma (yol tutuş) sağlamak üzere özel olarak tasarlanmış bir pnömatik (havalı sistem) lastik türüdür.

Yapımında kullanılan zengin silika bileşenleri ve özel sır tıp tasarım teknolojileri sayesinde, soğuk hava şartlarında bile esnekliğini kaybetmez ve yola tutunma kabiliyetini maksimum seviyede tutar.






Kış Lastiğinin Öne Çıkan Özellikleri

Kış lastiklerini sıradan lastiklerden ayıran ve zorlu koşullarda performans göstermesini sağlayan başlıca yapısal özellikleri şunlardır:

Özel Sırt Hamuru (Silika Teknolojisi): Yaz lastikleri sıcak havada esnek kalacak şekilde üretilirken, soğukta sertleşir. Kış lastikleri ise yüksek oranda silika içeren özel kauçuk hamuru sayesinde dondurucu soğuklarda dahi yumuşak ve esnek kalır. Bu esneklik, lastiğin zemin üzerindeki mikro pürüzlere tamamen tutunmasını sağlar.

Kılcal Kanallar (Sipe Teknolojisi): Kış lastiklerinin sırt blokları üzerinde "sipe" adı verilen binlerce mikro kılcal kanal bulunur. Bu kanallar zeminle temas ettiğinde vantuz etkisi yaratır, su tabakasını yutarak suyu dışarı atar ve buzlu zeminlerde kaymayı önler.

Derin ve Geniş Tahliye Kanalları: Kar, çamur ve suyun lastik oluklarından hızla uzaklaştırılmasını sağlayan derin ve geniş sırt bloklarına sahiptir. Bu sayede kızaklama riski en aza indirgenir.

Diş Derinliği: Yasal sınır yaz lastiklerinde 1.6 mm iken, kış lastiklerinde güvenli sürüş ve kar performansının sürdürülebilmesi için bu sınırın en az 4 mm olması önerilir.






Kış Lastiği ile Yaz Lastiği Arasındaki Farklar Nelerdir?

Yaz lastiği ve kış lastiği birbirinin alternatifi değil, tamamen farklı mevsimsel koşulların fiziksel gereksinimlerine göre üretilmiş iki farklı üründür. Aralarındaki temel farklar şunlardır:






Kış Lastiği Niçin Önemlidir?

Kış lastiği kullanımının hayati önem taşımasının ardında hem fiziksel hem de pratik güvenlik gerekçeleri yatar:

Fren Mesafesini Kısaltır: 50 km/s hızla giden bir araçta yapılan testler, kış koşullarında kış lastiğinin yaz lastiğine kıyasla fren mesafesini metrelerce kısalttığını kanıtlamaktadır. Bu metreler, bir kazayı önlemek ile kaçınılmaz bir felaket yaşamak arasındaki farkı belirler.

Kızaklamayı Engeller: Eriyen kar suları ve yağmur, yollarda su birikintileri oluşturur. Yaz lastikleri bu suyu yeterince hızlı tahliye edemez ve araç su üstünde kaymaya başlar (kızaklama). Kış lastikleri ise suyu hızla yoldan uzaklaştırarak direksiyon hakimiyetini elde tutmanızı sağlar.

Çekiş Gücünü ve Viraj Güvenliğini Artırır: Karlı yokuşlarda kalkış yapabilmek, patinajı önlemek ve virajlarda aracın arka kısmının savrulmasını engellemek tamamen kış lastiğinin zemini kavrama gücüne bağlıdır.






Ekonomik ve Güvenli Sürüş Konforu Sunar: Doğru lastik seçimi, zorlu kış şartlarında yolda kalma riskini sıfıra indirir; kaza masraflarını, zaman kaybını ve stresli yolculukları engeller.

Kış lastiği kullanımı, yalnızca trafik cezalarından kaçınmak için yerine getirilen mevsimsel bir formalite değil; sürücünün, sevdiklerinin ve trafikteki diğer insanların can güvenliğini koruyan en temel tedbirdir.

Hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü anda aracınıza kış lastiklerini takmak, kış mevsimini güven, huzur ve konfor içinde atlatmanızı sağlayacaktır.

Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde etkisini artıran şiddetli lodos, bir ağacın daha devrilmesine neden oldu. Sokağa devrilen ağaç nedeniyle ulaşım bir süre aksadı

13.11.2026 07:55:00
İHA
 
Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı
Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı
Olay, saat 00.30 sıralarında Hamidiye Mahallesi Güldeste Sokak'ta meydana geldi. Edinilen bilgiye göre sokak kenarında bulunan ağaç, şiddetli lodosun etkisiyle ortadan ikiye ayrıldı. Ağacın kopan bölümü sokağa devrilerek yolu ulaşıma kapattı.








Durumun bildirilmesi üzerine olay yerine itfaiye ve polis ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekipleri, sokağa devrilen ağacı keserek parçalara ayırdı ve yoldan kaldırdı.








Yapılan çalışmaların ardından sokak yeniden ulaşıma açılırken, olayda herhangi bir yaralanma yaşanmadığı öğrenildi.















Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey

HTS kayıtları, İngilizce "Historical Traffic Search" (Geçmiş Trafik Araması veya Arama Trafiği Geçmişi) kavramının kısaltmasıdır. Adli soruşturmalarda, ceza davalarında ve hatta bazı hukuk davalarında (örneğin boşanma dosyalarında) sıklıkla karşımıza çıkan HTS kayıtları, cep telefonlarının ve hatların geçmişte gerçekleştirdiği iletişim trafiğinin teknik dökümüdür

12.11.2026 14:33:00
Hasan Gündoğdu
 
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Halk arasında sıklıkla "telefonların dinlenmesi" ile karıştırılsa da HTS kayıtları tamamen farklı bir niteliğe sahiptir. Bu yazıda, HTS kayıtlarının kapsamını, neleri içerip içermediğini, nasıl elde edildiğini ve hukuki boyuttaki yerini tüm detaylarıyla inceleyeceğiz.






HTS Kayıtları Tam Olarak Neleri İçerir?

GSM operatörleri (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom vb.) ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) altyapısında saklanan bu veriler, iletişimin kiminle, ne zaman ve nereden yapıldığını gösteren meta verilerden (veri özetlerinden) ibarettir. Bir HTS raporunda yer alan temel başlıklar şunlardır:

• Arayan ve Aranan Numaralar: İletişim kuran tarafların telefon numaraları.

• Tarih ve Saat Bilgisi: Aramanın, mesajlaşmanın veya veri bağlantısının tam olarak ne zaman gerçekleştiği.

• Görüşme Süresi: Yapılan telefon görüşmesinin saniye cinsinden uzunluğu.

• İletişim Türü: Arama (sesli görüşme), SMS, MMS veya internet (data) bağlantısı türü.

• Baz İstasyonu Bilgisi (Konum Verisi): Görüşmenin gerçekleştirildiği esnada telefonun sinyal aldığı baz istasyonunun adresi, konumu ve sektörü.

• IMEI Numarası: Hattın hangi cihazda (telefon modelinde) takılı olarak kullanıldığı.






HTS Kayıtlarında Hangi Bilgiler BULUNMAZ?

En sık yapılan yanlış algılardan biri, HTS raporlarının konuşma içeriklerini barındırdığı yönündedir. HTS kayıtlarında konuşmaların ses içerikleri, SMS metinleri veya WhatsApp gibi internet tabanlı uygulamaların yazışma içerikleri yer almaz. Bu veriler yalnızca "iletişimin varlığını ve trafiğini" gösterir.






HTS ve Baz Analizi Ne Amaçla Kullanılır?

Adli makamlar, suçların aydınlatılması ve olay örgüsünün çözülmesi amacıyla HTS raporlarını detaylı bir "HTS analizine" tabi tutar. Bu analizlerin temel kullanım alanları şunlardır:

Konum Tespiti (Alibi Doğrulaması): Bir şüphelinin veya sanığın, suçun işlendiği saatte olay mahallinde olup olmadığını test etmek için baz istasyonu verileri incelenir. Telefonun hangi baz istasyonundan sinyal verdiği, kişinin o coğrafi alana yakınlığını coğrafi olarak haritalandırır.

Suç Ağı ve Örgüt İlişkilerinin Çözülmesi: Organize suç, dolandırıcılık veya terör dosyalarında, şüphelilerin birbirleriyle olay öncesi ve sonrası yoğun bir iletişim trafiği içinde olup olmadığını gösteren bağlantı haritaları çıkarılır.

Zaman Çizelgesi (Kronoloji) Oluşturma: Olay gününe ait telefon trafiği saniye saniye dizilerek şüpheli veya mağdurun hareket serüveni çıkarılır.






HTS Kayıtları Nasıl Elde Edilir?

Bireylerin kendi özel hatlarına ait geçmiş trafik dökümlerini operatörlerin bireysel uygulamalarından (örn. son birkaç aylık fatura detayları) görmesi mümkündür; ancak adli veya hukuki süreçlerde kullanılan resmi HTS raporları bu yolla elde edilmez.

Hukuki Prosedür: Ceza soruşturmalarında Cumhuriyet Savcılığının talebi ve Sulh Ceza Hâkiminin kararı (veya Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.135 kapsamında) şarttır.

Hâkim Kararı Olmaksızın Elde Etme: Eğer HTS kayıtları hâkim kararı olmaksızın usulsüz bir şekilde temin edilmişse, "hukuka aykırı delil" niteliği taşır ve hiçbir yargı merciinde hükme esas alınamaz.

Saklama Süreleri: GSM operatörleri bu verileri yasal mevzuatlar çerçevesinde belirli bir süreyle (genellikle son 2 ila 5 yıl arası) saklamakla yükümlüdür. Çok eski döneme ait veriler sistemden silinmiş olabileceğinden, geçmişe dönük incelemelerde zaman aşımı süreleri önem arz eder.






Yargıtay İçtihatlarında HTS Kayıtlarının Delil Değeri

Türk yargı sisteminde ve Yargıtay'ın yerleşik kararlarında HTS kayıtlarının ispat gücü ile ilgili net çizgiler bulunmaktadır:

Tek Başına Mahkûmiyet Gerekçesi Olamaz: Yargıtay içtihatlarına göre, HTS kayıtları veya baz istasyonu çakışmaları tek başına bir kişinin suçlu olduğunu kanıtlamaya yetmez. Aynı baz istasyonundan aynı anda binlerce insan sinyal alabileceği için ("ortak baz çakışması"), bu veriler ancak tanık ifadeleri, kamera kayıtları, parmak izi veya fiziksel bulgular gibi diğer delillerle desteklendiği takdirde anlam kazanır.

Destekleyici ve Tamamlayıcı Rol: HTS kayıtları, sanık veya tanık ifadelerindeki çelişkileri ortaya koymak (örneğin "O saatte orada değildim" diyen birinin baz verileriyle orada olduğunun kanıtlanması) ve olaylar arasındaki kronolojik bağı kurmak açısından son derece güçlü birer yardımcı dijital delildir.

Özetle HTS kayıtları; modern ceza ve hukuk yargılamasında gerçeğin ortaya çıkarılması için kullanılan, telekomünikasyon verilerine dayalı teknik bir haritadır; ancak adil bir karar verilebilmesi için bu teknik verilerin mutlaka uzman bilirkişilerce analiz edilmesi ve hukuki süzgeçten geçirilmesi gerekir.

Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen trafik kazasında kontrolden çıkan minibüs, fabrika duvarına ve ağaca çarptı. Kazada 1'i ağır olmak üzere 4 kişi yaralandı

10.11.2026 12:38:00
İHA
 
Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı
Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı
Kaza, saat 09.00 sıralarında Süleymaniye Mahallesi Babacan Caddesi'nde meydana geldi. Cadde üzerinde seyir halinde olan Baran Y. (23) yönetimindeki 03 LB 279 plakalı minibüs, yağış nedeniyle kayganlaşan yolda sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıktı.






Savrulan minibüs, önce fabrika duvarına, ardından ağaca çarparak durabildi. Kazada sürücü Baran Y. ile araçta yolcu olarak bulunan Fırat T. (16), Enes K. (21) ve Sait S. (21) yaralandı. 






Araçta bulunan yaralılar, çevredeki vatandaşların ve sağlık ekiplerinin yardımıyla çıkarıldı. Olay yerine sevk edilen ambulanslarla İnegöl Devlet Hastanesi Acil Servisi'ne kaldırılan yaralılar tedavi altına alındı. 






Yaralılardan Fırat T.'nin sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu öğrenildi. Polis ekipleri kazayla ilgili inceleme başlattı.













Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu

Erzurum'da soğuk ve yağışlı hava yaşamı olumsuz etkiliyor. Sıcaklıklar Palandöken'de gece -14 derece olurken, kent merkezinde termometreler -7'yi gösterdi

10.11.2026 12:34:00
İHA
 
Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu
Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu
Erzurum'da kış mevsimi etkisini iyice hissettirmeye başladı. Sabahın erken saatlerinde şehri esir alan dondurucu soğuklar nedeniyle adeta hayat buz kesti. Sokaklar ve kaldırımlar tamamen donarken, özellikle cami avlularındaki tarihi şadırvanlar ile otobüs duraklarının camları kalın buz tabakasıyla kaplandı.






Soğukların bu sene erken başladığını ifade eden Ahmet Uğurlu (65) ,"Yerler hep buzla kaplı ama ben hiç kayıp düşmedim. Bu memlekette büyüdük biz karda, buzda gezmesini iyi biliriz. Şu anda hava tertemiz eskiden kömür ve doğalgaz çok yanardı, nefes alınmazdı" dedi.








Meteoroloji 12. Bölge Müdürlüğü'nden alınan son bilgilere göre; Erzurum ve çevre illerde havanın parçalı, zamanla çok bulutlu olması öngörülüyor. Yetkililer, özellikle sabah ve gece saatlerinde şiddetli buzlanma, don olayı ile birlikte yer yer pus ve sis hadisesine karşı vatandaşları uyardı. 






Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyredeceği bölgede, rüzgarın ise kuzeyli yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette eseceği tahmin ediliyor. Uzmanlar bölge genelinde buzlanma ve don olayı beklendiğinden meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması çağrısında bulundular. 






Bölge genelinde özellikle gece saatlerinden itibaren hafif ve yer yer orta şiddette zirai don beklendiğinden tarımsal faaliyetlerle uğraşan vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmaları da hatırlatıldı.






Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti

Manisa'nın Turgutlu ilçesinde otomobil ile çekicinin kafa kafaya çarpıştığı kazada ağır yaralanan 19 yaşındaki Burak Efe Şenyüz, kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti

09.11.2026 14:37:00
İHA
 
Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti
Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti
Kaza, sabah saat 08.20 sıralarında Turgutlu ilçesine bağlı Derbent Mahallesi D-300 Ankara-İzmir karayolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, İzmir istikametinde seyir halinde olan Burak Efe Şenyüz (19) yönetimindeki 45 NU 015 plakalı otomobil ile Ankara yönünden mahalle arasına sol dönüş yapmak isteyen Halil K. (54) idaresindeki 45 AZ 410 plakalı çekici kafa kafaya çarpıştı.






Şiddetli çarpışmada otomobil sürücüsü Burak Efe Şenyüz ağır yaralandı. Olay yerine sevk edilen sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi yapılan genç sürücü, ambulansla Turgutlu Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. 






Şenyüz, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Kazayla ilgili adli soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.