logo
16 KASIM 2026

Karaciğer yağlanması: Beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam

Karaciğer yağlanması (tıbbi adıyla hepatosteatoz), modern dünyada beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve hareketsiz yaşam tarzının yaygınlaşmasıyla birlikte en sık karşılaşılan kronik sağlık sorunlarından biri haline gelmiştir

03.06.2026 12:58:00
Hasan Gündoğdu
 
Karaciğer yağlanması: Beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam
Karaciğer yağlanması: Beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz yaşam
Karaciğer hücrelerinde normalin üzerinde (toplam ağırlığının %5'inden fazla) yağ birikmesi olarak tanımlanan bu durum, erken dönemde fark edilip müdahale edilmezse siroz ve karaciğer kanseri gibi geri dönüşü zor tablolara yol açabilir.






İşte karaciğer yağlanmasının nedenleri, tedavi yöntemleri ve bu süreçte dikkat edilmesi gereken hayati noktalar:

Karaciğer Yağlanmasının Nedenleri

Karaciğer yağlanması temel olarak iki ana kategoriye ayrılır: Alkol Kullanımına Bağlı Olan ve Alkol Dışı Karaciğer Yağlanması (NAFLD). Günümüzde en yaygın görülen tip, metabolik sendromla doğrudan ilişkili olan alkol dışı yağlanmadır.






Metabolik ve Genetik Faktörler

• İnsülin Direnci ve Tip 2 Diyabet: İnsülin direnci olduğunda, vücut yağ dokusundaki yağ asitlerini serbest bırakır ve bu asitler karaciğere akın eder. Karaciğer, bu aşırı yükü işleyemediği için hücrelerinde depolar.

• Obezite ve Bölgesel Yağlanma: Özellikle karın çevresinde (visseral) biriken yağlar, karaciğer yağlanmasının en güçlü tetikleyicisidir.

• Hiperlipidemi: Kandaki kolesterol ve özellikle trigliserid seviyelerinin yüksek olması, karaciğerin yağ yükünü artırır.

• Hızlı Kilo Kaybı: Bilinçsizce yapılan şok diyetler veya cerrahi müdahaleler sonrası yaşanan çok hızlı kilo kayıpları, vücuttaki yağ depolarının aniden mobilize olarak karaciğere yüklenmesine neden olur.






Beslenme ve Yaşam Tarzı Hataları

• Yüksek Fruktoz Tüketimi: Endüstriyel gıdalarda, hazır meyve sularında ve paketli ürünlerde kullanılan mısır şurubu (fruktoz), doğrudan karaciğerde metabolize edilir ve hızla yağa dönüştürülür.

• Hareketsiz (Sedanter) Yaşam: Fiziksel aktivite eksikliği, alınan enerjinin yakılamamasına ve dolayısıyla karaciğer dahil iç organların çevresinde yağ olarak depolanmasına yol açar.

Diğer Destekleyici Nedenler

• İlaçlar: Bazı kortikosteroidler, kemoterapi ilaçları veya uzun süreli ve bilinçsiz kullanılan bazı hormon ilaçları karaciğer metabolizmasını bozabilir.

• Bağırsak Mikrobiyotası: Bağırsak florasındaki dengesizlikler (disbiyozis), bağırsak geçirgenliğini artırarak karaciğere toksik maddelerin ve inflamatuar sinyallerin ulaşmasına neden olabilir.






Karaciğer Yağlanmasının Tedavisi

Günümüzde karaciğer yağlanmasını doğrudan tamamen ortadan kaldıracak, FDA onaylı spesifik bir "mucize ilaç" bulunmamaktadır. Tedavinin temelini yaşam tarzı modifikasyonları ve eşlik eden hastalıkların kontrol altına alınması oluşturur.

Medikal ve Farmakolojik Yaklaşım

• Altta Yatan Hastalıkların Yönetimi: Eğer hastada diyabet varsa kan şekeri regüle edilir, kolesterol yüksekse statinler veya uygun lipit düşürücü ilaçlar başlanır. İnsülin direncini kırmak için hekim kontrolünde metformin veya pioglitazon gibi ajanlar kullanılabilir.

• Antioksidan Desteği: Karaciğerdeki inflamasyonu (stataohepatit) azaltmak amacıyla, özellikle diyabeti olmayan hastalarda doktor önerisiyle yüksek doz E Vitamini kullanılabilir.

• Hepatoprotektif (Karaciğer Koruyucu) Destekler: Bilimsel olarak karaciğer enzimlerini (AST/ALT) dengelediği ve hücre yenilenmesine yardımcı olduğu gösterilen Milk Thistle (Deve Dikeni - Silimarin) ekstreleri, hekim onayıyla tedaviye dahil edilebilir.

Cerrahi Müdahale

• Bariatrik Cerrahi: İleri derecede obez (VKİ > 40) olan ve diyetle kilo veremeyen hastalarda, tüp mide veya gastrik bypass gibi ameliyatlar karaciğer yağlanmasını ve ilişkili metabolik sendromu büyük oranda geri döndürebilmektedir.






Nelere Dikkat Edilmelidir? (Yaşam Rehberi)

Karaciğerin kendini yenileme (rejenerasyon) kapasitesi son derece yüksektir. Doğru adımlar atıldığında yağlanma tamamen geri döndürülebilir. Bu süreçte şu kurallara kesinlikle uyulmalıdır:

Beslenme Stratejisi

• Akdeniz Tipi Beslenmeye Geçiş: Zeytinyağı, lifli sebzeler, baklagiller, tam tahıllar ve omega-3 bakımından zengin olan balık tüketimi ön plana çıkarılmalıdır.

• Basit Karbonhidratların Kesilmesi: Beyaz un, şeker, nişasta ve paketli atıştırmalıklar beslenme programından tamamen çıkarılmalıdır.

• Karaciğer Dostu Gıdalar: Enginar, kereviz, karahindiba, brokoli ve brüksel lahanası gibi sülfür ve cynarin içeren sebzeler karaciğerin detoksifikasyon mekanizmasını destekler.

• Kahve Tüketimi: Yapılan klinik çalışmalar, günde şekersiz ve kremasız olarak tüketilen 2-3 fincan filtre kahve veya Türk kahvesinin, karaciğerde fibrozis (dokubozulması) gelişimini engellemeye yardımcı olduğunu göstermektedir.

Kilo Yönetimi ve Egzersiz

• Kademeli Kilo Kaybı: Hedef, mevcut vücut ağırlığının %7 ila %10'unu 6 aylık bir süreçte kaybetmek olmalıdır. Haftalık kilo kaybı 0.5 - 1 kg arasında tutulmalıdır.

• Egzersiz Rutini: Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aerobik egzersiz (tempolu yürüyüş, yüzme, bisiklet) yapılmalıdır. Ayrıca kas kütlesini artıracak direnç egzersizleri insülin direncini kırmada çok etkilidir.

Günlük Yaşam ve Zararlılardan Korunma

• Alkol ve Tütünden Uzak Durmak: Yağlanmış bir karaciğer, toksinlere karşı çok daha hassastır. Alkol tüketimi tamamen sonlandırılmalıdır.

• Gereksiz İlaç Kullanımından Kaçınmak: En masum görünen ağrı kesiciler (özellikle parasetamol türevleri) bile karaciğerde metabolize edilir. Doktor reçetesi olmadan hiçbir ilaç, bitkisel kür veya takviye kullanılmamalıdır.

• Düzenli Takip: Karaciğer enzim değerlerinin (AST, ALT, GGT) ve karaciğer ultrasonunun yılda en az bir kez kontrol edilmesi, sürecin seyrini görmek açısından kritik öneme sahiptir.

Karaciğer yağlanması, vücudun yaşam tarzı değişikliklerine ihtiyaç duyduğunu gösteren ciddi bir erken uyarı sinyalidir. Beslenmeyi sadeleştirmek, hareketi hayatın merkezine koymak ve karaciğere fazladan kimyasal yük bindirmemek, bu hastalığın en etkili ve kesin tedavisidir.

Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı

Eskişehir çevre yolunda yağış nedeniyle su birikintisine kapılarak kontrolünü kaybeden otomobilin karıştığı maddi hasarlı kazaya müdahale eden trafik polisi ile 4 kişi, kaza mahalline dalan başka bir otomobilin çarpmasıyla yaralanırken, kaza nedeniyle çevre yolu bir süre trafiğe kapatıldı

15.11.2026 07:01:00
İHA
 
Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı
Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı
Edinilen bilgiye göre, Y.T. idaresindeki 26 AIT 887 plakalı otomobil, yağış sonrasında çevre yolu Gündoğdu Mahallesi mevkiinde, Ankara istikameti Alpu Kavşağı alt geçidinde, iddiaya göre su birikintisine kapılarak kontrolden çıktı. Araç, sırasıyla Emir Buğra T. yönetimindeki 06 HA 5530 plakalı otomobile ve B.M. idaresindeki 33 BBB 071 plakalı tıra çarparak maddi hasarlı kazaya karıştı.






Olay yerine dalan araç trafik polisine çarptı

İhbar üzerine olay yerine trafik polisleri sevk edildi. Ekiplerin yolda güvenlik önlemi alıp müdahalede bulunduğu sırada, M.K. idaresindeki 26 AJB 619 plakalı otomobil önce dubalara, ardından kazaya müdahale eden trafik polisi Y.K.'ya ve son olarak 26 AIT 887 plakalı kazalı araca çarptı.









Trafik polisi dahil 5 kişi yaralı

Yaşanan zincirleme kazada, 26 AJB 619 plakalı araçta yolcu konumunda bulunan B.A. ile görevli trafik polisinin de aralarında bulunduğu toplam 5 kişi yaralandı.
 
Olay yerine çok sayıda sağlık ve polis ekibi sevk edildi. Çevre yolu trafiğe kapatılarak araçlar alternatif güzergahlara yönlendirildi. Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından kentteki çeşitli hastanelere kaldırıldı. Tedavi altına alınan yaralıların hayati tehlikelerinin bulunmadığı öğrenilirken, kazayla ilgili inceleme başlatıldı.
 
 







Olay anını anlatan ve kazaya karışan sürücü Emir Buğra T., "Orta şeritte gidiyordum. Otomobil, sol şeritte geliyordu. Ortalama hızlardaydık, 80-90 civarı. Köprünün altında aracı suya kaptırdı. Suya kaptırdıktan sonra orta şeritte bana vurdu, benden sekip tıra vurdu. Önümde araç vardı. Tıra vurduktan sonra refüje döndü, refüje vurdu. Sonra polis ekiplerini aradık, polis ekipleri geldi. Polis ekipleri geldikten sonra dubalarını koyduğu sırada tam aracın önüne geçtik, konuşacakken arkadan veya sonda otomobil geldi bir tane daha. Hem polis aracına hem bize vurdu" dedi.






Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı

Burdur'da iki grup arasında çıkan ve 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgayla ilgili gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden 1'i tutuklandı, 2'si adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı

14.11.2026 11:52:00
İHA
 
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Olay, geçtiğimiz gün Karasenir Mahallesi 26005 Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, henüz bilinmeyen bir nedenle iki grup arasında çıkan tartışma kısa sürede büyüyerek bıçaklı kavgaya dönüştü.






Kavgada S.Ç. (21), D.U. (19), H.D. (17) ve E.A. (24) yaralandı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılar, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.








Sopa ve bıçaklar ele geçirildi, 3 kişi gözaltına alındı

Olayın ardından bölgede geniş güvenlik önlemleri alan polis ekipleri, kavgayla ilgili soruşturma başlattı. Olayda kullanılan sopa ve bıçaklar ele geçirilirken, soruşturma kapsamında M.A., D.U. ve G.A. isimli şüpheliler gözaltına alındı. 






Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden M.A. tutuklanırken, D.U. ve G.A. adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.






Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi

Tekirdağ'ın Hayrabolu ilçesinde etkili olan şiddetli rüzgar, günlük yaşamı olumsuz etkiledi. Kuvvetli rüzgar sebebiyle ilçenin bazı noktalarında ağaçlar devrilirken, yetkililer vatandaşları dikkatli ve tedbirli olmaları konusunda uyardı

13.11.2026 14:12:00
İHA
 
Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi
Tekirdağ'da şiddetli rüzgar etkili oldu: Ağaçlar devrildi
Hayrabolu'da etkisini artıran kuvvetli rüzgar, ilçede çeşitli olumsuzluklara sebep oldu. Zaman zaman şiddetini artıran rüzgar nedeniyle bazı bölgelerde ağaçlar devrilirken, yaşanan olaylar vatandaşlarda tedirginliğe yol açtı.






Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün Marmara Bölgesi için yaptığı kuvvetli rüzgar ve fırtına uyarısında, Tekirdağ genelinde rüzgarın saatte 60 ila 90 kilometre hızla esmesinin beklendiği bildirildi. Uyarıda, ağaç ve direklerin devrilmesi, çatı uçması ve ulaşımda yaşanabilecek aksaklıklara karşı dikkatli olunması istendi.








Yetkililer, kuvvetli rüzgarın etkisini sürdürmesi sebebiyle vatandaşların zorunlu olmadıkça riskli alanlarda bulunmamalarını istedi. Özellikle ağaçların, elektrik direklerinin, reklam tabelalarının ve çatıların yakınında durulmaması gerektiği vurgulandı.






Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti

Sağlık Bakanlığınca hayata geçirilen Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi (UHDS) ile vatandaşlar aile hekimliği randevularına online olarak katılabilecek

13.11.2026 13:53:00
İHA
 
Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti
Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti
Sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması, vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması ve sağlık hizmetlerinde dijital imkanların etkin kullanılması amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi (UHDS) geliştirildi. UHDS; vatandaşların bulundukları ortamdan ayrılmadan, randevu aldıkları hekim ve ilgili sağlık personeliyle çevrim içi ve görüntülü görüşme gerçekleştirmelerine imkan sağlayan Bakanlığın dijital sağlık uygulaması sağlık hizmetlerinin niteliğine uygun olarak uzaktan görüşme, danışmanlık, bilgilendirme, izlem ve takip hizmetleri sunuyor.






UHDS hakkında bilgiler veren Dr. Okşan Serpil Can, "Bu sistem sayesinde vatandaşlarımız, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta güçlük yaşayan bireyler, uygun sağlık hizmetlerini bulundukları ortamdan alabilmektedir" dedi.








Aile Hekimi Dr. Okşan Serpil Can, UHDS ile vatandaşların uzaktan kolay bir şekilde danışmanlık alabileceklerini vurgulayarak "Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi, yani UHDS, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıran ve vatandaşlarımızın hekimleriyle görüntülü görüşme yoluyla sağlık hizmeti almasını sağlayan önemli bir uygulamadır. Bu sistem sayesinde vatandaşlarımız, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta güçlük yaşayan bireyler, uygun sağlık hizmetlerini bulundukları ortamdan alabilmektedir. Aile hekimliği hizmetlerinin yanı sıra; gebelik ve lohusalık takibi, kanser tarama sonuçlarının değerlendirilmesi, sigara bırakma danışmanlığı ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinin danışmanlık hizmetleri de uzaktan sunulabilecektir" diye konuştu.








UHDS ile sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin ve erişilebilirliğinin sağlanması amaçlandığını söyleyen Can, "UHDS ile amacımız yalnızca sağlık hizmetine erişimi kolaylaştırmak değil, aynı zamanda sağlık hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, hasta takibini güçlendirmek ve ihtiyaç duyulan durumlarda vatandaşlarımızı doğru sağlık kuruluşlarına zamanında yönlendirmektir. Unutulmamalıdır ki uzaktan sağlık hizmetleri, yüz yüze muayenenin yerine geçmesi gereken her durumda değil, uygun olduğu durumlarda tamamlayıcı bir hizmet olarak sunulacaktır. Vatandaşlarımızı bu sistemi etkin kullanmaya davet ediyoruz" ifadelerini kullandı.








Vatandaşlar aile hekimliği randevularına MHRS web sitesi, MHRS mobil uygulaması veya e-Nabız uygulamasındaki 'Randevularım' bölümünde yer alan kamera simgesi aracılığıyla katılabilecek. Ayrıca MHRS'de kayıtlı doğrulanmış telefon numaralarına gönderilen SMS bağlantıları üzerinden de görüşmeye erişim sağlanabiliyor.

Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?

Türkiye’nin batı ve güney kıyılarında yaşayanların özellikle sonbahar ve kış aylarında yakından tanıdığı lodos, yalnızca bir rüzgâr türü değil; günlük yaşamı, deniz ulaşımını ve hatta insan sağlığını doğrudan etkileyen güçlü bir meteorolojik olaydır

13.11.2026 12:49:00
Hasan Gündoğdu
 
Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?
Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?
Halk arasında "lodosun gözü yaşlı olur" deyişiyle bilinen bu rüzgâr, hem getirdiği ılık hava dalgaları hem de zaman zaman felakete varan şiddetli fırtınalarla dikkat çeker.






Lodos Nedir?

Lodos, güney ve güneybatı yönlerinden esen, genellikle beraberinde ılık hava ve yağış getiren yerel bir rüzgâr türüdür. Adını, antik dönemde denizcilik kültüründen alan lodos, Türkiye'de özellikle Marmara Denizi, Ege kıyıları ve Akdeniz'in batısında etkili olur.

Özellikle İstanbul ve çevresinde deniz ulaşımını aksatması, soba zehirlenmelerine (karbonmonoksit) yol açması ve çatı uçmalarına neden olması nedeniyle "gözü yaşlı" ve tehlikeli bir rüzgâr olarak anılır.






Lodos Nasıl Oluşur?

Lodosun oluşumu, atmosferdeki basınç merkezlerinin konumuna ve hava kütlelerinin hareketine dayanan fiziksel bir süreçtir:

Basınç Farkı: Kuzey Afrika çölleri üzerinden veya Akdeniz havzasından gelen sıcak ve nemli hava kütleleri ile kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerinin karşılaşmasıyla basınç gradyanı oluşur.

Alçak ve Yüksek Basınç Etkileşimi: Genellikle ülkemizin batısında veya Balkanlar üzerinde etkili olan derin bir alçak basınç merkezi ile Doğu Avrupa ya da İç Anadolu üzerindeki yüksek basınç merkezi arasında kalan coğrafyada hava akımı başlar.

Kanal Etkisi ve Topoğrafya: Güney ve güneybatı yönünden esen bu hava akımı, Türkiye'nin dağ silsileleri ve boğaz coğrafyası (özellikle Çanakkale ve İstanbul boğazları gibi doğal koridorlar) nedeniyle sıkışarak hız kazanır. Dağ yamaçlarından aşağıya doğru inerken (Fön etkisi benzeri bir mekanizmayla) sıcaklığı daha da artar ve kurutucu, bunaltıcı bir karaktere bürünür.






Ülkemizde Son Zamanlarda Şiddetinin Artmasının Nedenleri Nelerdir?

Son yıllarda lodos fırtınalarının hem sıklığında hem de yıkıcı şiddetinde belirgin bir artış gözlenmektedir. Bu durumun arkasında yatan temel etkenler şunlardır:

İklim Değişikliği ve Küresel Isınma: Akdeniz havzası, küresel iklim değişikliğinden en hızlı etkilenen bölgelerin başında gelmektedir. Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi, atmosferdeki enerji miktarını artırarak daha güçlü alçak basınç sistemlerinin ve ani fırtınaların oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Jet Akımlarındaki Sapmalar: Atmosferin üst katmanlarında, yüksek hızlı rüzgâr tünelleri olan jet akımlarında son yıllarda görülen zayıflama ve dalgalanmalar, hava sistemlerinin daha uzun süre aynı bölgede takılı kalmasına veya çok ani, sert geçişler yapmasına neden olmaktadır.

Kentsel Isı Adaları ve Betonlaşma: Büyük şehirlerdeki yoğun betonlaşma ve dikey mimari, rüzgâr koridorlarını değiştirmekte ve rüzgârın sokaklar arasında sıkışarak (tünel etkisiyle) yerel olarak daha yıkıcı hamleler yapmasına yol açmaktadır.






Şiddetli Lodoslar İçin Ne Tür Önlemler Alınmalıdır?

Lodosun getirdiği tehlikeler (çatı uçması, ağaç devrilmesi, karbonmonoksit zehirlenmesi, deniz ulaşımının aksaması) can ve mal kaybına yol açabileceği için bireysel ve kurumsal düzeyde şu önlemlerin alınması hayati önem taşır:

Bina ve Çatı Güvenliği:

Binaların çatı kaplamaları, kiremitler ve baca şapkaları düzenli olarak kontrol edilmeli, gevşek malzemeler sabitlenmelidir.

Balkonlarda ve pencerelerde rüzgârın savurabileceği saksı, tabela, mobilya gibi eşyalar içeri alınmalıdır.






Karbonmonoksit (Soba ve Doğalgaz) Zehirlenmelerine Karşı:

Lodos, bacalarda geri tepmeye (ters akıma) neden olarak soba ve kombi gazlarının içeri sızmasına yol açar. Lodoslu havalarda sobalar yatmadan önce mutlaka söndürülmeli veya kontrollü yakılmalıdır.

Menfezler asla kapatılmamalı, evlerde karbonmonoksit dedektörleri kullanılmalıdır.

Ulaşım ve Trafik Tedbirleri:

Yüksek profilli araçlar (kamyon, tır, minibüs) ile motosiklet sürücüleri şiddetli lodos anlarında köprü ve viyadük geçişlerinde son derece dikkatli olmalı, zorunlu olmadıkça trafiğe çıkmamalıdır.

Ağaç ve reklam panolarının altında araç park edilmemelidir.

Deniz ve Hava Ulaşımı Planlaması:

Şehir hatları vapurları, feribotlar ve deniz otobüsleri fırtına uyarılarını dikkate alarak seferlerini önceden iptal etmeli veya güvenli limanlarda beklemelidir.

Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?

Otomobil güvenliğinin zincirleme halkaları arasında lastikler, yere basan tek ve en kritik temas noktasıdır

13.11.2026 12:00:00
Hasan Gündoğdu
 
Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?
Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?
Havaların soğumasıyla birlikte sürücülerin gündemine giren kış lastikleri, sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda zorlu iklim koşullarında hayat kurtaran hayati bir mühendislik ürünüdür.






Kış Lastiği Nedir?

Kış lastiği, hava sıcaklığının 7 derecenin altına düştüğü durumlarda; karla kaplı, buzlu, ıslak ve çamurlu zeminlerde üstün tutunma (yol tutuş) sağlamak üzere özel olarak tasarlanmış bir pnömatik (havalı sistem) lastik türüdür.

Yapımında kullanılan zengin silika bileşenleri ve özel sır tıp tasarım teknolojileri sayesinde, soğuk hava şartlarında bile esnekliğini kaybetmez ve yola tutunma kabiliyetini maksimum seviyede tutar.






Kış Lastiğinin Öne Çıkan Özellikleri

Kış lastiklerini sıradan lastiklerden ayıran ve zorlu koşullarda performans göstermesini sağlayan başlıca yapısal özellikleri şunlardır:

Özel Sırt Hamuru (Silika Teknolojisi): Yaz lastikleri sıcak havada esnek kalacak şekilde üretilirken, soğukta sertleşir. Kış lastikleri ise yüksek oranda silika içeren özel kauçuk hamuru sayesinde dondurucu soğuklarda dahi yumuşak ve esnek kalır. Bu esneklik, lastiğin zemin üzerindeki mikro pürüzlere tamamen tutunmasını sağlar.

Kılcal Kanallar (Sipe Teknolojisi): Kış lastiklerinin sırt blokları üzerinde "sipe" adı verilen binlerce mikro kılcal kanal bulunur. Bu kanallar zeminle temas ettiğinde vantuz etkisi yaratır, su tabakasını yutarak suyu dışarı atar ve buzlu zeminlerde kaymayı önler.

Derin ve Geniş Tahliye Kanalları: Kar, çamur ve suyun lastik oluklarından hızla uzaklaştırılmasını sağlayan derin ve geniş sırt bloklarına sahiptir. Bu sayede kızaklama riski en aza indirgenir.

Diş Derinliği: Yasal sınır yaz lastiklerinde 1.6 mm iken, kış lastiklerinde güvenli sürüş ve kar performansının sürdürülebilmesi için bu sınırın en az 4 mm olması önerilir.






Kış Lastiği ile Yaz Lastiği Arasındaki Farklar Nelerdir?

Yaz lastiği ve kış lastiği birbirinin alternatifi değil, tamamen farklı mevsimsel koşulların fiziksel gereksinimlerine göre üretilmiş iki farklı üründür. Aralarındaki temel farklar şunlardır:






Kış Lastiği Niçin Önemlidir?

Kış lastiği kullanımının hayati önem taşımasının ardında hem fiziksel hem de pratik güvenlik gerekçeleri yatar:

Fren Mesafesini Kısaltır: 50 km/s hızla giden bir araçta yapılan testler, kış koşullarında kış lastiğinin yaz lastiğine kıyasla fren mesafesini metrelerce kısalttığını kanıtlamaktadır. Bu metreler, bir kazayı önlemek ile kaçınılmaz bir felaket yaşamak arasındaki farkı belirler.

Kızaklamayı Engeller: Eriyen kar suları ve yağmur, yollarda su birikintileri oluşturur. Yaz lastikleri bu suyu yeterince hızlı tahliye edemez ve araç su üstünde kaymaya başlar (kızaklama). Kış lastikleri ise suyu hızla yoldan uzaklaştırarak direksiyon hakimiyetini elde tutmanızı sağlar.

Çekiş Gücünü ve Viraj Güvenliğini Artırır: Karlı yokuşlarda kalkış yapabilmek, patinajı önlemek ve virajlarda aracın arka kısmının savrulmasını engellemek tamamen kış lastiğinin zemini kavrama gücüne bağlıdır.






Ekonomik ve Güvenli Sürüş Konforu Sunar: Doğru lastik seçimi, zorlu kış şartlarında yolda kalma riskini sıfıra indirir; kaza masraflarını, zaman kaybını ve stresli yolculukları engeller.

Kış lastiği kullanımı, yalnızca trafik cezalarından kaçınmak için yerine getirilen mevsimsel bir formalite değil; sürücünün, sevdiklerinin ve trafikteki diğer insanların can güvenliğini koruyan en temel tedbirdir.

Hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü anda aracınıza kış lastiklerini takmak, kış mevsimini güven, huzur ve konfor içinde atlatmanızı sağlayacaktır.

Kış lastiği yoğunluğu başladı

Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği uygulamasının 15 Kasım'da başlayacak olması nedeniyle lastikçilerde yoğunluk yaşanıyor

13.11.2026 11:54:00
İhlas Haber Ajansı
 
Kış lastiği yoğunluğu başladı
Kış lastiği yoğunluğu başladı
Ticari araçlarda zorunlu kış lastiği uygulamasının 15 Kasım'da başlayacak olması nedeniyle Düzce'deki lastik bakım merkezlerinde yoğunluk yaşanıyor.






Düzce'de hava sıcaklıklarının düşmesi ve yüksek kesimlerde kar yağışının etkili olmasıyla birlikte sürücüler kış lastiği değişimi için lastik bakım merkezlerine yöneldi. 15 Kasım'da başlayacak zorunlu kış lastiği uygulaması öncesinde işletmelerde yoğunluk oluşurken, uzmanlar sürücülerin kar yağışını beklemeden lastiklerini değiştirmeleri gerektiğine dikkat çekti.

"Kar yağmasını beklememek lazım"

Lastik Bakım Merkezi Müdürü Ümit Sel, kış lastiği değişimlerinde yoğunluğun başladığını belirterek, "Öncelikle hepinize iyi yayınlar diliyorum. Malum, yoğunluk başladı. 15 Kasım geldi. Ticari araçlarda kış lastiği zorunlu. Sürücüler de can güvenlikleri için buna uyuyor. Bu nedenle yoğunluğumuz var. Aslında mantıklı olan sadece kar yağmasını beklememek. Hava sıcaklığında sihirli bir rakam var, biliyorsunuz. Hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü zaman kış lastiğinin mutlaka takılması lazım. Biz de sürekli bu konuda uyarılarda bulunuyoruz" dedi.







"15 Kasım'ı beklememekte fayda var"

Son günlerde hava sıcaklıklarının sıfırın altına düştüğünü hatırlatan Sel, kış lastiği değişiminin geciktirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, "Mesela bugün sabah uyandığımızda hava sıcaklığı eksilerdeydi. Yani kış lastiğini takma zamanı artık gelmiş demektir. İlla 15 Kasım'ı beklememekte fayda var. Çünkü 15 Kasım'da her sene yoğunluk oluyor. Hem biz sorun yaşıyoruz hem de insanlar mağdur oluyor. Bu durum bizi de mahcup ediyor. Mağduriyet oluşmaması ve sıkıntı yaşanmaması için sürücülerin daha erken gelmesinde fayda var" ifadelerini kullandı.






Sürücülere erken değişim çağrısı

Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte lastik bakım merkezlerindeki hareketlilik artarken, Ümit Sel, sürücülerin hem kendi can güvenlikleri hem de yoğunluk nedeniyle mağduriyet yaşamamaları için kış lastiği değişimlerini son güne bırakmamalarını tavsiye etti.

Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey

HTS kayıtları, İngilizce "Historical Traffic Search" (Geçmiş Trafik Araması veya Arama Trafiği Geçmişi) kavramının kısaltmasıdır. Adli soruşturmalarda, ceza davalarında ve hatta bazı hukuk davalarında (örneğin boşanma dosyalarında) sıklıkla karşımıza çıkan HTS kayıtları, cep telefonlarının ve hatların geçmişte gerçekleştirdiği iletişim trafiğinin teknik dökümüdür

12.11.2026 14:33:00
Hasan Gündoğdu
 
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Halk arasında sıklıkla "telefonların dinlenmesi" ile karıştırılsa da HTS kayıtları tamamen farklı bir niteliğe sahiptir. Bu yazıda, HTS kayıtlarının kapsamını, neleri içerip içermediğini, nasıl elde edildiğini ve hukuki boyuttaki yerini tüm detaylarıyla inceleyeceğiz.






HTS Kayıtları Tam Olarak Neleri İçerir?

GSM operatörleri (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom vb.) ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) altyapısında saklanan bu veriler, iletişimin kiminle, ne zaman ve nereden yapıldığını gösteren meta verilerden (veri özetlerinden) ibarettir. Bir HTS raporunda yer alan temel başlıklar şunlardır:

• Arayan ve Aranan Numaralar: İletişim kuran tarafların telefon numaraları.

• Tarih ve Saat Bilgisi: Aramanın, mesajlaşmanın veya veri bağlantısının tam olarak ne zaman gerçekleştiği.

• Görüşme Süresi: Yapılan telefon görüşmesinin saniye cinsinden uzunluğu.

• İletişim Türü: Arama (sesli görüşme), SMS, MMS veya internet (data) bağlantısı türü.

• Baz İstasyonu Bilgisi (Konum Verisi): Görüşmenin gerçekleştirildiği esnada telefonun sinyal aldığı baz istasyonunun adresi, konumu ve sektörü.

• IMEI Numarası: Hattın hangi cihazda (telefon modelinde) takılı olarak kullanıldığı.






HTS Kayıtlarında Hangi Bilgiler BULUNMAZ?

En sık yapılan yanlış algılardan biri, HTS raporlarının konuşma içeriklerini barındırdığı yönündedir. HTS kayıtlarında konuşmaların ses içerikleri, SMS metinleri veya WhatsApp gibi internet tabanlı uygulamaların yazışma içerikleri yer almaz. Bu veriler yalnızca "iletişimin varlığını ve trafiğini" gösterir.






HTS ve Baz Analizi Ne Amaçla Kullanılır?

Adli makamlar, suçların aydınlatılması ve olay örgüsünün çözülmesi amacıyla HTS raporlarını detaylı bir "HTS analizine" tabi tutar. Bu analizlerin temel kullanım alanları şunlardır:

Konum Tespiti (Alibi Doğrulaması): Bir şüphelinin veya sanığın, suçun işlendiği saatte olay mahallinde olup olmadığını test etmek için baz istasyonu verileri incelenir. Telefonun hangi baz istasyonundan sinyal verdiği, kişinin o coğrafi alana yakınlığını coğrafi olarak haritalandırır.

Suç Ağı ve Örgüt İlişkilerinin Çözülmesi: Organize suç, dolandırıcılık veya terör dosyalarında, şüphelilerin birbirleriyle olay öncesi ve sonrası yoğun bir iletişim trafiği içinde olup olmadığını gösteren bağlantı haritaları çıkarılır.

Zaman Çizelgesi (Kronoloji) Oluşturma: Olay gününe ait telefon trafiği saniye saniye dizilerek şüpheli veya mağdurun hareket serüveni çıkarılır.






HTS Kayıtları Nasıl Elde Edilir?

Bireylerin kendi özel hatlarına ait geçmiş trafik dökümlerini operatörlerin bireysel uygulamalarından (örn. son birkaç aylık fatura detayları) görmesi mümkündür; ancak adli veya hukuki süreçlerde kullanılan resmi HTS raporları bu yolla elde edilmez.

Hukuki Prosedür: Ceza soruşturmalarında Cumhuriyet Savcılığının talebi ve Sulh Ceza Hâkiminin kararı (veya Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.135 kapsamında) şarttır.

Hâkim Kararı Olmaksızın Elde Etme: Eğer HTS kayıtları hâkim kararı olmaksızın usulsüz bir şekilde temin edilmişse, "hukuka aykırı delil" niteliği taşır ve hiçbir yargı merciinde hükme esas alınamaz.

Saklama Süreleri: GSM operatörleri bu verileri yasal mevzuatlar çerçevesinde belirli bir süreyle (genellikle son 2 ila 5 yıl arası) saklamakla yükümlüdür. Çok eski döneme ait veriler sistemden silinmiş olabileceğinden, geçmişe dönük incelemelerde zaman aşımı süreleri önem arz eder.






Yargıtay İçtihatlarında HTS Kayıtlarının Delil Değeri

Türk yargı sisteminde ve Yargıtay'ın yerleşik kararlarında HTS kayıtlarının ispat gücü ile ilgili net çizgiler bulunmaktadır:

Tek Başına Mahkûmiyet Gerekçesi Olamaz: Yargıtay içtihatlarına göre, HTS kayıtları veya baz istasyonu çakışmaları tek başına bir kişinin suçlu olduğunu kanıtlamaya yetmez. Aynı baz istasyonundan aynı anda binlerce insan sinyal alabileceği için ("ortak baz çakışması"), bu veriler ancak tanık ifadeleri, kamera kayıtları, parmak izi veya fiziksel bulgular gibi diğer delillerle desteklendiği takdirde anlam kazanır.

Destekleyici ve Tamamlayıcı Rol: HTS kayıtları, sanık veya tanık ifadelerindeki çelişkileri ortaya koymak (örneğin "O saatte orada değildim" diyen birinin baz verileriyle orada olduğunun kanıtlanması) ve olaylar arasındaki kronolojik bağı kurmak açısından son derece güçlü birer yardımcı dijital delildir.

Özetle HTS kayıtları; modern ceza ve hukuk yargılamasında gerçeğin ortaya çıkarılması için kullanılan, telekomünikasyon verilerine dayalı teknik bir haritadır; ancak adil bir karar verilebilmesi için bu teknik verilerin mutlaka uzman bilirkişilerce analiz edilmesi ve hukuki süzgeçten geçirilmesi gerekir.

2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor

İstanbul'da 2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'in bulunmasına yönelik Çekmeköy Alemdağ Ormanı ve çevresinde kadavra köpekleri destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'i arama çalışmaları havadan görüntülendi

12.11.2026 14:21:00
İHA
 
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü Kayıp Şahıslar Büro Amirliği ekipleri tarafından 2019 yılında kaybolan Sefa Soyalp'in bulunmasına ve olayın aydınlatılmasına yönelik çalışma başlatıldı.






Bu kapsamda kayıp şahsın olay öncesinde ve sonrasında irtibat kurduğu kişilerle kullandığı cep telefonu hatlarına ilişkin HTS kayıtları incelendi. Yapılan incelemelerde Sefa Soyalp'in Kırıkkale, İstanbul ve Ankara'da bulunduğu ve bazı kişilerle ortak baz istasyonu kayıtlarının olduğu belirlendi. 






Özbekistan uyruklu Sırojıddın A. ile İstanbul'da aynı evde kaldığı tespit edilen Sefa Soyalp'in 20 Ekim 2019'da telefonunun kapandığı ortaya çıktı. Yaşanan gelişme üzerine Sefa Soyalp'in kaybolmadan önceki son günlerde irtibat kurduğu kişiler tespit edildi daha sonra yakalanarak gözaltına alındı. Sefa Soyalp'in ev arkadaşı olduğu öğrenilen Özbekistan uyruklu Sırojıddın A.'nın da aralarında olduğu 6 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.








Öte yandan, Sırojıddın A.'nın, Soyalp'in kaybolmasından hemen sonra araç ile Çekmeköy Alemdağ Ormanlarına gidip bir süre burada kaldığı tespit edilirken; ilgili noktada kayıp şahsın bulunmasına yönelik kadavra köpekli destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'e ait bir iz bulabilmek için yürütülen arama çalışmaları dronla havadan görüntülendi.






Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde meydana gelen trafik kazasında kontrolden çıkan minibüs, fabrika duvarına ve ağaca çarptı. Kazada 1'i ağır olmak üzere 4 kişi yaralandı

10.11.2026 12:38:00
İHA
 
Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı
Minibüs önce fabrika duvarına, sonra ağaca çarptı: 4 yaralı
Kaza, saat 09.00 sıralarında Süleymaniye Mahallesi Babacan Caddesi'nde meydana geldi. Cadde üzerinde seyir halinde olan Baran Y. (23) yönetimindeki 03 LB 279 plakalı minibüs, yağış nedeniyle kayganlaşan yolda sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kontrolden çıktı.






Savrulan minibüs, önce fabrika duvarına, ardından ağaca çarparak durabildi. Kazada sürücü Baran Y. ile araçta yolcu olarak bulunan Fırat T. (16), Enes K. (21) ve Sait S. (21) yaralandı. 






Araçta bulunan yaralılar, çevredeki vatandaşların ve sağlık ekiplerinin yardımıyla çıkarıldı. Olay yerine sevk edilen ambulanslarla İnegöl Devlet Hastanesi Acil Servisi'ne kaldırılan yaralılar tedavi altına alındı. 






Yaralılardan Fırat T.'nin sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu öğrenildi. Polis ekipleri kazayla ilgili inceleme başlattı.













logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.