Kayıp cüzdanda para varsa kolay bulunuyor

600 bin dolara mal olan deneyde, içinde farklı miktarlarda nakit bulunan 17 bin cüzdan kullanıldı.

Cüzdanlara alışveriş listesi, anahtar ve elektronik posta adresleri ve hayali isimlerin yazılı olduğu kartvizitler konuldu. Bazılarına nakit yerleştirilirken, bazıları ise boş bırakıldı. Araştırma ekibinden asistanlar bu cüzdanları yolda bulmuş gibi yaparak, müze, otel gibi binaların resepsiyonlarına ya da bina çalışanlarına teslim etti.

Daha sonra kaç kişinin cüzdanları sahibine ulaştırmaya çalıştığı, hangi cüzdanların geri döndüğü kayıt altına alındı. Araştırmanın raporunu hazırlayan, Michigan Üniversitesi'nden Alain Cohn, sonuçların, 'kendini hırsız olarak görme' yakıştırmasından doğan rahatsızlığın maddi çıkarlara göre ağır bastığının göstergesi olduğunu yazdı.

Ülkeler arasında 'dürüstlük' seviyeleri fark gösterse de hepsi için geçerli ortak bulgu, içinde para olan cüzdanın sahibine dönme ihtimalinin boş cüzdana göre daha fazla olduğu.

Küresel ortalamaya bakıldığında kayıp bir cüzdanı bildirme oranı yüzde 40 iken, içinde nakit olması bu oranı yüzde 51'e çıkartıyor. Dürüstlük seviyesinde İsviçre ve Norveç liste başı olurken, Peru, Fas ve Çin en alt sıralarda yer aldı.

Türkiye'de içi boş kayıp cüzdanlardan yüzde 20'si geri dönerken, nakit bulundurulan cüzdanların yüzde 40'tan fazlası sahibine (araştırmacılara) ulaştı. İsviçre ve Norveç'te, içinde para olan cüzdanları teslim alan personelin yüzde 70'ten fazlası kayıp cüzdanın sahibini bulmak için çaba gösterirken, Çin'de bu oran yüzde 20'lere kadar indi.

İBRAHİM E. YIĞ/İSTANBUL