Kentsel dönüşümde 2,7 milyonluk bilanço
Türkiye genelinde kentsel dönüşüm kapsamına alınan bağımsız bölüm sayısı 2 milyon 737 bini aşarken, megakent İstanbul tek başına bu dönüşümün neredeyse yarısını sırtlıyor. Resmi Gazete’de yayımlanan son yönetmeliklerle birlikte, kentsel dönüşümde hak sahipliği onaylarından binaların yıkım standartlarına kadar tüm süreç sil baştan değişti
12.08.2026 14:50:00
Eyüp Kabil
Eyüp Kabil
Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) verilerine göre, 2012 yılından bu yana ilan edilen riskli alanlar ve bireysel başvurular neticesinde 2 milyon 369 bin bağımsız bölümün dönüşümü başarıyla tamamlandı. Ülke genelinde inşaat aşaması devam eden konut ve iş yeri sayısı ise 368 bin olarak kayıtlara geçti.
Uzmanlar, Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların ardından vatandaşlardaki "bina eski ama bugüne kadar bir şey olmadı" algısının kırıldığını ve talebin zirveye ulaştığını belirtiyor. Dönüşümün merkez üssü ise şaşırtıcı olmayan bir şekilde İstanbul oldu. Megakentte kentsel dönüşüme giren bağımsız bölüm sayısı 1 milyon 274 bine ulaşarak Türkiye toplamının yüzde 47'sini oluşturdu. İstanbul genelinde yürütülen Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında onaylanan bağımsız bölüm sayısı ise 376 bin 212 sınırını aştı.
Kentsel dönüşümün en büyük tıkanma noktası olan "uzlaşma" süreçlerine yönelik devrim niteliğinde hukuki adımlar atıldı. Yürürlüğe giren yeni yönetmelik değişiklikleriyle birlikte:
Riskli binaların yıkılıp yeniden yapılması kararında daha önce aranan oy birliği ya da 3'te 2 çoğunluk şartı fiilen kaldırıldı. Artık hisse sahiplerinin yüzde 50+1 (salt çoğunluk) onayı, projenin başlaması için yeterli kabul ediliyor.
Süreçleri uzatan posta tebligatları yerine artık maliklere bildirimler e-Devlet kapısı ve elektronik kanallar üzerinden yapılarak zaman kayıplarının önüne geçiliyor.
Projelerin yarım kalmasını engellemek amacıyla müteahhitlerin yapı ruhsatı alırken sunduğu teminat oranı yüzde 6'ya yükseltilerek vatandaşın hakları güvenceye alındı.
Maliyet artışları karşısında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı finansman desteklerini revize etti. Dönüşüm kapsamındaki binalarda hak sahiplerine konut başına hibe, kredi ve tahliye destekleri tanımlanırken, il bazlı kira yardımlarında da artışa gidildi. Güncel verilere göre İstanbul'da aylık kira desteği 9.000 TL ile 10.500 TL arasına çekilirken, diğer büyükşehirlerde bu tutar 7.500 TL bandına ulaştı. Kiracılara ise taşınma masraflarını karşılamaları adına tek seferlik 11.000 TL ila 21.000 TL arasında değişen tahliye yardımı sunuluyor.
Sektör temsilcileri, kentsel dönüşümün sadece depreme hazırlık olmadığını, şehirlerdeki sahipsiz yapılara da müdahale edilmesi gerektiğini vurguluyor. Şehircilik ve Kentsel Dönüşüm uzmanları, kontrol edilmeyen, terk edilmiş ve zamanla mukavemetini kaybetmiş "hayalet binaların" hiçbir sarsıntı olmasa dahi kendiliğinden çökme riski taşıdığına dikkat çekerek acil kayıt çağrısında bulunuyor.
Vatandaş can güvenliğini korumak adına bina yıkım standartları da baştan aşağı yenilendi. Resmi Gazete'de yayımlanan en son yönetmelikle birlikte, yüksek katlı binaların patlayıcıyla yıkılması süreçlerine katı kurallar getirildi. Patlatmalı yıkımlardan önce meteorolojik şartların incelenmesi, yıkım anının yüksek hızlı kameralarla izlenmesi, uzman mühendis bulundurma zorunluluğu ve çevre binaları toz ile parçalardan koruyacak perdeleme sistemleri artık mecburi kılınacak.
Uzmanlar, Kahramanmaraş merkezli sarsıntıların ardından vatandaşlardaki "bina eski ama bugüne kadar bir şey olmadı" algısının kırıldığını ve talebin zirveye ulaştığını belirtiyor. Dönüşümün merkez üssü ise şaşırtıcı olmayan bir şekilde İstanbul oldu. Megakentte kentsel dönüşüme giren bağımsız bölüm sayısı 1 milyon 274 bine ulaşarak Türkiye toplamının yüzde 47'sini oluşturdu. İstanbul genelinde yürütülen Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında onaylanan bağımsız bölüm sayısı ise 376 bin 212 sınırını aştı.
Oy birliği bitti, yüzde 50+1 dönemi başladı
Kentsel dönüşümün en büyük tıkanma noktası olan "uzlaşma" süreçlerine yönelik devrim niteliğinde hukuki adımlar atıldı. Yürürlüğe giren yeni yönetmelik değişiklikleriyle birlikte:
Riskli binaların yıkılıp yeniden yapılması kararında daha önce aranan oy birliği ya da 3'te 2 çoğunluk şartı fiilen kaldırıldı. Artık hisse sahiplerinin yüzde 50+1 (salt çoğunluk) onayı, projenin başlaması için yeterli kabul ediliyor.
Süreçleri uzatan posta tebligatları yerine artık maliklere bildirimler e-Devlet kapısı ve elektronik kanallar üzerinden yapılarak zaman kayıplarının önüne geçiliyor.
Projelerin yarım kalmasını engellemek amacıyla müteahhitlerin yapı ruhsatı alırken sunduğu teminat oranı yüzde 6'ya yükseltilerek vatandaşın hakları güvenceye alındı.
Mali destekler güncellendi
Maliyet artışları karşısında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı finansman desteklerini revize etti. Dönüşüm kapsamındaki binalarda hak sahiplerine konut başına hibe, kredi ve tahliye destekleri tanımlanırken, il bazlı kira yardımlarında da artışa gidildi. Güncel verilere göre İstanbul'da aylık kira desteği 9.000 TL ile 10.500 TL arasına çekilirken, diğer büyükşehirlerde bu tutar 7.500 TL bandına ulaştı. Kiracılara ise taşınma masraflarını karşılamaları adına tek seferlik 11.000 TL ila 21.000 TL arasında değişen tahliye yardımı sunuluyor.
Yeni tehlike
Sektör temsilcileri, kentsel dönüşümün sadece depreme hazırlık olmadığını, şehirlerdeki sahipsiz yapılara da müdahale edilmesi gerektiğini vurguluyor. Şehircilik ve Kentsel Dönüşüm uzmanları, kontrol edilmeyen, terk edilmiş ve zamanla mukavemetini kaybetmiş "hayalet binaların" hiçbir sarsıntı olmasa dahi kendiliğinden çökme riski taşıdığına dikkat çekerek acil kayıt çağrısında bulunuyor.
Vatandaş can güvenliğini korumak adına bina yıkım standartları da baştan aşağı yenilendi. Resmi Gazete'de yayımlanan en son yönetmelikle birlikte, yüksek katlı binaların patlayıcıyla yıkılması süreçlerine katı kurallar getirildi. Patlatmalı yıkımlardan önce meteorolojik şartların incelenmesi, yıkım anının yüksek hızlı kameralarla izlenmesi, uzman mühendis bulundurma zorunluluğu ve çevre binaları toz ile parçalardan koruyacak perdeleme sistemleri artık mecburi kılınacak.
