Konut fiyatları geriliyor

Sahibinden.com'un, Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) işbirliğiyle hazırlanan "sahibindex Kiralık ve Satılık Konut Piyasası Görünümü" raporunda kiralık ve satılık konut piyasasındaki değişimler mercek altına alındı. Rapora göre Temmuz'dan Ağustos'a ülke genelindeki ve üç büyükşehirdeki cari konut fiyatı artış oranları enflasyon oranından daha düşük olduğu için hem ülke genelindeki hem de üç büyükşehirdeki reel satış fiyatı geriledi. Reel fiyatlardaki yıllık değişim oranı Ağustos'ta ülke genelinde yüzde -18.3, İstanbul'da yüzde -19, Ankara'da yüzde -17.4, İzmir'de ise yüzde -15.4 oldu. Cari fiyatlarda yıllık artış oranı Temmuz'a kıyasla ülke genelinde ortalama 3.5 puan azalarak yüzde 24.1'e düştü. Satılık konut ilan m2 cari fiyatlarındaki yıllık artış oranları üç büyük şehirde de azalarak İstanbul'da yüzde 23, Ankara'da yüzde 25.5 ve İzmir'de yüzde 28,6 oldu. Türkiye genelinde ortalama kiralık konut ilan m2 fiyatındaki yıllık artış oranı ise Ağustos ayında yüzde 47.1'e yükseldi. Yıllık kira artış oranı İstanbul'da yüzde 46.7, Ankara'da yüzde 56 ve İzmir'de ise yüzde 62.5 seviyesinde gerçekleşti.

Reel konut fiyatları düşüyor

2020 Mayıs'tan itibaren sürekli artan ülke genelindeki reel konut fiyat endeksinin 2023 Temmuz'dan bu yana gösterdiği düşüş 2024 Ağustos'ta da devam etti. Reel konut fiyat endeksi Ağustos'ta Temmuz'a kıyasla 0.9 puanlık bir azalışla 161 oldu. Temmuz'dan Ağustos'a enflasyon oranı cari konut fiyat artış oranından daha yüksek bir düzeyde gerçekleşti. Son bir yıldır cari konut fiyatları sistematik olarak enflasyonun altında kaldığından reel fiyatlar azalmakta.

Reel fiyatlar inişe geçti

Ağustos 2022'de yüzde 65.8'e ulaşan yıllık reel fiyat artışı Eylül 2022'den itibaren hızla inişe geçti. Büyük depremin etkisiyle Nisan 2023'te geçici olarak yükselen yıllık reel fiyat artışı Mayıs'tan itibaren yeniden azalmaya başladı. Bu yılın başından itibaren de reel fiyat mutlak olarak azaldı. Temmuz 2024'te reel fiyatlardaki azalış hız kaybetmeye başlamıştı. Ağustos 2024'te yıllık fiyat değişimi oranı Temmuz 2024'e kıyasla 2.8 puan artsa da yüzde -18.3 ile negatif değerlerde seyrini sürdürdü. Cari fiyatlarda ise yıldan yıla artış oranlarında son bir yıldır yavaşlama söz konusu. Yıllık konut fiyatı değişimi Türkiye genelinde Ağustos 2022'de yüzde 198.7 artışla zirve yapmıştı. Konut fiyatları izleyen aylarda enflasyon nedeniyle artmaya devam etse de artış temposunda bir yavaşlama ortaya çıktı. Ülke genelinde ortalama konutun cari fiyatla yıllık artış oranı Ağustos 2024 itibarıyla yüzde 24.1 oldu.

Konut talebinde artış başladı

2023 Ocak'ta istisnai bir sıçrama yaparak 235'e yükselen talep endeksi, Şubat 2023 depreminin ardından düşüş yönlü bir seyir izleyerek Kasım 2023'te 88.7'ye kadar geriledi. Aralık 2023'ten itibaren yönünü yukarı çeviren endeks Temmuz'dan Ağustos'a yüzde 9.5'lik bir artışla 155.9'a geldi. Geçen yılın Ağustos ayına kıyasla endeks yüzde 8.8 daha yüksek durumda.