Korkulan 'Süper El Nino' kabusu başladı
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Pasifik'teki deniz suyu sıcaklıklarının normalin 6 derece üzerine çıktığını duyurarak tüm kıtaları benzeri görülmemiş kuraklık, sel ve "aşırı sıcak stresine" karşı acil önlem almaya çağırdı
04.06.2026 23:20:00
Eyüp Kabil
Eyüp Kabil
Birleşmiş Milletler'e bağlı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), küresel iklim sisteminde geri dönülemez bir kırılmanın eşiğinde olunduğunu ilan etti. Yapılan son ölçümler, dünya genelinde hava sıcaklıklarını ve aşırı hava olaylarını tetikleyen El Nino fenomeninin, bu kez tarihin en şiddetli "Süper El Nino" evrelerinden birine dönüştüğünü gösteriyor.
Okyanus yüzeyinin altındaki devasa ısı rezervlerinin yüzeye doğru hareket etmesiyle birlikte, 2026-2030 yılları arasındaki beş yıllık dönemin insanlık tarihinin en sıcak dönemi olmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Okyanuslarda 6 derecelik korkutan sapma
WMO ve Uluslararası İklim ve Toplum Araştırma Enstitüsü (IRI) ortaklığıyla hazırlanan raporda yer alan teknik detaylar, tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi:
• Devasa Isı Deposu: Tropikal Pasifik'te deniz yüzeyinin altındaki su sıcaklıkları mevsim normallerinin 6 °C üzerine çıktı. Bu durum, atmosferi ısıtacak muazzam bir enerji deposu anlamına geliyor.
• Kritik Eşik Aşılıyor: Bilim insanları, önümüzdeki 5 yıl içindeki ortalama küresel ısınmanın, Paris İklim Anlaşması'nın kırmızı çizgisi olan 1.5 °C kritik eşiğini aşma olasılığının yüzde 75 olduğunu bildirdi.
Kıta kıta felaket senaryoları
El Nino'nun atmosferik sirkülasyonu bozması nedeniyle küresel yağış rejimleri tamamen altüst oluyor. Bilimsel modeller, Haziran-Ağustos döneminde neredeyse tüm dünyada aşırı sıcaklıkların domine edeceğini öngörüyor:
• Afrika Boynuzu ve Güney Asya: Bölgesel İklim Forumları verilerine göre, Afrika'nın kuzeydoğusu ile Güney Asya'da muson yağmurları beklenenin çok altında kalacak; bu durum halihazırda krizde olan Sahel bölgesinde milyonlarca insan için kitlesel kıtlık ve kuraklık riskini tırmandıracak.
• Orta Amerika: Bölgede kurak geçen yaz mevsimi, tarımsal üretimi ve su kaynaklarını doğrudan tehdit edecek.
• Kutup Bölgelerinde Erime: Kuzey Kutbu (Arktik) bölgesindeki ısınma hızı, küresel ortalamanın 3,5 katına ulaşarak Barents ve Bering denizlerindeki buz kütlelerini hızla yok ediyor.
Tek istisna Atlantik kasırgaları
Rapordaki tek şaşırtıcı detay ise Atlantik Havzası ile ilgili oldu. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), El Nino'nun rüzgar kırılmalarını artırması sebebiyle bu yıl Atlantik'te normalin altında bir kasırga sezonu beklendiğini duyurdu. Ancak bu durum, Orta ve Doğu Pasifik'teki yıkıcı tayfun riskini azaltmıyor.
The Lancet Countdown Avrupa Raporu uzmanları da artan sıcaklıkların doğrudan insan sağlığını hedef aldığını, aşırı sıcaklara bağlı ölüm oranlarının son yıllarda milyon kişi başına 52 kişi arttığını hatırlatarak hükümetleri uyardı. WMO Genel Sekreterliği, "Bu artık bir gelecek tahmini değil, şu an yaşanan bir acil durumdur. Erken uyarı sistemleri ve insani yardım fonları hemen harekete geçirilmelidir" çağrısında bulundu.
Okyanus yüzeyinin altındaki devasa ısı rezervlerinin yüzeye doğru hareket etmesiyle birlikte, 2026-2030 yılları arasındaki beş yıllık dönemin insanlık tarihinin en sıcak dönemi olmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Okyanuslarda 6 derecelik korkutan sapma
WMO ve Uluslararası İklim ve Toplum Araştırma Enstitüsü (IRI) ortaklığıyla hazırlanan raporda yer alan teknik detaylar, tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi:
• Devasa Isı Deposu: Tropikal Pasifik'te deniz yüzeyinin altındaki su sıcaklıkları mevsim normallerinin 6 °C üzerine çıktı. Bu durum, atmosferi ısıtacak muazzam bir enerji deposu anlamına geliyor.
• Kritik Eşik Aşılıyor: Bilim insanları, önümüzdeki 5 yıl içindeki ortalama küresel ısınmanın, Paris İklim Anlaşması'nın kırmızı çizgisi olan 1.5 °C kritik eşiğini aşma olasılığının yüzde 75 olduğunu bildirdi.
Kıta kıta felaket senaryoları
El Nino'nun atmosferik sirkülasyonu bozması nedeniyle küresel yağış rejimleri tamamen altüst oluyor. Bilimsel modeller, Haziran-Ağustos döneminde neredeyse tüm dünyada aşırı sıcaklıkların domine edeceğini öngörüyor:
• Afrika Boynuzu ve Güney Asya: Bölgesel İklim Forumları verilerine göre, Afrika'nın kuzeydoğusu ile Güney Asya'da muson yağmurları beklenenin çok altında kalacak; bu durum halihazırda krizde olan Sahel bölgesinde milyonlarca insan için kitlesel kıtlık ve kuraklık riskini tırmandıracak.
• Orta Amerika: Bölgede kurak geçen yaz mevsimi, tarımsal üretimi ve su kaynaklarını doğrudan tehdit edecek.
• Kutup Bölgelerinde Erime: Kuzey Kutbu (Arktik) bölgesindeki ısınma hızı, küresel ortalamanın 3,5 katına ulaşarak Barents ve Bering denizlerindeki buz kütlelerini hızla yok ediyor.
Tek istisna Atlantik kasırgaları
Rapordaki tek şaşırtıcı detay ise Atlantik Havzası ile ilgili oldu. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), El Nino'nun rüzgar kırılmalarını artırması sebebiyle bu yıl Atlantik'te normalin altında bir kasırga sezonu beklendiğini duyurdu. Ancak bu durum, Orta ve Doğu Pasifik'teki yıkıcı tayfun riskini azaltmıyor.
The Lancet Countdown Avrupa Raporu uzmanları da artan sıcaklıkların doğrudan insan sağlığını hedef aldığını, aşırı sıcaklara bağlı ölüm oranlarının son yıllarda milyon kişi başına 52 kişi arttığını hatırlatarak hükümetleri uyardı. WMO Genel Sekreterliği, "Bu artık bir gelecek tahmini değil, şu an yaşanan bir acil durumdur. Erken uyarı sistemleri ve insani yardım fonları hemen harekete geçirilmelidir" çağrısında bulundu.
