Mavi gezegenin imdat çağrısı
Pasifik Okyanusu'nda Türkiye'nin yaklaşık iki katı büyüklüğündeki devasa çöp yığınına karşı insanlık, teknolojiyle yanıt veriyor
13.02.2026 00:10:00
Abdülkadir Gündoğdu
Abdülkadir Gündoğdu
Pasifik Okyanusu'nda Türkiye'nin yaklaşık iki katı büyüklüğündeki devasa çöp yığınına karşı insanlık, teknolojiyle yanıt veriyor. The Ocean Cleanup projesi kapsamında geliştirilen dev bariyerler, okyanusları bu "plastik çorbasından" temizlemek için tarihin en büyük operasyonunu yürütüyor.
İşte 2026 yılı itibarıyla okyanus temizleme çalışmalarındaki son durum ve teknolojinin detayları:
Büyük Pasifik Çöp Yığını Nedir?
Hawaii ile Kaliforniya arasında bulunan bu alan, okyanus akıntıları nedeniyle biriken 1,8 trilyon plastik parçadan oluşuyor. Yaklaşık 1,6 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplayan bu yığın, sadece yüzeyde yüzen çöplerden ibaret değil; mikroplastiklerle dolu derin bir ekolojik kriz noktası.
Dev Bariyerler: System 03 Teknolojisi
Şu anda operasyonda olan en gelişmiş model olan System 03, okyanus temizliğinde bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Boyut ve Kapasite: Yaklaşık 2,2 kilometre uzunluğundaki bu dev yüzer bariyer, suyun altında sarkan perdeleriyle plastikleri hapsederken deniz canlılarının altından geçmesine izin veriyor.
Çalışma Prensibi: İki gemi tarafından yavaşça çekilen U şeklindeki bariyer, plastikleri merkezdeki "Toplama Bölgesi"ne (Retention Zone) süpürüyor.
Hız: En yüksek verimlilikte, her 5 saniyede bir futbol sahası büyüklüğündeki alanı temizleyebiliyor.
Güvenlik (MASH): "Marine Animal Safety Hatch" (Deniz Hayvanı Güvenlik Kapısı) adı verilen sistem sayesinde, bölgeye kazara giren canlılar zarar görmeden tahliye ediliyor.
2026 Milat Oldu: Güncel Başarılar
2026 yılının başı itibarıyla projenin ulaştığı rakamlar, umut verici bir tablo çiziyor:
Rekor Temizlik: 2025 yılında 25 milyon kilogram plastik toplanarak yıllık bazda rekor kırıldı. Toplamda ise okyanus ve nehirlerden bugüne kadar 50 milyon kilogramdan fazla atık çıkarıldı.
Maliyet ve Hedef: Uzmanlar, yaklaşık 7,5 milyar dolarlık bir bütçeyle Büyük Pasifik Çöp Yığını'nın 10 yıl içinde tamamen temizlenebileceğini öngörüyor.
Geri Dönüşüm: Toplanan plastikler karaya taşınarak güneş gözlüğü, otomobil parçaları (Kia ile iş birliği) ve hatta sınırlı üretim plaklar (Coldplay iş birliği) gibi ürünlere dönüştürülüyor.
En Büyük Zorluk: Nehirler
Okyanustaki plastiği temizlemek kadar önemli olan bir diğer konu, yeni çöplerin denize ulaşmasını engellemek. Araştırmalar, dünyadaki 1000 nehrin okyanus kirliliğinin %80'inden sorumlu olduğunu gösteriyor.
Bu nedenle Interceptor adı verilen otonom araçlar, Bangkok'tan Los Angeles'a kadar pek çok nehir ağzında plastikleri okyanusa ulaşmadan avlıyor.
"İmkansızın mümkün olduğunu gösterdik; şimdi ihtiyacımız olan tek şey bu operasyonu tüm dünyaya yaymak için küresel destek." (The Ocean Cleanup Ekibi)
İşte 2026 yılı itibarıyla okyanus temizleme çalışmalarındaki son durum ve teknolojinin detayları:
Büyük Pasifik Çöp Yığını Nedir?
Hawaii ile Kaliforniya arasında bulunan bu alan, okyanus akıntıları nedeniyle biriken 1,8 trilyon plastik parçadan oluşuyor. Yaklaşık 1,6 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplayan bu yığın, sadece yüzeyde yüzen çöplerden ibaret değil; mikroplastiklerle dolu derin bir ekolojik kriz noktası.
Dev Bariyerler: System 03 Teknolojisi
Şu anda operasyonda olan en gelişmiş model olan System 03, okyanus temizliğinde bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Boyut ve Kapasite: Yaklaşık 2,2 kilometre uzunluğundaki bu dev yüzer bariyer, suyun altında sarkan perdeleriyle plastikleri hapsederken deniz canlılarının altından geçmesine izin veriyor.
Çalışma Prensibi: İki gemi tarafından yavaşça çekilen U şeklindeki bariyer, plastikleri merkezdeki "Toplama Bölgesi"ne (Retention Zone) süpürüyor.
Hız: En yüksek verimlilikte, her 5 saniyede bir futbol sahası büyüklüğündeki alanı temizleyebiliyor.
Güvenlik (MASH): "Marine Animal Safety Hatch" (Deniz Hayvanı Güvenlik Kapısı) adı verilen sistem sayesinde, bölgeye kazara giren canlılar zarar görmeden tahliye ediliyor.
2026 Milat Oldu: Güncel Başarılar
2026 yılının başı itibarıyla projenin ulaştığı rakamlar, umut verici bir tablo çiziyor:
Rekor Temizlik: 2025 yılında 25 milyon kilogram plastik toplanarak yıllık bazda rekor kırıldı. Toplamda ise okyanus ve nehirlerden bugüne kadar 50 milyon kilogramdan fazla atık çıkarıldı.
Maliyet ve Hedef: Uzmanlar, yaklaşık 7,5 milyar dolarlık bir bütçeyle Büyük Pasifik Çöp Yığını'nın 10 yıl içinde tamamen temizlenebileceğini öngörüyor.
Geri Dönüşüm: Toplanan plastikler karaya taşınarak güneş gözlüğü, otomobil parçaları (Kia ile iş birliği) ve hatta sınırlı üretim plaklar (Coldplay iş birliği) gibi ürünlere dönüştürülüyor.
En Büyük Zorluk: Nehirler
Okyanustaki plastiği temizlemek kadar önemli olan bir diğer konu, yeni çöplerin denize ulaşmasını engellemek. Araştırmalar, dünyadaki 1000 nehrin okyanus kirliliğinin %80'inden sorumlu olduğunu gösteriyor.
Bu nedenle Interceptor adı verilen otonom araçlar, Bangkok'tan Los Angeles'a kadar pek çok nehir ağzında plastikleri okyanusa ulaşmadan avlıyor.
"İmkansızın mümkün olduğunu gösterdik; şimdi ihtiyacımız olan tek şey bu operasyonu tüm dünyaya yaymak için küresel destek." (The Ocean Cleanup Ekibi)
