Ömür boyu alın teri, bir aylık kira bile etmiyor
Yıllarca prim ödeyerek insanca bir yaşlılık hayali kuran milyonlarca emekli, yüksek enflasyon ve eriyen alım gücü nedeniyle tarihinin en derin geçim krizini yaşıyor. Yapılan son artışlarla en düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL'ye yükseltilse de bu rakam, 37 bin 388 TL'yi aşan açlık sınırının çok altında kalarak temel ihtiyaçları bile karşılamaktan uzak kalıyor
Eyüp Kabil





Geçmiş dönemlerde asgari ücretin üzerinde seyreden ve bir emeklinin tek başına rahatça ev geçindirip tasarruf yapabilmesine imkan tanıyan emekli aylıkları, günümüzde büyükşehirlerdeki ortalama ev kiralarının bile gerisinde kalmış durumda.
Milyonlarca vatandaş, hayatlarının sonbaharında dinlenmek yerine, ileri yaşlarına rağmen faturalarını ödeyebilmek ve mutfak masraflarını denkleştirebilmek için ek iş arayışına giriyor.
Alım gücü yıllar içinde nasıl buharlaştı?
Emeklilerin yaşadığı ekonomik çöküşü anlamak için son yıllardaki alım gücü kaybına bakmak yeterli oluyor.Geçmiş yıllarda en düşük emekli maaşı ile satın alınabilen temel gıda ürünleri, altın veya döviz miktarı üzerinden yapılan hesaplamalar, erimenin boyutunu çarpıcı şekilde ortaya koyuyor.
Örneğin, geçmişte bir emekli aylığıyla birden fazla çeyrek altın alınabilirken veya maaş asgari ücretle yarışırken, aylık bağlama oranlarında yapılan sistemsel değişiklikler ve kronikleşen yüksek enflasyon bu dengeyi tamamen bozdu.
Maaşlara altı ayda bir yapılan resmi enflasyon güncellemeleri, raflardaki ve etiketlerdeki gerçek fiyat artışlarının hızına yetişemiyor. Emeklinin cebindeki para daha hesabına yatmadan, konut kiraları, elektrik, doğalgaz ve özellikle temel gıda maddelerine gelen zamlarla eriyip gidiyor.
Geçmişte birikimleriyle ev veya araba alabilen emekliler, bugün pazarın kapanma saatine yakın ucuz ürün toplamak ya da market zincirlerinin indirim kuyruklarında beklemek zorunda kalıyor.
Rakamların gösterdiği acı gerçek, açlık sınırının altında yaşam
Sosyal haklar ve ekonomik araştırmalar yapan köklü kuruluşların verileri de emeklinin içinde bulunduğu çıkmazı doğruluyor. TÜRK-İŞ tarafından açıklanan güncel verilere göre, dört kişilik bir ailenin sadece sağlıklı beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcamasını ifade eden açlık sınırı 37 bin 388 TL seviyesine ulaşmış durumda. Kira, ulaşım, faturalar ve sağlık harcamaları gibi zorunlu giderleri kapsayan yoksulluk sınırı ise 121 bin 786 TL'yi aşmış vaziyette.Bu tablo karşısında, yasal düzenlemeyle taban fiyatı 23 bin 552 TL olarak belirlenen en düşük emekli maaşı, tek bir kişinin hayatta kalma maliyetinin bile çok uzağında kalıyor. Yalnız yaşayan bir emekli dahi, gıda harcamalarını yaptıktan sonra elinde kalan parayla ne büyükşehirlerdeki astronomik kiraları ödeyebiliyor ne de kış aylarında kapıya dayanan yakıt ve doğalgaz faturalarını karşılayabiliyor.
Sosyal yaşam tamamen terkedildi
Ekonomik yetersizlik, emeklilerin sadece beslenme ve barınma gibi fiziksel ihtiyaçlarını vurmakla kalmıyor; onları sosyal hayatın da tamamen dışına itiyor.Bir kahvehanede çay içmek, sinemaya gitmek, akraba ziyaretinde bulunmak veya çocuklarına, torunlarına küçük de olsa bir hediye alabilmek artık çoğu emekli için imkansız bir lüks haline geldi.
Uzmanlar, emekli maaşlarının ve sosyal güvenlik sisteminin taban ücret politikalarının acilen vatandaşın gerçek yaşam maliyetleri ve piyasa koşulları dikkate alınarak güncellenmesi gerektiği konusunda birleşiyor. Aksi takdirde, ömrünü ülkenin kalkınmasına ve üretimine adamış milyonlarca yaşlı vatandaşın, derinleşen bir yoksulluk ve sosyal izolasyon sarmalında yaşam mücadelesi vermeye devam edeceği vurgulanıyor.











































































