Perakendeciler de dert küpü
Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, son iki yılda hazır giyimin kan kaybettiğini, üretim gücünün zayıfladığını, yurt dışından gelen turistlerin harcamalarının azaldığını belirtti. Zincir Mağazalar Derneği (ZMD) Başkanı Serhan Tınastepe de sektörün gelir bacağının engellendiğine işaret ederek, "Gider tarafında ise yaşanan yüksek enflasyon, kiralar, çalışan giderleri para kazanmamızı olanaksız hale getiriyor" şeklinde konuştu.
06.06.2026 09:30:00 / Güncelleme: 06.06.2026 09:48:32
ABDÜLKADİR GÜNDOĞDU
ABDÜLKADİR GÜNDOĞDU
Türkiye'nin en büyük iş dünyası organizasyonu ve uluslararası perakende sektörünün en önemli buluşmalarından Perakende Günleri, 25. yılında sektörü değerlendirmek üzere 8 dernek başkanını bir araya getirdi. Markalardan AVM'lere, gıda perakendecilerinden e-ticarete uzanan sektör temsilcisi başkanlar, perakendenin dönüşümüne ve geleceğine dair öngörülerini paylaştı, birlik mesajı verdi. Dün sona eren etkinliğin ilk gününde, Bersay İletişim Danışmanlığı Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Arın Saydam moderatörlüğünde düzenlenen ortak basın toplantısı, sektörün önde gelen 8 sivil toplum kuruluşu temsilcilerini aynı masada buluşturdu. Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, son iki yılda hazır giyimin kan kaybettiğini, üretim gücünün zayıfladığını, yurt dışından gelen turistlerin harcamalarının azaldığını belirtti. Öncel şunları söyledi: "Üyelerimizin büyük problemi kira artış oranları. Yapılan cironun içindeki indirimli satış oranı her ankette artıyor. Satışların yüzde 70-80'inin indirimli dönemde yapılmaya başlanması tedirgin edici bir durum. Hazır giyim son iki yıllık periyotta kan kaybetti. Üretim gücümüz zayıfladı. Yurt dışı turist harcamalarında da sürekli bir azalış var; bu da tedirgin edici. Bu durum dövize karşı gelir kaybı olduğunu gösteriyor. Perakendeci TL üzerinden satış yaptığı için etkileniyor."
2027'de belki toparkanırız
Alışveriş Merkezi Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı ise "Sene başında beklediğimiz toparlanma beklentisi maalesef 2027'ye kaydı. AYD olarak bizim bakış açımız çok net: Perakendeci ile AVM yatırımcısı birbirinin rakibi değil, iş ortağıdır. Tüketici tarafında bir süre daha satın alma gücünün belirleyici olduğu bir dönem devam edecek" dedi.
Marka çıkmıyor
Zincir Mağazalar Derneği (ZMD) Başkanı Serhan Tınastepe de sektörün gelir bacağının engellendiğine işaret ederek, "Gider tarafında ise yaşanan yüksek enflasyon, kiralar, çalışan giderleri para kazanmamızı olanaksız hale getiriyor. E-ticaret gelişmeye devam ediyor, ivmesi pandemi sonrasında da düşmedi, yüzde 20'leri geçen bir yükselişi var. Bunun sebebi perakende mağazacılığının gelişemiyor oluşu, mağaza açılmaması… Bu döngüyü kırmamız lazım. Eğer sektör büyümezse işsizlik çözülemez, ihracat bacağı çözülemez ve yabancı yatırımcı gelmez… Son 10 yıldır Türkiye'den marka çıkmıyor, çıkıp da 40-50 mağaza açmış bir marka yok, bu çok üzüntü verici bir durum… Enflasyon ve faiz konusunda gelişmekte olan ülkelerle aynı seviyeye gelirsek bu mümkün olabilir."
Taklitle Mücadele Derneği (TMD) Başkan Yardımcısı Av. Vehbi Kahveci, Türkiye'de taklit markalar pazarının büyüklüğünün 3 milyar dolar olduğunu ve Türkiye'nin dünyada Çin'den sonra ikinci sırada bulunduğunu söyledi ve şunları ekledi: "Bu pazarın yüzde 5'i ancak yakalanabiliyor. İthalata konulan vergiler taklidi en çok artıran unsur. Gümrük, polis ve jandarmanın katkısıyla bunu önlemeye çalışıyoruz. Uluslararası platformlarda Kapalı Çarşı en çok bilinen değerimiz. Kapalı Çarşı'nın itibarını düzeltip, 'Türk Malı'nın orijinal olduğunu vurgulamamız lazım."
Ev Dışı Tüketim Tedarikçileri Derneği (ETÜDER) Başkanı Melih Şahinöz de "Susuzluk geliyor, alternatif gıdalar bulmak lazım. Ülkenin kendi kendine yetmesi bir güvenlik meselesi ve savunma sanayisi kadar önemli" dedi.
Yeme-içmede sıkıntı büyük
Turizm Restoran Yatırımcıları ve Gastronomi İşletmeleri Derneği (TURYİD) Başkanı Kaya Demirer ise yeme içme sektörünün boynu bükük diyerek, görüşlerini şöyle ifade etti: "2 milyon istihdamımız var. Turizm içinde gastronominin payı yüzde 20... 200 marka, 3 bin 500 işletme ve 1 trilyon lira ile varlığımızı sürdürüyoruz. Ancak 2-3 yıldır artan hammadde maliyetleri, tarihi rekorla artan çalışan maliyetleri ile mücadele ediyoruz. Kısa süreli yurt dışına tatile giden vatandaşlarımızın sayısı da harcadığı para da yüksek. Ülkemize gelen ziyaretçilerin kalma süresi ise daha uzun ama sağladığı gelir daha az. Bu denklem oldukça üzücü."
Tüm Restorancılar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Genel Başkan Yardımcısı Ünal Dölek de Dünyanın bir denge problemi yaşadığından bahsetti ve şunları ifade etti: "Ciro - kira dengesi, işçilik, kiralar gibi sorunları yönetmekte zorlanıyoruz. Vasıflı eleman bulmak sıkıntılı bir durum oldu. Ayrıca sektörümüzün bahşiş sıkıntısı var. Kredi kartı ile ödemeler çoğunlukta olduğu için bahşiş alamıyoruz. 2000'lerden sonra yaşanan zorlukların, krizlerin, salgınların ve teknolojik gelişmelerin değiştirdiği dönemin geçiş sancılarını yaşıyoruz."
