Ramazanda sofra kurmak zorlaştı
Ramazan ayı, koronavirüs salgını nedeniyle önceki yıllara göre pek çok açıdan farklı geçiyor. Toplu iftar yemeklerinin yapılmadığı bu sene, oruç tutan ailelerin sofraları da geçen yıllara göre daha pahalıya kuruluyor.
27.04.2020 14:58:00
Türkiye'de gıda ürünlerinin fiyatları, koronavirüs salgınının baş göstermesi ile birlikte son 1.5 aylık süreçte ortalama yüzde 20 zamlandı. Bazı ürünlerde fiyat artışları yüzde 50'yi aştı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine göre, geçen yıla göre en çok zam gören ürünler yüzde 56'lık fiyat artışı ile Antep fıstığı ve mercimek oldu. Bu ürünleri yüzde 52'lik zamla limon, yüzde 33 zamla süt ve yüzde 22 zamla yoğurt takip ediyor. Öte yandan mevsimsellik etkisi ile bazı sebzelerin fiyatlarında ise düşüş var. TZOB verilerine göre, fiyatı ucuzlayan ürünlerin başında yüzde 50.9 ile havuç, yüzde 40 ile kuru soğan, yüzde 28.3 ile domates ve yüzde 27.2 ile patates geliyor.
Türkiye Gıda ve İçecek Sanayi Dernekleri Federasyonu Başkanı (TGDF) Şemsi Topuz, her yıl 10 gün geriye gelen Ramazan ayları için gıda fiyatlarını kıyaslarken, tarımsal üretimdeki mevsimselliği de göz önünde tutmak gerektiğini söyledi. Ramazan paketlerinin vazgeçilmezleri olan çay, şeker, makarna, bakliyat, sıvı yağ, kıyma gibi ürünlerin fiyatında geçen yıla göre ortalama yüzde 20 civarında bir artış olduğunu kaydeden Topuz, "Ama bunun, koronavirüs salgını dolayısıyla gıda üretim ve tedariğinin zorlaştığı bir dönemde, yıllık artış oranı olduğu unutulmamalıdır" şeklinde konuştu.
Süreç uzarsa, yeni zamlar gelir
Önümüzdeki aylarda koronavirüs salgınına karşı alınan tedbirlerin daha da ağırlaşarak devam etmesinin gıda fiyatları için de büyük bir risk oluşturduğunu ifade eden Şemsi Topuz, "Gıda üretim ve tedarikinde salgın kaynaklı sıkıntılar ve artan maliyetler, ilk olarak ithal hammaddeye dayalı bitkisel yağ, çikolata, şekerleme ürünleri fiyatlarında artışlara yol açabilecektir. Ancak salgının daha uzun süre devam etmesi, tarımsal üretimdeki kayıplar gibi faktörler, bu riski bütün gıda ve içecekler için de geçerli hale getirecektir" diye konuştu.
Gıdada sıkıntı yok
İstanbul'un en önemli gıda tedarik merkezlerinden biri olan Mega Center Kuru Gıda Hali'ndeki yüzlerce firmayı temsil eden Mega Gıda Toptancıları Derneği Başkanı Kemal Kılınç da gıda arzında şu ana kadar herhangi bir sıkıntı olmadığını söyledi. Ancak koronavirüs salgınının ortaya çıkmasından sonra fiyatlarda ortalama yüzde 15-20 artış yaşandığını dile getiren Kılınç, "Fiyatlar artık artmıyor. Çünkü restoran ve otellerin kapanması sonucunda talep düştü. Arz var ama talep düşük olduğu için fiyatlar şu anda sabit durumda" diye konuştu. Ramazan sonrasında bazı ürünlerde fiyat düşüşleri dahi görülebileceğini kaydeden Kılınç, şunları söyledi: "Her yıl yaklaşık 40 milyon turistin geldiği Türkiye'de belki de bu yıl hiç turist olmayacak. Dolayısıyla kendi kendimize kaldık. Oteller kapalı, toplu yemekler, toplantılar yapılmıyor. O yüzden üretilen malın tüketilmesi için fiyat indirimleri olabilir."
Kırmızı ette fırsatçılık yapanlar var
Ramazan aylarında tüketimi belirgin bir şekilde artan ürünlerden biri de kırmızı et. Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Bülent Tunç, etin bol olduğunu ve sektör olarak Ramazan boyunca fiyat artışı yapmayacaklarını söyledi. Ancak üreticiler olarak fiyatlara zam yapmasalar da, tüketiciye ulaşan ürünlerin market raflarında zam yediğini vurgulayan Tunç, "Maalesef her Ramazan döneminde fırsatçılık yapmak isteyenler ortaya çıkıyor. Reyonlarda, raflarda ciddi fiyat artışları gözlemliyoruz" diye konuştu. Kilosu 40 TL civarında olan kıymanın fiyatının bazı marketlerde 70 TL'ye kadar çıktığına dikkat çeken Bülent Tunç, "Böyle bir dönemde ürünlerimizi nihai tüketiciye ulaştıranların biraz daha insaflı olmasını bekliyoruz" dedi.
Gıda denetimleri arttı
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı İl Tarım ve Orman Müdürlükleri, hem koronavirüs tedbirleri hem de Ramazan ayı dolayısıyla marketlerde denetim gerçekleştiriyor. Kapalı ürünlerde etiket ve ambalaj kontrolü yapan ekipler, et ve süt ürünlerinden numuneler alarak Türk Gıda Kodeksi'ne uygunluğunu kontrol etmek için ürünleri laboratuvara gönderiyor.
