Ruanda'daki soykırımın nedeni sömürge yönetimi

Soykırım faillerini yargılayan Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi de zaman zaman suçluları cezalandırma konusunda yetersiz kalmakla eleştiriliyor. Soykırım başladığında 14 yaşında olan ve 3 kardeşiyle çok sayıda akrabasını kaybeden Consolee Nishimwe ile eski ABD Savaş Suçlarından Sorumlu Büyükelçi Stephen Rapp, 7 Nisan Ruanda Soykırımı Kurbanlarını Anma Günü dolayısıyla AA'ya konuştu. Nishimwe, ülkesinde soykırımı mümkün kılan ideolojik temellerin Belçika'nın sömürge döneminde atıldığını belirterek, "Tutsiler ve Hutular ülkedeki farklı sosyal sınıflardı ama Belçikalılar geldiğinde bunu 'böl ve yönet' yöntemiyle değiştirdi. Böylece sosyal sınıflar, etnik köken haline geldi. Etnik kökenimizi belirlemenin yolu ise burnumuzu ve boyumuzu ölçmekti. Böylece 'Bunlar Hutu, bunlar Tutsi' diyorlardı. Daha sonra buna göre kimlik kartı dağıttılar" ifadelerini kullandı.

Nishimwe, ilkokulda Tutsi olduğu için öğretmenlerinden ayrımcı muamele gördüğünü dile getirerek, şöyle devam etti: "Soykırımdan önce yuvamız sevgi ve şefkat doluydu. Liseye geçtiğimde kim olduğumun farkına vardım çünkü ülkede Hutuların kurduğu Radio Television Libre des Mille Collines (RTLM) radyosu aracılığıyla Tutsilerden nefret etmeyi öğütleyen propaganda faaliyetleri yapılıyordu. Bize 'Siz hamamböceklerisiniz, yılansınız' gibi ifadeler kullanıyorlardı. Bu ifadeler o radyo aracılığıyla çok fazla kullanıldı. Çocukken bunları duymak korkunçtu." Tarihin gördüğü en kanlı katliamlardan birinin fitilini radyoda yapılan anonsların ateşlediğini dile getiren Nishimwe, "Hemen saklanmak zorunda kaldık. Birçoğumuz için çok zor olan ve saklanarak geçen o 3 ayda hayal edilemez şeylerle yüzleşmek zorunda kaldım. Babamı kaybettim. 3 erkek kardeşim ve her iki taraftan da dede ve büyükannelerim öldürüldü. Soykırımda tecavüz silah olarak kullanılıyordu. Ben de tecavüze uğradım ve bunun sonucu olarak HIV pozitifle yaşıyorum" dedi.

Birleşmiş Milletler (BM) tarafından kurulan Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesinde, 2001'den 2007'ye kadar, Kıdemli Yargılama Avukatı ve Başsavcı olarak görev yapan eski ABD Savaş Suçlarından Sorumlu Büyükelçi Stephen Rapp ise soykırımda Tutsilerin yüzde 70'ten fazlasının öldürüldüğünü dile getirdi. Ruanda'da 1994'te Hutular, dönemin Devlet Başkanı Juvenal Habyarimana'nın uçağının düşmesinden sorumlu tuttukları Tutsilere karşı soykırım başlatmış, ülkede 100 gün süren katliamda, 800 binden fazla ılımlı Hutu ve Tutsi hayatını kaybetmişti. AA