Siyasete ekonomi nizam verecek

2021'de koronavirüse karşı aşılamanın başlamasının ardından salgın yasaklarının gevşetilmesiyle siyasetçiler de sahaya indi. Erken seçim tartışmaları, muhalefetin cumhurbaşkanı adayının kim olacağı tartışmaları gündemden düşmedi. Hem salgın, hem de uygulanan ekonomi politikaları nedeniyle, geçen yılın son aylarında Türk lirasının rekor değer kaybı, hayat pahalılığı ve yüksek enflasyon, iktidarı zorlayan konular oldu. Muhalefetin iktidara yönelik erken seçim baskılarını artırmayı hedeflediği yeni yılda, siyasetin rotasını büyük ölçüde ekonomideki gelişmeler belirleyecek görünüyor. Koronavirüs salgını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "faiz sebep, enflasyon sonuç" yaklaşımıyla uygulamaya koyduğu yeni ekonomi politikaları nedeniyle geçen yılın son aylarında Türk lirasında rekor değer kaybı görüldü.

Bu yıl seçim olacak mı?

Lütfü Elvan'ın Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan istifası ve yerine yardımcısı Nureddin Nebati'nin atanmasından sonra geçen yılın son ayında uygulamaya konulan "Kur Korumalı TL Mevduatı" sistemi dövizi bir süre frenlese de, uygulanan politikanın esas sonucu 2022'de görülecek. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, yeni yılda önceliğini enflasyon ve hayat pahalılığına karşı ekonomi politikalarına vermesi bekleniyor. İktidarın asgari ücreti 4 bin 250 liraya çıkarması; ücretli kesimlere yapılacak artışların ardından dövize yönelik yeni kararın uygulanmaya başlaması, muhtemel bir erken seçimin altyapısı olarak da görülüyor.

Seçim barajı yüzde 7'ye iniyor

Siyasi kulislerde, seçimlerin Haziran 2023'te yapılacağını ısrarla vurgulasa da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, ekonomide attığı bu adımlardan kısa sürede sonuç alıp almayacağına bağlı olarak sürpriz hamleler yapabileceği konuşuluyor. Dövizdeki düşüşün iktidar partisi tabanına olumlu yansıdığına dikkat çekilirken bunun birkaç ay boyunca devam etmesi halinde iktidarın, göstergeler daha da kötüye gitmeden bir "baskın seçim"i gündemine alabileceği yorumları yapılıyor. Muhalefet kulislerinde "baskın seçim" için Haziran, "erken seçim" için ise Kasım ayı işaret ediliyor. AK Parti ve MHP'nin 2023 seçimlerinde uygulanmak üzere uzun süredir hazırladığı "Seçim ve Siyasi Partiler Yasası" değişikliğinin, Mart ayı başında Meclis'e sunulması düşünülüyor. Seçim barajının yüzde 7'ye indirilmesini öngören düzenlemenin ilk seçimde uygulanabilmesi için seçimlerden bir yıl önce yasalaşması gerekiyor.

HDP kapatılırsa...

AK Parti ve MHP; erken seçim tartışmalarının önünü kesmek için bu konudaki yasa teklifini Meclis'e sunma konusunda aceleci olmadı. AK Parti'nin istediği "dar, daraltılmış bölge" gibi kritik konularda MHP ile uzlaşma sağlanamadığı için dar kapsamlı bir teklifin Meclis'e sunulacağı belirtiliyor. Ancak Seçim Yasası değişikliği bir erken seçime engel değil. Yapılacak değişiklik olmadan da seçime gidilmesi mümkün. Cumhurbaşkanlığı seçimi için yüzde 50+1 oyu koşulu nedeniyle bir anlamda zorunlu hale gelen seçim ittifaklarının zaten barajı sıfırladığı, bu nedenle seçim barajının yüzde 7'ye çekilmesinin de çok anlamı olmadığı kulislerde ifade ediliyor. Öte yandan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kapatılması istemiyle dava açtığı HDP hakkında Anayasa Mahkemesi'nin vereceği karar, siyasetin de yeniden şekillenmesine neden olabilir. Halen parlamentoda üçüncü büyük parti konumundaki HDP seçmeninin tercihi cumhurbaşkanlığı seçim sonucunu etkileyeceği için davanın sonucu siyaseten de önemli sonuçlar doğurabilir. Siyaset gündeminde geçen yıldan yeni yıla taşınan önemli gündem maddelerinden birisi ise "Millet İttifakı adayının kim olacağı" tartışması.

Kimler yarışacak?

Muhalefet, bir erken seçim kararı alınmadıkça "iktidarın yıpratma kampanyasının hedefi olabilir" gerekçesiyle, aday ismi açıklamayı en son adım olarak planlıyor. İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in adaylık yarışından çekilmesi nedeniyle ağırlıklı görüş adayın "CHP'li olacağı" yönünde ve şu anda öne çıkan isim ise Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu. CHP'de Kılıçdaroğlu'nun yanısıra İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu en güçlü alternatif olarak kulislerde konuşuluyor. Yakın çevresine göre de İmamoğlu aday olmak istiyor ancak "Kılıçdaroğlu'na rağmen bir adım atması söz konusu değil.
Başta İYİ Parti olmak üzere muhalefet partileri "geçiş sürecini" yönetecek bir isim olarak Kılıçdaroğlu'na olumlu bakıyor ancak cumhurbaşkanı adayının "seçimi kazanabilecek bir isim olması" gerektiği vurgulanıyor. Son aylarda gündem belirleyen çıkışları ile dikkat çeken CHP liderinin bu çabası da "kazanacak aday olma"ya dönük hamleler olarak yorumlanıyor. BBC