Tarladan markete fiyatlar katlandı
Temmuz ayında üretici ve market arasındaki fiyat farklarını basın toplantısında açıklayan TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, “Üreticiden markete gelinceye kadar havuç 5.2 kat, limon ve elma 4.3 kat, kuru incir 4.1 kat, kuru kayısı 3.9 kat fazlaya tüketiciye satıldı” dedi
01.08.2024 14:20:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kuru soğan, domates ve kuru kayısıda yaşanan sorunlar ile üreticilerin beklentilerini ve Temmuz ayı üretici market arasındaki fiyat değişimlerini yaptığı basın açıklamasıyla değerlendirdi. "Kuru soğan, domates ve kuru kayısı ürünlerinde üreticilerimiz pazarlama sorunu yaşıyor" vurgusu yapan Bayraktar, açıklamasını şöyle sürdürdü: "Kuru soğanda erkenci çeşitlerin hasadı Amasya ve Merzifon bölgelerinde başladı. Erkenci soğan depolanamadığı için üreticilerimiz ürününü kısa sürede elinden çıkarmak zorunda kalıyor. Rekolte yüksekliği ve hızlı hasat arzda artışa neden oldu, bu sebepten soğan fiyatları düştü. Geçen sene Temmuz ayında 6 lira 50 kuruş olan kuru soğan fiyatı enflasyon ve girdi fiyatlarındaki artışa rağmen yüzde 6 oranında azaldı. Halen ortalama 6 lira seviyesinde olan soğan fiyatları, Polatlı'da 5 liraya kadar geriledi. Kuru soğanda bu yılki verim yüksekliği ve erkenci çeşitlerin ihracata uygun olmayışı nedeniyle piyasadaki arz fazlası fiyatların gerilemesine neden oluyor. Üreticilerimiz maliyetin altına düşen fiyatlarla ürünlerini satmak zorunda kalıyor. Bin bir zorlukla üretimini devam ettiren kuru soğan üreticilerimiz emeğinin karşılığını almayı bekliyor."
"Kuru soğanda yaşanan durumun bir benzerinin domateste de yaşandığına dikkatleri çeken Bayraktar, "2018 yılında 519 bin dekar olan salçalık domates üretim alanı 2023 yılında yüzde 36 oranında artarak 705 bin dekara yükseldi. Aynı şekilde 2018 yılında 3,7 milyon ton olan salçalık domates üretimi 2023 yılında yüzde 49 oranında artarak 5,5 milyon tona yükseldi.Geçen sezon diğer ürünlerden hak ettiği geliri elde edemeyen üreticilerimiz bu yıl domates üretimine yöneldi. Ziraat Odalarımızdan aldığımız bilgilere göre İzmir ve Bursa gibi salçalık domates üretimi olan illerde üretim alanlarında yüzde 30'lara varan artış olduğu görülüyor. Domateste meydana gelen arz artışı fiyatların düşmesine neden oldu. Fiyatların düşmesinin bir diğer sebebi de üreticilerimizin salça fabrikalarıyla yaşadığı sıkıntılardır. Ziraat Odalarımızdan aldığımız bilgilere göre fabrikalar üreticilerimizle sözleşme yapmaktan kaçınıyor, sözleşme yaptığı üreticimizden ürünü alırken de yüksek fire oranları çıkarıp üreticilerimizi mağdur ediyor. Son yıllarda bazı ürünlerin gerek üretiminde gerek pazarlamasında gerekse piyasa fiyatlarında yaşanan istikrarsızlıklar planlı ve sözleşmeli üretimin ne derece önemli olduğunu ortaya koyuyor" dedi.
Basın toplantısında üretici ile market arasındaki fiyat farkları hakkında da bilgi veren TZOB Başkanı Bayraktar, şunları söyledi: "Temmuz ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 420.5 ile havuçta görüldü. Havuçtaki fiyat farkını yüzde 333.9 ile limon, yüzde 328.6 ile elma, yüzde 313.9 ile kuru incir takip etti. Havuç 5.2 kat, limon ve elma 4.3 kat, kuru incir 4,1 kat, kuru kayısı 3.9 kat fazlaya satıldı. Üreticide 6 lira olan havuç 31 lira 23 kuruşa, 15 lira olan limon 65 lira 9 kuruşa, 10 lira 38 kuruş olan elma 44 lira 49 kuruşa, 115 lira olan kuru incir 476 lira 9 kuruşa markette satıldı. Temmuz ayında fiyatı en fazla artan ürün markette limon, üreticide yumurta olurken, fiyatı en fazla düşen ürün ise hem markette hem de üreticide karpuz oldu. "Temmuz ayında markette 37 ürünün 13'ünde fiyat artışı, 24'ünde fiyat azalışı oldu. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 36.2 ile limon oldu. Limondaki fiyat artışını yüzde 32.9 ile elma, yüzde 13.9 ile yumurta, yüzde 12.6 ile maydanoz takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 42.4 ile karpuz oldu. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 27.8 ile patates, yüzde 25.5 ile Antep fıstığı, yüzde 21.2 ile kabak izledi. Temmuz ayında üreticide 29 ürünün 7'sinde fiyat artışı olurken 13'ünde fiyat düşüşü görüldü. 9 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 48.4 ile karpuzda görüldü. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 33.3 ile kabak, yüzde 29.4 ile havuç, yüzde 21,.4 ile kuru kayısı izledi.Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 25.5 ile yumurtada görüldü. Yumurtadaki fiyat artışını yüzde 13,5 ile yeşil soğan, yüzde 10.8 ile marul izledi."
Plansız üretim sorun
"Kuru soğanda yaşanan durumun bir benzerinin domateste de yaşandığına dikkatleri çeken Bayraktar, "2018 yılında 519 bin dekar olan salçalık domates üretim alanı 2023 yılında yüzde 36 oranında artarak 705 bin dekara yükseldi. Aynı şekilde 2018 yılında 3,7 milyon ton olan salçalık domates üretimi 2023 yılında yüzde 49 oranında artarak 5,5 milyon tona yükseldi.Geçen sezon diğer ürünlerden hak ettiği geliri elde edemeyen üreticilerimiz bu yıl domates üretimine yöneldi. Ziraat Odalarımızdan aldığımız bilgilere göre İzmir ve Bursa gibi salçalık domates üretimi olan illerde üretim alanlarında yüzde 30'lara varan artış olduğu görülüyor. Domateste meydana gelen arz artışı fiyatların düşmesine neden oldu. Fiyatların düşmesinin bir diğer sebebi de üreticilerimizin salça fabrikalarıyla yaşadığı sıkıntılardır. Ziraat Odalarımızdan aldığımız bilgilere göre fabrikalar üreticilerimizle sözleşme yapmaktan kaçınıyor, sözleşme yaptığı üreticimizden ürünü alırken de yüksek fire oranları çıkarıp üreticilerimizi mağdur ediyor. Son yıllarda bazı ürünlerin gerek üretiminde gerek pazarlamasında gerekse piyasa fiyatlarında yaşanan istikrarsızlıklar planlı ve sözleşmeli üretimin ne derece önemli olduğunu ortaya koyuyor" dedi.
Temmuz ayı üretici market fiyatları
Basın toplantısında üretici ile market arasındaki fiyat farkları hakkında da bilgi veren TZOB Başkanı Bayraktar, şunları söyledi: "Temmuz ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 420.5 ile havuçta görüldü. Havuçtaki fiyat farkını yüzde 333.9 ile limon, yüzde 328.6 ile elma, yüzde 313.9 ile kuru incir takip etti. Havuç 5.2 kat, limon ve elma 4.3 kat, kuru incir 4,1 kat, kuru kayısı 3.9 kat fazlaya satıldı. Üreticide 6 lira olan havuç 31 lira 23 kuruşa, 15 lira olan limon 65 lira 9 kuruşa, 10 lira 38 kuruş olan elma 44 lira 49 kuruşa, 115 lira olan kuru incir 476 lira 9 kuruşa markette satıldı. Temmuz ayında fiyatı en fazla artan ürün markette limon, üreticide yumurta olurken, fiyatı en fazla düşen ürün ise hem markette hem de üreticide karpuz oldu. "Temmuz ayında markette 37 ürünün 13'ünde fiyat artışı, 24'ünde fiyat azalışı oldu. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 36.2 ile limon oldu. Limondaki fiyat artışını yüzde 32.9 ile elma, yüzde 13.9 ile yumurta, yüzde 12.6 ile maydanoz takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 42.4 ile karpuz oldu. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 27.8 ile patates, yüzde 25.5 ile Antep fıstığı, yüzde 21.2 ile kabak izledi. Temmuz ayında üreticide 29 ürünün 7'sinde fiyat artışı olurken 13'ünde fiyat düşüşü görüldü. 9 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 48.4 ile karpuzda görüldü. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 33.3 ile kabak, yüzde 29.4 ile havuç, yüzde 21,.4 ile kuru kayısı izledi.Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 25.5 ile yumurtada görüldü. Yumurtadaki fiyat artışını yüzde 13,5 ile yeşil soğan, yüzde 10.8 ile marul izledi."
