Tütün üreticisine bir darbe daha
01.02.2010 00:00:00
IMF'nin talimatıyla 2001 yılından bu yana uygulanan 'ekim sınırlaması' ile zor günler geçiren ve tütün ekmeyi terkeden çiftçi, AB yasalarıyla da iyice köşeye sıkıştırılıyor. İthal tütünden alınan Fon, 2018'e kadar aşamalı olarak sınırlanacak.
Avrupa Birliği'nin (AB) talepleri doğrultusunda işlenmiş tütündeki Fonun kaldırılması, ilgili kamu kuruluşları ile sektörde sıkıntıya yol açıyor. Tam üyelik müzakerelerinde vergi faslının açılması için AB'nin şartları arasında yer alan Tütün Fonu'nun işlenmiş tütünde kaldırılmasıyla ithal tütün maliyetinin, yerli tütün fiyatının altına indiği belirtiliyor. Konuyla ilgili bilgi veren bir yetkili, son durumla ilgili şu değerlendirmede bulundu: "Sigaradaki yerli tütün maliyeti 75 kuruş dolayında bulunuyor. Bu rakam dışarıda 40 cent, yani 60 kuruş dolayında. Tütün Fonu'nun işlenmiş tütünde kaldırılmasıyla birlikte, yerli tütünde fiyat avantajı kalmadı. Hatta, ithal tütün daha ucuz hale geldi. Bu durumda sigara üreticileri, yerli tütün yerine ithal tütüne yönelebilir. Bu da yerli üreticiyi çok zor durumda bırakır. Tütün üretimi Türkiye için ekonomik olduğu kadar sosyal boyutu olan bir konu. Sadece Ege, Marmara ve Karadeniz Bölgesi değil, Güneydoğu'da da geçimini bu işten sağlayan çok sayıda aile var. İşi bütün yönleriyle ele almak lazım. Fonun kaldırılmasının ardından Bulgaristan'dan bile Türkiye'deki yerli tütünden daha düşük maliyetle tütün ithal edilebilir. Yerli tütünler de, depolarda çürüyebilir. Ya da geçmişte olduğu gibi elde kalan tütünler yakılabilir."
Fonlar 2018'e kadar kalkacakBu arada, vergi faslının açılması müzakerelerinde Türkiye, diğer tütünlerde de Fonun 2018'e kadar aşamalı şekilde kaldırılacağını taahhüt etti. AB'ye verilen takvime göre, diğer tütünlerin ithalinde alınan ton başına 3.000 dolarlık Tütün Fonu, bu yılın sonunda 2.250 dolara, 2011 sonunda 1.800 dolara, 2012 sonunda 1.500 dolara, 2013 sonunda 1.200 dolara, 2014 sonunda 900 dolara çekilecek. Bu rakam 2015 sonunda 600 dolar, 2016 sonunda 200 dolara, 2017 sonunda 150 dolara indirilecek. 2018 yılında ise Fon sıfırlanacak ve Tütün Fonu uygulamasına son verilecek.
Avrupa Birliği'nin (AB) talepleri doğrultusunda işlenmiş tütündeki Fonun kaldırılması, ilgili kamu kuruluşları ile sektörde sıkıntıya yol açıyor. Tam üyelik müzakerelerinde vergi faslının açılması için AB'nin şartları arasında yer alan Tütün Fonu'nun işlenmiş tütünde kaldırılmasıyla ithal tütün maliyetinin, yerli tütün fiyatının altına indiği belirtiliyor. Konuyla ilgili bilgi veren bir yetkili, son durumla ilgili şu değerlendirmede bulundu: "Sigaradaki yerli tütün maliyeti 75 kuruş dolayında bulunuyor. Bu rakam dışarıda 40 cent, yani 60 kuruş dolayında. Tütün Fonu'nun işlenmiş tütünde kaldırılmasıyla birlikte, yerli tütünde fiyat avantajı kalmadı. Hatta, ithal tütün daha ucuz hale geldi. Bu durumda sigara üreticileri, yerli tütün yerine ithal tütüne yönelebilir. Bu da yerli üreticiyi çok zor durumda bırakır. Tütün üretimi Türkiye için ekonomik olduğu kadar sosyal boyutu olan bir konu. Sadece Ege, Marmara ve Karadeniz Bölgesi değil, Güneydoğu'da da geçimini bu işten sağlayan çok sayıda aile var. İşi bütün yönleriyle ele almak lazım. Fonun kaldırılmasının ardından Bulgaristan'dan bile Türkiye'deki yerli tütünden daha düşük maliyetle tütün ithal edilebilir. Yerli tütünler de, depolarda çürüyebilir. Ya da geçmişte olduğu gibi elde kalan tütünler yakılabilir."
Fonlar 2018'e kadar kalkacakBu arada, vergi faslının açılması müzakerelerinde Türkiye, diğer tütünlerde de Fonun 2018'e kadar aşamalı şekilde kaldırılacağını taahhüt etti. AB'ye verilen takvime göre, diğer tütünlerin ithalinde alınan ton başına 3.000 dolarlık Tütün Fonu, bu yılın sonunda 2.250 dolara, 2011 sonunda 1.800 dolara, 2012 sonunda 1.500 dolara, 2013 sonunda 1.200 dolara, 2014 sonunda 900 dolara çekilecek. Bu rakam 2015 sonunda 600 dolar, 2016 sonunda 200 dolara, 2017 sonunda 150 dolara indirilecek. 2018 yılında ise Fon sıfırlanacak ve Tütün Fonu uygulamasına son verilecek.
