Urfa Kalesi: Şanlıurfa'nın tarihi zirvesi

Şanlıurfa'nın sembol yapılarından biri olan Urfa Kalesi, binlerce yıllık tarihiyle ziyaretçilerini büyülemeye devam ediyor. Mezopotamya'nın kadim şehirlerinden biri olan Urfa'nın merkezinde yer alan kale, hem stratejik konumu hem de görkemli yapısıyla dikkat çekiyor.

Urfa Kalesi'nin tam olarak ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmese de, M.Ö. 9500 yıllarına ait neolitik bir yerleşim höyüğü üzerine kurulduğu tahmin ediliyor. Kalenin yanı başında çıkarılan ve Şanlıurfa Müzesinde sergilenen 11.500 yıllık Balıklıgöl Heykeli, kale dâhil Balıklıgöl havzasının tarihini bilimsel olarak veriyor.

Kalenin mevcut duvarları ise MS 814'te Abbâsîler tarafından yaptırılmış. Bu dönemde kale, bölgedeki siyasi güç mücadelelerinde önemli bir rol oynamış ve birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.

Yapımı:

Urfa Kalesi, doğal bir kaya üzerine inşa edilmiş ve sağlam bir savunma sistemiyle donatılmıştır. Kale, doğu, batı ve güneyde kayadan oyma derin bir savunma hendeği ile çevrelenmiş olup kuzey yönü sarp kayalıktır. Hendek, kalenin yapımından sonraki bir dönemde MS III. yüzyıla ait nekropol alanı üzerinde inşa edilmiştir.

Kalenin içme suyu ise Ayn Zeliha su kaynağından sağlanmaktaydı. 1724 tarihinde Hüseyin Paşa tarafından su kuyusu açtırıldı.

Mimari Özellikleri:

Düzgün Kesme Taşlar: Kale, düzgün kesme taşlardan inşa edilmiş ve sağlam bir yapıya sahiptir.

Savunma Sistemi: Kale, derin hendekler, burçlar ve kalın duvarlarla çevrili olup güçlü bir savunma sistemiyle donatılmıştır.

Korint Başlıklı Sütunlar: Kalenin üzerindeki korint başlıklı iki sütun, Edessa Kralı IX. Manu döneminde, M.S. 240-242 yılları arasında birer anıt sütun olarak yapılmıştır.

Dikdörtgen Plan: Kale, doğu-batı yönünde inşa edilmiş dikdörtgen planlı bir yapıdır.

Burçlar: Kalenin çevresinde toplam 25 burç bulunmaktadır.

Günümüzde Urfa Kalesi:

Urfa Kalesi, günümüzde açık hava müzesi olarak ziyaretçilere hizmet vermektedir. Kalede yapılan kazılarda elde edilen buluntular, Şanlıurfa Müzesi'nde sergilenmektedir. Kale, aynı zamanda konser, tiyatro ve çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır.

Urfa Kalesi, binlerce yıllık tarihiyle Şanlıurfa'nın en önemli kültürel miraslarından biridir. Hem stratejik konumu hem de görkemli yapısıyla ziyaretçilerini büyülemeye devam eden kale, aynı zamanda bölgenin tarihine ışık tutan önemli bir yapıttır.