Yapay zekanın etkisi genişleyecek
"Müdahale edemediğimiz ve sadece kendi kendini geliştiren bir yapay zekâ, ileride istemediğimiz sonuçlar doğurabilir" diyen Prof. Dr. Mehmet Rıfat Tınç: "Bir süre sonra bizi ilerletmek yerine geriletebilir ya da ahlak anlayışımızın ve bilinç yapımızın gerisinde kalabilir" dedi
23.12.2024 18:06:00
AA
AA
Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Rıfat Tınç, yapay zekânın ayrımcılıktaki rolü ve Türkiye ile dünyada bu konuda alınan önlemleri paylaştı. Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Mehmet Rıfat Tınç, yapay zekâ algoritmalarının, cinsiyet, yaş, köken gibi kişisel özelliklere dayalı olarak ayrımcılık yapabileceğini belirtti. Tınç, teknolojik bir nesnenin ayrımcılık yapmasının, onu hukuki açıdan bir suç aletine dönüştürebileceğini kaydederek, "Bu nedenle yapay zekânın nasıl ve neden ayrımcılık yapabileceğini anlamak büyük önem taşıyor" ifadesini kullandı. Algoritmaların hukuk bilgisi ve toplumsal görgüsü olmadığı için ayrımcılık yapma ihtimali bulunduğunu vurgulayan Tınç, "Hatta bir yazılım, hukuk mantığını tamamen benimsemiş olsa bile, ayrımcılık iddialarıyla yargıya taşınacak tartışmalar kaçınılmaz olacaktır. Çünkü ne yazılımlar ne de robotlar, toplumun ve hukukun gelişimini durdurabilir" açıklamasında bulundu. Tınç, hukukçuların, yapay zekâ ayrımcılığının ortaya çıkaracağı yeni ve kritik sorulara yanıtlar üretmesi gerektiğini vurguladı.
Algoritmanın ahlakı olmaz
Algoritmaların, insanlar gibi ahlak sahibi olamayacağını aktaran Tınç şu değerlendirmede bulundu: "Kendilerine dayatılan ahlak kurallarının dışına çıkamazlar ya da kendi kendilerine bu kuralları geliştiremezler. Dolayısıyla, yapay zekânın mutlaka dışarıdan müdahaleye, insan eliyle revize edilmeye ve güncellenmeye açık olması gerekir. Müdahale edemediğimiz, revize edemediğimiz ve sadece kendi kendini geliştiren bir yapay zekâ, ileride istemediğimiz sonuçlar doğurabilir. Bir süre sonra bizi ilerletmek yerine geriletebilir ya da ahlak anlayışımızın ve bilinç yapımızın gerisinde kalabilir. Bu nedenle, Avrupa ve Japonya'da olduğu gibi, yapay zekânın yol açabileceği hatalar ve suçlar için mevzuatımızda yeni düzenlemeler yapılması gerekecektir."
Zararlı sonuçlardan sorumlu kim olacak?
Tınç, yapay zekâyı geliştiren ve kullanan şirketler ile kişilerin, bu teknolojinin yol açtığı zararlar için sorumlu tutulabileceğini belirtti. Avrupa Birliğinin yapay zekâyla ilgili hazırladığı mevzuatın 2 Ağustos 2026'da yürürlüğe gireceğini anımsatan Tınç, AB'nin de bu konuda aldığı önlemlerin oldukça yeni olduğuna dikkati çekti. Tınç, yapay zekânın sunduğu fırsatların yanı sıra, ayrımcılık gibi ciddi riskleri de bulduğunu kaydederek, "Bu riski minimize etmek için hukuki, teknik ve toplumsal düzeyde önlemler alınması gerekiyor. Yapay zekânın insanlığa hizmet etmesi için etik ve adil bir şekilde geliştirilmesi ve kullanılması büyük önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Algoritmanın ahlakı olmaz
Algoritmaların, insanlar gibi ahlak sahibi olamayacağını aktaran Tınç şu değerlendirmede bulundu: "Kendilerine dayatılan ahlak kurallarının dışına çıkamazlar ya da kendi kendilerine bu kuralları geliştiremezler. Dolayısıyla, yapay zekânın mutlaka dışarıdan müdahaleye, insan eliyle revize edilmeye ve güncellenmeye açık olması gerekir. Müdahale edemediğimiz, revize edemediğimiz ve sadece kendi kendini geliştiren bir yapay zekâ, ileride istemediğimiz sonuçlar doğurabilir. Bir süre sonra bizi ilerletmek yerine geriletebilir ya da ahlak anlayışımızın ve bilinç yapımızın gerisinde kalabilir. Bu nedenle, Avrupa ve Japonya'da olduğu gibi, yapay zekânın yol açabileceği hatalar ve suçlar için mevzuatımızda yeni düzenlemeler yapılması gerekecektir."
Zararlı sonuçlardan sorumlu kim olacak?
Tınç, yapay zekâyı geliştiren ve kullanan şirketler ile kişilerin, bu teknolojinin yol açtığı zararlar için sorumlu tutulabileceğini belirtti. Avrupa Birliğinin yapay zekâyla ilgili hazırladığı mevzuatın 2 Ağustos 2026'da yürürlüğe gireceğini anımsatan Tınç, AB'nin de bu konuda aldığı önlemlerin oldukça yeni olduğuna dikkati çekti. Tınç, yapay zekânın sunduğu fırsatların yanı sıra, ayrımcılık gibi ciddi riskleri de bulduğunu kaydederek, "Bu riski minimize etmek için hukuki, teknik ve toplumsal düzeyde önlemler alınması gerekiyor. Yapay zekânın insanlığa hizmet etmesi için etik ve adil bir şekilde geliştirilmesi ve kullanılması büyük önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.
