Yerli deprem sönümleyici geliştirildi

Yüksek maliyetleri sebebiyle kısıtlı kullanılabilen mevcut sismik izolasyon ve sönümleyici sistemlerine alternatif geliştirilen yerli üretim TnT sismik sönümleyici, ABD ve Türkiye'deki testlerden başarıyla geçti. Patenti alınan sönümleyici, depreme dayanıklı hale getirilmesine karar verilen konutların tahliye edilmeden hızlı, ekonomik ve güvenli biçimde güçlendirilmesini sağlayacak. Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bülent Akbaş, projede Amerikalı bilim insanlarıyla çalıştıklarını, elde edilen sonuçların "Engineering Structures" ve "Journal of Constructional Steel Research" dergilerinde yayımlandığını söyledi.

Akbaş, Türkiye'de güçlendirmenin çoğunlukla mevcut yapıya yeni taşıyıcı elemanların eklenmesiyle sağlandığını kaydetti. Geleneksel güçlendirme çalışmalarında binaların tahliye edilmesi gerektiğini aktaran Akbaş, şöyle devam etti: "Maliyetleri de yüksek. Bunun yerine bu tür sönümleyicilerle insanların evlerinden dışarı çıkmalarını gerektirmeyecek bir güçlendirme yöntemi geliştirdik. Bunun etkin bir şekilde kullanılacağını düşünüyoruz. Deprem sırasında yapıya giren bir enerji var. Bu enerjinin bir kısmı, yapıda kendisini hasar olarak gösteriyor. (Deprem sönümleyici) Deprem enerjisi yapıya birden bire geldiğinde, bütün enerjiyi kendisine çekerek sönümlüyor. Böylece yapının çoğu zaman hasar görmeden ayakta kalmasını sağlıyor. Dünyada bunun literatürdeki teknik adı; burkulması önlenmiş çapraz eleman. Bununla ilgili çalışmalar onlarca yıldır literatürde var, devam ediyor. Bunun farkı diğerlerine göre oldukça ekonomik olması, daha fazla enerji yutabilmesi ve hızlı üretime müsaade etmesi." Akbaş, sönümleyicinin, binanın performansını yükseltebileceğini aktararak, "Maraş depremlerinde, bölgedeki sanayi tesislerimiz ciddi hasarlar gördü. Uzun süre üretime ara vermek zorunda kaldılar. Bu deprem sönümleyici cihazımız, endüstri yapılarında özellikle çok daha hızlı bir şekilde taşıyıcı sistemlerin güçlendirilmesine izin verecektir" diye konuştu.