Yurtdışından online alışverişe sert fren!

4458 Sayısı Gümrük Kanunun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar, Cumhurbaşkanı kararı ile Salı günü Resmi Gazete'de yayımlandı. Buna göre, kargo ile gümrüksüz yurt dışı alışveriş sınırı 150 Euro'dan 30 Euro'ya düşürüldü. Bu, yurt dışı merkezli e-ticaret sitelerinden 30 Euro'nun üzerinde alışveriş yapılırsa gümrüğe takılacağı ve ithalat işlemlerine tabi olacağı anlamına geliyor. Bu alışverişlerde gümrük vergisi de artırıldı. Avrupa Birliği ülkelerinden gelen ürünlere artık yüzde 20 yerine yüzde 30 oranında vergi uygulanacak. Diğer ülkelerden gelen ürünlerde vergi oranı ise yüzde 30'dan yüzde 60'a çıkarıldı. Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) muaf tutulmamış ürünlerden de ayrıca yüzde 20 ÖTV alınıyor. Gümrük muafiyeti sınırı ilaçlarda ise 1500 Euro olarak belirlendi. Karar, 21 Ağustos'ta yürürlüğe girecek. Şimdi sipariş verilen ancak 21 Ağustos'ta gümrüğe gelen ürünler de vergiye tabi olacak.

Yeni uygulamanın birçok nedeni bulunuyor

Yeni uygulamanın ana gerekçesi ithalatı sınırlamak olarak öne çıkıyor. Bazı şirketler, Türkiye'de temsilcileri ve anlaşmalı mağazaları olmasına rağmen, online sitelerini yurtdışından yönlendiriyor. Bu şirketlerin başında Amerikan spor ürünleri üreticisi Nike geliyor. Nike'ın Türkiye'de iki distribütörü bulunuyor. Bu distribütörlerden biri aynı zamanda web sitesi üzerinden de satış yapıyor ancak "nike.com/tr/" Hollanda'dan yöentiliyor, siparişler de direkt Hollanda'dan gönderiliyor. Siteye girildiğinde "Türk İthalat Mevzuatı... 150 Euro üzeri siparişlerin teslimi garanti edilemiyor" ifadesi yer alıyor. Şimdi bu tutar 30 Euro'ya düşecek. Eğer site üzerinden 30 Euro üzerinde bir ürün sipariş edilirse, gümrük vergisi ödenecek. Ayrıca daha da zoru gümrüğe gitmek de gerekecek!
Öte yandan başta "aliexpress.com" ve Çin merkezli çevrimiçi pazar yeri Temu olmak üzere Çinli e-ticaret firmaları da Türkiye'den sipariş almaya başladı. Bu yöntem ciddi şekilde döviz ve vergi kaybına yol açıyor. Yine Türkiye'nin en büyük e-ticaret sitesi Trendyol üzerinden de Çinli firmaların ürünleri pazarlanıyor. Satın alınan bazı ürünler direkt yurtdışından gönderiliyor. Trendyol zaten Çinli "alibaba.com"un bir şirketi konumunda.

Türkiye pahalı hale geldi

Tüketicinin yurtdışından sipariş vermesinin nedeni ise iç piyasada birçok ürünün pahalı olması. Örneğin Japonya'da yaklaşık 5 bin liraya satılan Asics marka koşu ayakkabısı Türkiye'de 8 bin 500 liraya müşteriye sunuluyor. Oysa Japonya'da kişi başına düşen milli gelir Türkiye'nin 4 katından fazla.

Yurtdışından alışveriş 2 milyar doları aşıyor!


Ticaret Bakanlığı'nın Mayıs tarihli 'Türkiye'de E-ticaretin Görünümü' isimli raporuna göre, e-ticaret hacmi 2023 yılında bir önceki yıla göre yüzde 115.15 artarak 1 trilyon 850 milyar TL'ye ulaştı. 2023 yılında yurt içi harcamaların payı yüzde 93.37 olarak gerçekleşti. Türkiye'deki vatandaşların yurt dışından yaptığı alımların payı ise yüzde 3.75 oldu. Yine de tutar 2 milyar doları aşıyor.


Tüketim malları ithalatı patladı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) Merkez Direktörü H. Hakan Yılmaz, düzenlemeye üç nedenle ihtiyaç duyulduğunu düşünüyor. Bunlardan ilki, "2024 yılı bütçe hedeflerine ulaşma konusunda şu ana kadar çıkarılan düzenlemeler yeterli olmadığı için kaynak yaratma." İkincisi ise, "Ocak-Haziran dış ticaret rakamlarında ithalat yüzde 8.4 düşmesine rağmen ithalatta tüketim mallarının payının artıyor olması nedeniyle, bu artışı azaltmaya çalışma." Yılmaz "yerli üreticiyi rekabet avantajı olan yurt dışı firmalara karşı koruma" amacının ise "tüketici açısından açık bir şekilde refah kaybına" yol açtığını belirtiyor.