Yüzbinler sokaklarda... Yunanistan, Balkanlar'ı geriyor
Makedon-Yunan İmparatoru Büyük İskender'in kurduğu bölgenin ismi olan 'Makedonya'yı, Yunan kültürünün bir parçası olarak gören Yunanlar, Slav olan Makedonların bu ismi kullanmasını istemiyor.
06.02.2018 00:00:00
Yunanistan hükümetinin, kuzey komşusu Makedonya Cumhuriyeti ile 27 yıllık isim anlaşmazlığında taviz verdiğini düşünen yüzbinden fazla kişi, Çipras hükümetini protesto için Yunan Parlamentosu'nun bulunduğu Anayasa Meydanı'nda toplandı.
Ülkenin her bir köşesinden Atina'nın merkezine akın eden göstericiler, Makedonya ismininin bir ülkeye verilmesinden vazgeçilmesi ve Makedonya isminin tanınıp tanınmamasının referanduma taşınması çağrısında bulundu. Böylece Atina son yılların en büyük protesto gösterisine sahne oldu.
Göstericiler, Başbakan Çipras'ın, "Makedonya isminin içerisinde bulunacağı birleşik bir adın Makedonya Cumhuriyetini tanımlamakta bir sorun oluşturmayacağı" ifadesini, taviz olarak yorumluyor.
Makedonya'nın bu yıl en kısa sürede NATO saflarına katılmasını isteyen Washington ile Yunanistan'ın borçlarını azaltma konusunu ele alan AB'nin baskısı altında kalan Çipras, ülkesindeki güç dengesini sağlamak zorunda hissediyor.
Yunan Kilisesi Başpiskopos'unun da protestolara destek vereceğini açıklaması, Çipras'ın içerisinde bulunduğu kaotik durumu gösteriyor.
Yunanistan'da sekiz yıl süren finansal krizden çıkışını kutlaması gerekirken, Syriza lideri Çipras yüksek riskli bir strateji izliyor.
İsim tartışmalarının arka planı
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle 1990 yılında Doğu Bloğu'nda başlayan çözülme, Yugoslavya'ya da yansımış ve Yugoslavya'nın bünyesindeki diğer özerk cumhuriyetler gibi Makedonya da 8 Eylül 1991 yılında düzenlediği referandumla, bağımsızlık kararı alarak, Yunanistan'ın kuzeyindeki topraklar ile aynı ismi taşıyan 'Makedonya Cumhuriyeti adını almıştı.
Atina ise Makedonya ismini, Makedon-Yunan İmparatoru Büyük İskender'in kurduğu bölgenin ismi olduğu gerekçesiyle kendi kültür ve medeniyet mirası olarak görüyor.
Bu ismi, Yunan kültürünün bir parçası olarak gören Yunanlar, Slav olan Makedonların bu ismi kullanmasını istemedikleri gibi uluslararası kuruluşlardan da bu isme izin dahi vermemesini istiyorlar.
ABD ve Rusya Balkanlar'da yarışıyor
Makedonya ile Yunanistan arasındaki isim tartışmasında, Rusya ve ABD'nin Balkanlardaki hâkimiyet yarışı da önemli etkenlerden biri.
ABD, Makedonya'da geçen yıl Mayıs ayında iktidara gelen Başbakan Zoran Zaev'in isim sorununu çözme sözü vermesini ve NATO üyeliğini bir öncelik olarak görmesini avantaja dönüştürerek, bölgede Rusya'ya karşı elini güçlendirmeyi hedefliyor.
Ayrıca, ABD adına uzun yıllar Balkanlarda çeşitli kritik görevlerde bulunmuş tecrübeli bir diplomat olarak tanınan ABD Dışişleri Bakanı Müsteşar Yardımcısı Brian Hoyt Yee'nin de bu yıl Makedonya'ya Büyükelçi olarak atanacak olması, ABD'nin Balkanlardaki etkinliğinin hız kazanacağına dair mesaj olarak nitelendiriliyor.
Öte yandan, Rusya'nın Balkan Akımı projesi gibi enerji projeleri, Çin'in ise Balkanları da kapsayan İpek Yolu Projesi Amerika'yı tedirgin ederken, Moskova'yı da Washington'un Balkan ülkeleri siyasetine olan etkisini artırma ve bölge ülkelerini NATO'ya çekme çabaları endişelendiriyor.
Makedonya'nın önümüzdeki temmuz ayında Brüksel'de gerçekleştirilecek zirvede NATO üyeliğine kabul edilmesi için, iki ülke arasındaki isim sorunun çözülmesi en önemli şart olarak görülüyor.
Makedonya, NATO üyelik şartlarını yıllardır sağlamış olmasına rağmen, Yunanistan'ın isim sorunu konusundaki anlaşmazlıktan ötürü veto etmesiyle birliğe üye olamıyor.
Bu nedenle, Birleşmiş Milletler de konunun çözümü için devreye girerek Yunanistan'ı ve komşusu Makedonya Cumhuriyeti'ni bu anlaşmazlığı çözmeye çağırıyor.
Selin Çalık Muhasiloviç/AA
Ülkenin her bir köşesinden Atina'nın merkezine akın eden göstericiler, Makedonya ismininin bir ülkeye verilmesinden vazgeçilmesi ve Makedonya isminin tanınıp tanınmamasının referanduma taşınması çağrısında bulundu. Böylece Atina son yılların en büyük protesto gösterisine sahne oldu.
Göstericiler, Başbakan Çipras'ın, "Makedonya isminin içerisinde bulunacağı birleşik bir adın Makedonya Cumhuriyetini tanımlamakta bir sorun oluşturmayacağı" ifadesini, taviz olarak yorumluyor.
Makedonya'nın bu yıl en kısa sürede NATO saflarına katılmasını isteyen Washington ile Yunanistan'ın borçlarını azaltma konusunu ele alan AB'nin baskısı altında kalan Çipras, ülkesindeki güç dengesini sağlamak zorunda hissediyor.
Yunan Kilisesi Başpiskopos'unun da protestolara destek vereceğini açıklaması, Çipras'ın içerisinde bulunduğu kaotik durumu gösteriyor.
Yunanistan'da sekiz yıl süren finansal krizden çıkışını kutlaması gerekirken, Syriza lideri Çipras yüksek riskli bir strateji izliyor.
İsim tartışmalarının arka planı
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle 1990 yılında Doğu Bloğu'nda başlayan çözülme, Yugoslavya'ya da yansımış ve Yugoslavya'nın bünyesindeki diğer özerk cumhuriyetler gibi Makedonya da 8 Eylül 1991 yılında düzenlediği referandumla, bağımsızlık kararı alarak, Yunanistan'ın kuzeyindeki topraklar ile aynı ismi taşıyan 'Makedonya Cumhuriyeti adını almıştı.
Atina ise Makedonya ismini, Makedon-Yunan İmparatoru Büyük İskender'in kurduğu bölgenin ismi olduğu gerekçesiyle kendi kültür ve medeniyet mirası olarak görüyor.
Bu ismi, Yunan kültürünün bir parçası olarak gören Yunanlar, Slav olan Makedonların bu ismi kullanmasını istemedikleri gibi uluslararası kuruluşlardan da bu isme izin dahi vermemesini istiyorlar.
ABD ve Rusya Balkanlar'da yarışıyor
Makedonya ile Yunanistan arasındaki isim tartışmasında, Rusya ve ABD'nin Balkanlardaki hâkimiyet yarışı da önemli etkenlerden biri.
ABD, Makedonya'da geçen yıl Mayıs ayında iktidara gelen Başbakan Zoran Zaev'in isim sorununu çözme sözü vermesini ve NATO üyeliğini bir öncelik olarak görmesini avantaja dönüştürerek, bölgede Rusya'ya karşı elini güçlendirmeyi hedefliyor.
Ayrıca, ABD adına uzun yıllar Balkanlarda çeşitli kritik görevlerde bulunmuş tecrübeli bir diplomat olarak tanınan ABD Dışişleri Bakanı Müsteşar Yardımcısı Brian Hoyt Yee'nin de bu yıl Makedonya'ya Büyükelçi olarak atanacak olması, ABD'nin Balkanlardaki etkinliğinin hız kazanacağına dair mesaj olarak nitelendiriliyor.
Öte yandan, Rusya'nın Balkan Akımı projesi gibi enerji projeleri, Çin'in ise Balkanları da kapsayan İpek Yolu Projesi Amerika'yı tedirgin ederken, Moskova'yı da Washington'un Balkan ülkeleri siyasetine olan etkisini artırma ve bölge ülkelerini NATO'ya çekme çabaları endişelendiriyor.
Makedonya'nın önümüzdeki temmuz ayında Brüksel'de gerçekleştirilecek zirvede NATO üyeliğine kabul edilmesi için, iki ülke arasındaki isim sorunun çözülmesi en önemli şart olarak görülüyor.
Makedonya, NATO üyelik şartlarını yıllardır sağlamış olmasına rağmen, Yunanistan'ın isim sorunu konusundaki anlaşmazlıktan ötürü veto etmesiyle birliğe üye olamıyor.
Bu nedenle, Birleşmiş Milletler de konunun çözümü için devreye girerek Yunanistan'ı ve komşusu Makedonya Cumhuriyeti'ni bu anlaşmazlığı çözmeye çağırıyor.
Selin Çalık Muhasiloviç/AA
