ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray'da basın toplantısı düzenledi

ABD Başkanı Donald Trump'ın hafta sonu Basra Körfezi'nde mahsur kalan 87 farklı ülkeden 23 bin sivili kurtarmak için Özgürlük Projesi adlı operasyonu başlattığını belirten Rubio, "Dünyanın dört bir yanından birçoğu çatışmaya dahil olmayan ülkeler, artık sadece gemilerdeki yüklerini değil vatandaşlarını da kaybetme riskiyle karşı karşıya. Bu gemileri bu kadar uzun süre denizde bırakamazsınız. Yiyecek tükenir, içme suyu tükenir, temel ihtiyaçlar biter. Bu tam manasıyla korsanlık" dedi.

"En az 10 denizci hayatını kaybetti"

Rubio, "Şu anda savunmasız hedef durumundalar, izole durumdalar, açlık çekiyorlar, çaresizler. En az 10 sivil denizci hayatını kaybetti. Bu nedenle birçok ülke, bazıları açıkça, bazıları da özel olarak ABD'den gemilerini kurtarmasını ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü yeniden sağlamasını istedi" ifadelerini kullandı. ABD Başkanı Trump'ın orduya mahsur kalmış gemileri kurtarma ve koruyucu bir güvenlik şemsiyesi altına alarak bölgeden çıkarma talimatı verdiğini söyleyen Rubio, "Bu bir saldırı operasyonu değildir. Bu bir savunma operasyonudur. Bunun anlamı çok basit. Biz, vurulmadan ateş etmiyoruz. Saldırmıyoruz. Ama bize ya da bir gemiye saldırılırsa, buna karşılık verilir" şeklinde konuştu.

Hürmüz Boğazı'nın dünya petrol ticaretinin dörtte biri için güzergah oluşturduğunu, ayrıca büyük miktarda yakıt ve gübrenin bu boğazdan geçtiğini ifade eden Rubio, "Bu hayati su yolunu kimin kullanacağına İran rejiminin karar vermesine izin verilemez. Uluslararası hukuk çok net. Burası, bir uluslararası su yoludur. Hiçbir ülke tarafından kontrol edilemez. Kimsenin, "Bu sulara mayın döşeyeceğim ve geçen gemileri patlatacağım" deme hakkı yoktur. İran, tam olarak bunu yapıyor. Bu bir suç ve buna karşı bir şey yapılmalı" dedi.

"İran'da enflasyon yüzde 70 seviyesinde"

Şu ana kadar ABD bayraklı iki ticari geminin Hürmüz Boğazı'ndan başarıyla geçtiğini ifade eden Rubio, Özgürlük Projesi ilerlerken, İran ekonomisi aleyhinde Ekonomik Öfke Operasyonu'nun da devam ettiğini söyledi.

Rubio, "Bugün İran'da enflasyon yüzde 70 seviyesinde ve para birimi tam anlamıyla serbest düşüşte" dedi.

ABD Dışişleri Bakanı, İran'ın ABD tarafından uygulanan abluka nedeniyle günde 500 milyon dolar kaybettiğini ve İran'ın ticaretinin yüzde 90'ının durdurulduğunu söyledi.

İran ile iş yapan finans kuruluşlarına yaptırım uyarısı

Rubio, İran'ın yaptırımlardan kaçınmasını sağlayanların ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını ve ABD finans sistemine erişimini kaybedeceğini açıkladı.

Açıklamasında ABD Hazine Bakanlığı'nın İran yönetimine giden her doları tespit ederek bunu engellediğini ifade eden Rubio, "İran'ın yaptırımları aşmasına yardım sağlayan her yabancı finans kuruluşu, ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalacak ve ABD finans sistemine erişimini kaybedecek" dedi.

"Hürmüz Boğazı konusunda savaş öncesi duruma dönmeyi tercih ediyoruz"

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, "Hürmüz Boğazı konusunda savaş öncesi duruma dönmeyi tercih ediyoruz. Suda mayın olmamalı. Kimse geçiş ücreti ödememeli. Geri dönmemiz gereken nokta budur ve buradaki hedef de budur" dedi.

İran'a müzakere masasına dönerek şartları kabul etme çağrısı yaptı

ABD Dışişleri Bakanı Rubio, İran'ın müzakere masasına geri dönerek, şartları kabul etmesi gerektiğini belirtti. İran'ın artık bir tercih yapma zamanı geldiğini söyleyen Rubio, "İran, bu durumun gerçekliğini kabul etmeli, müzakere masasına dönmeli ve kendileri için iyi olan ama nihayetinde dünya için de iyi olan şartları kabul etmelidir" ifadelerini kullandı.

"İran'ın, nükleer silah istemediğini gerçekten gösterecek bir anlaşma yapma fırsatı var"

Basın toplantısında İran'ın nükleer programından vazgeçmeye hazır olduğuna dair bir işaret bulunup bulunmadığı sorusuna Rubio, "Bu, onlar için uzun süredir devam eden bir sorun" ifadeleriyle cevap verdi.

İran'ın her zaman nükleer silah istemediğini söylediğini ancak bunun doğru olmadığını söyleyen Rubio, "Yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduklarını biliyoruz. Bunu yaptılar. Bunun hiçbir sivil kullanımı yoktur. Sıfır. Dolayısıyla burada İran'ın, nükleer silah istemediğini gerçekten gösterecek bir anlaşma yapma fırsatı var. "Nükleer silah istemiyoruz" demek bir şeydir, bunu kanıtlayan şeyleri yapmak ise başka bir şeydir" şeklinde konuştu. Rubio, ABD'nin tercihinin diplomatik çözümden yana olduğunu ifade ederek, "Umarım bu konuda iyi haberler alırız" dedi.

Lübnan ve İsrail arasında kalıcı ateşkes için çalışacaklarını söyledi

Lübnan ve İsrail arasında ateşkese ilişkin bir soruya Rubio, "Lübnan hükümeti ile İsrail hükümet iarasında doğrudan bir sorun yok. İsrail, Lübnan toprağı üzerinde hak iddia etmiyor. Lübnan ve İsrail arasında bir barış anlaşması mümkün ve olmalı. Sorun, İsrail ile Lübnan değil. Sorun Hizbullah" dedi.

Rubio, Lübnan ve İsrail hükümetlerini Amerikan ara buluculuğunda masaya oturtmayı hedeflediklerini ifade ederek, "Ama bunun için Lübnan devletinin sadece isteğe değil, aynı zamanda kapasiteye de sahip olması gerek. Hizbullah'a karşı koyacak ve bonu silahsızlandırabilecek kapasiteye" dedi.

Orta Doğu'daki bütün sorunların ardından Tahran'ın çıktığını söyleyen Rubio, "Hizbullah, İran'ın bölgeyi istikrarsızlaştırma stratejisinin bir uzantısıdır" dedi. Rubio, Lübnan ve İsrail'in birbiriyle konuşmaya devam etmesini sağlayacaklarını ve kalıcı bir ateşkes için ilerleme sağlamaya çalışacaklarını açıkladı.

Yakıt fiyatlarının, İran nükleer silaha sahip olsaydı çıkabileceği seviyelere kıyasla düşük kaldığını söyledi

ABD'de benzinin ortalama galon fiyatının 4,5 dolar olduğu ve Amerikan halkının buna daha ne kadar uzun süre katlanmak zorunda olacağı sorusuna Rubio, "Eğer İran nükleer silaha sahip olsaydı ve boğazı kapatıp benzin fiyatlarını 8-9 dolara çıkarsaydı, buna karşı hiçbir şey yapamazdık. Çünkü nükleer silahları olurdu. Boğazda istediğini yapabilir ve kimse buna engel olamazdı" şeklinde cevap verdi.

"Destansı Öfke Operasyonu sona erdi"

ABD'nin İran'ın nükleer programına konvansiyonel kalkan oluşturma çabalarını boşa çıkardığını söyleyen Rubio, "Planları, binlerce füze, dron ve roketten oluşan bir konvansiyonel kalkan kurmaktı. Böylece kimsenin onlara saldırmamasını sağlayacaklardı. Bu kalkanın arkasında nükleer programlarını diledikleri şekilde ilerletmek istiyorlardı. Ancak artık o kalkan yok" dedi.
Operasyonun amacının en başından beri bu olduğunu söyleyen Rubio, "Epic Fury Operasyonu'nun" (Destansı Öfke Operasyonu) sona erdiğini belirterek, "O aşamayı bitirdik" dedi. Rubio, "Şimdi Özgürlük Projesi aşamasındayız. Ama müzakerelerde sadece zenginleştirme değil, daha derinlerde saklanan nükleer materyalin ne olacağı de ele alınmalı. Bu konu mutlaka çözülecek" şeklinde konuştu.

BM karar tasarısının küçük değişikliklerle tekrar sunulacağını duyurdu

ABD'nin daha önce Rusya ve Çin tarafından veto edilen Hürmüz Boğazı konusundaki BM karar tasarısını metinde bazı küçük değişiklikler yaparak tekrar sunacağını duyuran Rubio, "Bence bu BM'nin küresel sorunları çözebilen ve işleyen bir kurum olması açısından gerçek bir sınav olacak" dedi.

İran'ın hukuka aykırı bir şekilde Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatması, ticaret gemilerini havaya uçurması ve suya mayın döşemesinin kınanmasını istediklerini ifade eden Rubio, "Tek istediğimiz bunu kınamaları. İran'a gemileri havaya uçurmayı bırakması, mayınları temizlemesi ve insani yardımların geçişine izin verme çağrısı yapılmasını talep ediyoruz. Hepsi bu. Bu çok mütevazı bir talep" dedi.

"Hürmüz Boğazı İran'a ait değil"

İran'ın uluslararası bir su yolunu kapattığını söyleyen Rubio, "Hürmüz Boğazı İran'a ait değil, İran'ın boğazı kapatma hakkı yok. Bu durum normalleştirilemez" dedi. ABD Dışişleri Bakanı, "Bütün dünya bu konuda bize katılmalı. Bu sadece bizim işimiz olmamalı. Ülkeleri buna dahil etmeyi umuyoruz. BM'de onlara bir şey yapma fırsatı vereceğiz" ifadelerini kullandı.

"Başkanın tercih ettiği yol anlaşmadır"

Çatışmaların yeniden başlaması durumunda operasyonun artık "Özgürlük Projesi" olarak mı adlandırılacağı sorusuna Rubio, "Destansı Öfke Operasyonu tamamlandı ve hedeflere ulaşıldı. İlave bir durum ortaya çıksın diye tezahürat yapmıyoruz. Barış yolunu tercih ederiz. Başkanın tercih ettiği yol, anlaşmadır" dedi.

Rubio, "Mesajımız, İran'ın ekonomisi açısından büyük bir felaket ile, nesiller boyu sürecek bir yıkım ile karşı karşıya olduğudur. Bu ülkenin servetine kuşaklar boyu zarar verecek ve kendi eylemleriyle kendilerine dayattıkları bir yıkım. Kendilerini mahvetmeden önce kendilerine çeki düzen vermeleri gerek" dedi.