ABD ve Kuzey Kore'nin füzeleri
17.07.2006 00:00:00
4 Temmuz günü, Amerikalılar, 230 yıl önce ilan edilen Amerika'nın bağımsızlığını, her zaman olduğu gibi mangal partileri ve havai fişek gösterileri ile kutlarken, Kuzey Kore'nin sanki ABD'ye nisbet edercesine füze denemeleri yapması, Amerikan halkını müthiş tedirgin etti. Olayın yankıları sürdükçe Amerikalılar'ın gerginliği de büyüyor. ABD'de bir kesim, Bush yönetiminin daha önce Kuzey Kore'yle görüşmelere başlamamış olmasını ve füze denemeleri sonrasında daha da güçlenen yaptırım uygulama düşüncesini eleştiriyor. Boston Globe Gazetesi'nde yer alan bir makalede, yaptırım politikasının Kuzey Kore'nin nükleer program meselesini çözmeye yetmeyeceği görüşü savunuluyor: "Eğer Pyongyang'ın (Kuzey Kore) kısa bir süre içinde ve makul bir maliyetle rejim değişikliği yapma imkânı olsaydı, Bush yönetiminin Kuzey Kore'yle anlaşmaya varma çabalarını reddetmesi ve yaptırımlarda ısrar etmesi anlaşılabilir bir şey olurdu. Ama yönetimdeki sertlik yanlıları, bu fanteziyle kendilerini avuturken, Kuzey Kore'nin nükleer silahlar için gerekli malzeme stoku giderek büyüyor." Kuzey Kore'nin bütün uyarılara rağmen füze denemesinde bulunmasını, bu ülkenin oluşturduğu tehlikeyi göstermesi bakımından önemli bulan New York Times Gazetesi de, buna rağmen Washington'un aşırı tepki göstermemesi ve müzakereleri zorlaması gerektiği görüşünde:Diplomatik girişim"Washington elbette pazarlık masasına koşarak Kuzey Kore'nin bu kötü niyetli tavrını ödüllendirmemelidir. Ancak, görüşmelerin daha ihtiyatlı bir biçimde yeniden başlatılması Amerika'nın çıkarınadır. Kuzey Kore, bir gün gerçekten de Pasifik'i geçecek bir füze yapabilir. Bu gerçekleşmeden önce, böyle bir tehdidi bertaraf edecek bir diplomatik girişim, doğru bir yaklaşım olur." Bununla birlikte Pyongyang'ın amacının, Güney Kore ve Çin'den yardım almayı sürdürmek olduğuna inananlar da var. Bu sebeple kimileri, Washington'un bu iki ülkeye baskı yaparak Kuzey Kore'yi yalnızlaştırma politikası izlemesi gerektiğini savunuyor. Aynı görüşü paylaşan Washington Post Gazetesi: "Eğer Çin ve Güney Kore, Kuzey Kore'nin kitle imha silahları geliştirmesini önleme konusunda gerçekten samimiyse, bunu göstermelerinin tam zamanı. Ancak bu iki ülke harekete geçme konusunda isteksiz davranırsa, Bush yönetimi Kuzey Kore'nin yeni nükleer denemeler yapmasını önlemek için başka yöntemler bulmak zorundadır" diyor. Bu arada, Çin'in yıllardır sürdürülen çabalara rağmen Kuzey Kore'nin nükleer silahlanma ve uzun menzilli füze geliştirme projelerini engelleyemediği biliniyor. Gelişmeler Japonya'yı silahlanma yarışına zorlayabilir. Bu da Kuzey Kore'ye yaptırım uygulanmasına karşı çıkan Pekin'in zararına olur.Çin'e göndermelerChristian Science Monitor gazetesi, "Çinli liderler iktidarlarını sürdürebilmek için iç istikrar ve ekonomik büyümeye öncelik verdi. Kuzey Kore'yi desteklemek adına bütün bunları riske atmak hiç de kolay bir tercih değil. Çinli liderlerin uzun vadeli çıkarları, bölgede barışın sürmesini, Japonya'nın silahlanmamasını ve Amerika'nın kendini güvende hissetmesini gerektiriyor. Pekin'in önceliklerini yeniden değerlendirmesinin zamanı geldi" ifadesine yer veriyor.Arzu Kaya Uranlı / Tercüman
