logo
14 KASIM 2026

Fon vurgunu ve derinleşen sistem krizi

14.11.2026 00:00:00
 

Türkiye son dönemde, siyasetten ekonomiye kadar uzanan çok katmanlı, sarsıcı ve yapısal bir kriz sarmalının içinden geçmektedir. 

İktidar kanadından peş peşe yükselen itiraflar, küresel endeks sağlayıcılarının Türkiye ekonomisine yönelik aldığı radikal kararlar ve milyonlarca vatandaşın hayatta kalma mücadelesi, ülkede yaşanan sorunun bireysel hatalardan ibaret olmadığını; doğrudan çok derin bir sistem krizi olduğunu gözler önüne sermektedir. 

Yaşananlar, mevcut çarkların artık dönmediğini, uygulanan neoliberal kapitalist yöntemlerin ülkeyi telafisi güç bir çıkmaza sürüklediğini açıkça tescil etmektedir.

İtiraflar ve "fon vurgunu" depremi

Siyaset koridorlarında günlerdir konuşulan ve artçı sarsıntılarıyla tüm ezberleri bozan "fon vurgunu" soruşturması, iktidar partisinin içinde çok ciddi bir deprem yaratmış durumdadır. 

Parti içinden ismini gizleyerek farklı gazetelere arka arkaya açıklama yapan üst düzey yöneticiler, yaşananların birkaç ismin bireysel hatasına veya münferit olaylara indirgenemeyeceğini açıkça dile getirmektedirler. 

Örneğin, eski Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ve eski AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya'nın soruşturmada tutuklanması, parti içinde zincirin çok daha uzun olduğu gerçeğini gün yüzüne çıkarmıştır. 

10 Kasım'da Sözcü'den İsmail Saymaz'a konuşan Bir AKP'li yetkilinin tabiriyle "Fatma Betül Sayan Kaya bir sonuç, sebepler elini kolunu sallaya sallaya geziyor."

Benzer şekilde, 11 Kasım'da Millî Gazete'den Ahmet Sesli'ye konuşan bir diğer parti yetkilisinin, "Biz bu canavarı elimizle kendimiz doğurtup kendi ellerimizle büyüttük!" şeklindeki çarpıcı ve isyankâr tespiti, iktidarın kendi yarattığı yapısal çürümeyle yüzleşmek zorunda kaldığını göstermektedir. 

Sokakta, kürsüde, meydanlarda ve ekranlarda halkın tepkisiyle karşılaşan sıradan parti mensupları zor durumda kalırken, konforlu alanlarında gününü gün edenlerin varlığı tabanda da tarif edilemez bir öfke yaratmıştır. 

Bu durum, olayların sadece hukuki bir soruşturma boyutundan ibaret olmadığını, aynı zamanda derin bir siyasi ve ahlaki meşruiyet krizini de beraberinde getirdiğini net bir şekilde kanıtlamaktadır.

Küresel endeks kararları ve küçülen Türkiye ekonomisi

Ekonomik boyutta ise tablo siyasi krizden bağımsız değildir; aksine bu çürümenin en net aynasıdır. 

Küresel endeks sağlayıcısı MSCI'ın açıkladığı son radikal kararlar, Türkiye ekonomisinin uluslararası alanda kaybettiği itibarı, güveni ve denetlenebilirliği gözler önüne sermiştir. 

Astor Enerji ve Sabancı Holding gibi ülkenin dev kuruluşlarının Türkiye standart endeksinden çıkarılarak küçük ölçekli şirketler endeksine düşürülmesi, ayrıca 18 büyük şirketin listeden tamamen silinmesi, ekonomideki kırılganlığın en somut göstergesi olmuştur.

MSCI raporlarında yer alan "yatırım fonları üzerinden koordineli işlem endişesi", "şeffaflık sorunu" ve "kâğıt üzerindeki halka açıklık oranlarıyla fiili erişim oranları arasındaki uyuşmazlık" gibi ağır gerekçeler, dış dünyaya sunulan ekonomik verilerin güvenilirliğini de tamamen tartışmalı hâle getirmiştir. 

Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünden daha da alt seviyelere düşme riskiyle karşı karşıya kalması, uluslararası sıcak para ve fon akışına bağımlı olan mevcut neoliberal sistemin tamamen tıkanma noktasına geldiğini kanıtlamaktadır. 

Dışarıdan gelecek fonlara ve döviz girişine endekslenen Merkez Bankası rezervleri tehlikeye girdiğinde, ülkenin çok daha şiddetli bir likidite kriziyle yüzleşmesi kaçınılmaz olmaktadır.

Çözüm arayışı: Sermayenin değil, insanın hizmetinde bir ekonomi

Yıllardır tavizsiz bir şekilde uygulanan kapitalist politikalar; tarımın çökmesine, fabrikaların ardı ardına kapanmasına ve halkın alım gücünün tamamen erimesine neden olmuştur. 

Asgari ücretin ve emekli maaşlarının temel insani ihtiyaçları bile karşılamaya yetmediği bir ekonomik düzende, çaresiz kalan milyonlarca vatandaş borçlanarak veya ellerindeki son varlıkları satarak fonlara, sanal bahislere ve kısa yoldan zenginleşme hayallerine yönelmek zorunda kalmıştır. 

Yaklaşık 500 bin mağdurun ortaya çıkması, gençlerin, emeklilerin ve dar gelirlilerin kapıldığı umutsuzluğun doğrudan bir sonucudur.

Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Hüseyin Baş'ın da altını çizdiği üzere, Türkiye'de yaşanan 7 yıllık ekonomik kriz sıradan bir konjonktürel dalgalanma değil, doğrudan bir sistem krizidir. 

Bu krizden çıkış, dış odaklı sıcak para politikalarıyla veya günü kurtaran yamalarla mümkün değildir. 

Gerçek çözüm; Prof. Dr. Haydar Baş'ın hakkında 11 uluslararası kongre yapılan ve 500'den fazla yerli-yabancı bilim insanının sunduğu tebliğlerde hayranlıkla anlattığı Millî Ekonomi Modeli'ndedir. Ki bu eşsiz modeli ortaya koyan Prof. Dr. Baş, "Ben Atatürk'ün ayak izlerine basarak bu eserimi yazdım" demiştir.

BTP lideri Hüseyin Baş'ın vurguladığı gibi, "ekonominin sermayenin değil, doğrudan insanın hizmetine sunulması" şarttır. 

Vatandaşın alım gücünün yükseltildiği, üretim odaklı, tüketimi destekleyen ve refahın hakça paylaşıldığı bir düzen kurulmadığı sürece bu krizler derinleşerek devam edecektir. 

Bağımsızlık yalnızca siyasi alanda değil, her şeyden önce ekonomik bağımsızlıkla mümkündür ve milletin refahı ancak kendi millî kaynaklarının yine milletin hizmetine sunulmasıyla sağlanabilecektir.

 
Murat Çabas / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.