ABD'den Çin'e çip kuşatması

Bilgisayarlardan akıllı telefonlara, uçaklardan elektrikli araçlara, ev eşyalarından askeri donanımlara kadar birçok teknolojinin temelini oluşturan yarı iletken çipler ve entegre devreler, ABD ile Çin arasındaki artan ekonomik ve jeostratejik rekabetin cephesi haline geldi. ABD yönetimi, ağustosta onaylanarak yürürlüğe giren Çip ve Bilim Yasası'nın ardından Çinli üreticilerin ileri çip teknolojilerine erişimine yönelik kısıtlamalarla Pekin'in bu sektördeki teknolojik kabiliyetine set çekme niyetini açıkça ortaya koydu. ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 7 Ekim'de yayımladığı duyuruda, aralarında Çin'in en büyük hafıza çipi üreticisi Yangzte Memory Technologies, en büyük yarı iletken donanım üreticisi Naura Technology Group'un bulunduğu 31 şirket ve kurumun İhracat Kontrol Listesi'ne alındığını bildirdi. Amerikan menşeli ürün ve teknolojilerin ulusal güvenliğe aykırı amaçlar için kullanımını önlemeyi amaçlayan kontrol listesindeki şirketler, Washington'ın denetim şartlarını yerine getirmediği takdirde "kara liste" olarak adlandırılan İhracat Yasağı Listesi'ne alınacak. ABD yönetimi daha önce Çinli telekomünikasyon donanımları üreticisi Huawei ile mikroçip imalatçısı Uluslararası Yarı İletken İmalat Şirketi'ni (SMIC) İhracat Yasağı Listesi'ne almıştı. Washington ayrıca Amerikan çip üreticileri Nvidia ve AMD'ye, belirli ileri teknoloji çiplerin Çin'e ihracatı için lisans şartı getirerek bu sektörde kısmi bir kısıtlamaya gitmişti.

Teknoloji duvarı

Yeni kısıtlamalar tüm sektörü kapsayan bütüncül bir kuşatma girişimi olarak görülüyor. Yeni getirilen lisans şartları ile 16 nanometre, 14 nanometre ve daha küçük boyutlu işlemci devreleri, 18 nanometre ve daha küçük RAM bellek çipleri ile 128 ve daha fazla katmanlı NAND flash bellek çipleri denetime tabi olacak. Ayrıca çip üretimi için gereken malzeme, makine ve donanımın Çin'e ihracatı için de lisans şartı getirilecek. Yarı iletken mikro devrelerde boyutun küçülmesi, işlem kapasitesinin artması ve enerji ihtiyacının azalması anlamına geliyor. Böylece yüksek kapasiteli çipleri entegre eden işlemcilerle daha gelişmiş akıllı cihaz ve donanımlar üretilebiliyor. Çin'in gelişmiş mikro çiplerle yapay zeka ve süper bilgisayarlar geliştirmesini, askeri alanda kullanılabilecek yüksek kapasiteli entegre devreler imal etmesini önlemeyi amaçlayan kısıtlamalar, ABD'nin bu alandaki teknolojik üstünlüğünü muhafaza etmeyi hedefliyor. Öte yandan yeni kısıtlamalar ABD vatandaşlarının Çin'de çip endüstrisinde çalışmasını izne tabi kılıyor. Çin'de ileri teknoloji çiplerin üretildiği şirketlerde çalışan Amerikalılar, ABD dışında nükleer ve biyolojik silahlar ile füze geliştirme programlarında çalışanlar gibi denetimlere tabi tutulacak.