Aşı takvimi ile korunun
09.06.2005 00:00:00
TED İstanbul Koleji doktoru Dr. Rüçhan Altuğ, Türkiye'de her yıl aşı ile korunabilir hastalıklar nedeniyle yaklaşık 12 bin bebeğin öldüğünü hatırlatarak, aşılanmanın ve tekrarı gereken aşıların takibinin önemine dikkat çekiyor.Kitle aşılama programları ve çocukların rutin aşılanmalarıyla difteri, tetanos ve çocuk felci nadir görülen hastalıklar arasına girerken, günümüzde çiçek hastalığına hiç rastlanmamakta. Hastalık oluşmadan, aşıyla vücuda verilen antijenle, antikor (vücudu koruyan madde) üretimi sağlanıyor ve hastalık etkeni ile karşılaşıldığında vücut kendini korumaya hazır oluyor. Aşılar tek veya karma olarak uygulanabiliyor. Bazı aşılar tek doz verildiğinde ömür boyu koruyuculuk sağlarken, bazılarının ise tekrarı gerekiyor. Bir aşının koruyucu etki gösterebilmesi için uygun yaşlarda ve aralıklarda yaptırılması gerek. En üst seviyede koruma için "Aşı Takvimi"ne uymak gerekiyor. Hepatit B, Verem, Difteri, Tetanos, Boğmaca, Çocuk Felci, Menenjit, Kızamık, Kabakulak, Kızamıkçık, Su Çiçeği, Hepatit A hastalıkları ile bunlara bağlı ölüm ve sakatlıkları engelleyebilmek için, ebeveynlerin bebeklerini doğdukları ilk aylardan itibaren aşılatmaya başlamaları şart.Aşı takvimi Aşıyla engellenebilecek hastalıklar için takip edilmesi gereken aşı takvimi şöyle:I- Karma aşı: (Difteri+Boğmaca+Tetanos)Bebek 2, 4 ve 6 aylıkken yapılır. 1. tekrarı bebek 18 aylık olunca, 2. tekrar ilk tekrardan 2.5 - 3 yıl sonra, 3. tekrar 2. tekrardan 3.5 - 4 yıl sonra yapılır. 10 yıl sonra bir tekrar daha yapılabilir.Not: Boğmaca geçirenlere ve 6 yaştan büyüklere sadece D.T (Difteri - Tetanos) yapılır. * Tetanos aşısını herkesin yaşamı boyunca 10 yıl aralıklarla yaptırması gerekir.II- Çocuk felci: (Polio)Bebek 2, 4 ve 6 aylıkken yapılır. 1. tekrarı bebek 18 aylık olunca, 2. tekrar ilk tekrardan 2.5 - 3 yıl sonra, 3. tekrar bir öncekinden 3.5 - 4 yıl sonra yapılır. 10 yıl sonra bir tekrar daha yapılabilir.III- Kızamık aşısı: Tek kızamık aşısı: 9 aylıktan itibaren yapılabilir. Bu durumda aşıdan 6 ay sonra MMR (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak) karma aşı yapılması gerekir. Tekrarı 5 yıl sonra MMR şeklinde yapılır.Üçlü kızamık aşısı (MMR) (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak): 13 aylıktan itibaren yapılır. 5 yıl sonra tekrar edilir. Bu aşının çok şiddetli yumurta alerjisi olanlara yapılmaması gerekir.IV- Hepatit B (Sarılık aşısı): (Gen - Hevac B (Pasteur Merieux)) (Engerix - B (Smith Kline Beecham))1.5 yaşından büyük çocuklarda ve erişkinlerde aşı yapılmadan önce laboratuvar testi olarak Hbs Ag ve Anti Hbs yapılması gerekir. Bunlar negatif olduğu takdirde aşılama uygulanabilir. a) Bir ay ara ile üç aşı - Bir yıl sonra ilk tekrar, 5 yıl sonra 2. tekrar.b) Bir ay ara ile iki aşı yapılır. Son aşıdan 5 ay sonra 3. aşı, 5 yıl sonra bir aşı daha yapılır. On yıl sonra 2. tekrar aşı.Bütün hamile annelere rutin olarak Hepatit B laboratuvar araştırması yapılması gerekir. Hepatit marker'ları pozitif olan annede (HbsAg ve HbeAg pozitif ise) doğacak bebeğe uygulanacak aşılama programı; doğumdan hemen sonra veya ilk 8 saat içinde Hepatitis B immune Globulin (200 I.U) yapılır. Immune globulin ile aynı anda veya en geç bir hafta sonra Hepatitis B aşısı yapılır. V- Hepatitit A aşısı:2 yaşından sonra yapılmaya başlanır. 5 yaşına kadar laboratuvar tetkiklerine ihtiyaç yoktur. 5 yaşından büyüklere aşıdan önce antiHav İgG testi yapılır. 10 yaşa kadar Havrix Pediatric yapılır daha büyüklere normal Havrix aşısı yapılır. 1 ay ara ile 2 aşı yapılır. 6 ay sonra 3'üncü aşı yapılır. Bir yıl sonra 1'inci tekrar, 5 veya 8 yıl sonra 2'inci tekrar yapılır.VI- ACT - HİB (Hemofilüs inflüenza - B):Bebekler 2, 4 ve 6 aylıkken 3 aşı yapılır. Bir yıl sonra 1. Rapel (tekrar) yapılır. 6 ay ile 1 yaş arasındaki çocuklara 2 ay ara ile 2 aşı yapılır. Bir yıl sonra 1. rapel yapılır. 1 yaş ile 5 yaş arasındaki çocuklara tek doz (bir aşı) yapılır.VII- Suçiçeği aşısı:Rutin bir aşı değildir. Risk grubunda olan kişilere tavsiye edilir. Varilrix aşısı:12 aydan sonra Subkutan olarak bir kez aşı yapılır. Tekrarı yoktur.
