Aydın'da JES'lere tepki büyüyor
Hükümet, kolay para kazanma peşinde koşan özel şirketler yoluyla Aydın'ın incirleriyle ünlü Germencik ilçesini Jeotermal Enerji Santrallerine boğuyor. Aydınlılar yıllardır 'tarım alanlarını korumak için' santrallere karşı hukuk mücadelesi veriyor. Ancak alınan mahkeme kararları ya Danıştay'dan ya da etkili çevrelerden dönüyor.
28.06.2020 18:13:00
YENİ MESAJ / DETAY HABER
Aydın'ın incirleriyle ünlü Germencik ilçesinde yapılması planlanan Efe 8 Jeotermal Enerji Santrali (JES) karşısında Aydın halkının ortaya koyduğu direniş ve yıllardır süren hukuk mücadelesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı başta olmak üzere bazı kesimlerce yok sayılıyor. Germencik'te göz göre göre bir çevre ve doğa katliamı yaşanıyor. Dünyada JES tesislerinin en yoğun bulunduğu Germencik'te, yeni JES'lerin yapılması için şirketler, Bakanlık ve Danıştay adeta savaş veriyor!
Bölgede JES'ler yüksek kâr beklentisiyle, doymak bilmez kapitalist zihniyetle inşa ediliyor. Yerel mahkeme tarafından 2 defa alınan "ÇED Olumlu Raporunun İptali" kararı ve JES'lerin zararlarını açık bir şekilde ortaya koyan bilirkişi raporlarına rağmen, Bakanlık şüpheli bir ısrarla, santralin kurulması için her türlü yolu deniyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, henüz temyiz süreci devam ederken yeni bir ÇED süreci başlattı ve Danıştay'ın yerel mahkeme kararını iptal etmesinin hemen ardından yeniden ÇED olumlu kararı aldı.
Depremleri tetikliyor
Aydın Milletvekili Aydın Adnan Sezgin, Aydın'ın göz göre göre topyekûn zehirlendiğini ve adeta "Hiroşima'ya dönüşme" tehdidi altında bulunduğunu söyledi. Sezgin, "Bilirkişi raporlarında ve mahkeme kararlarında vurgulanan bu etkilere ek olarak uzmanlar, jeotermal enerji üretimi nedeniyle, depremlerin tetiklenmesinin mümkün olduğunu vurgulamaktadır. Son 50 yılda Aydın'da yaşanan depremlerin sayısındaki artışı inceleyen uzmanlar, 1970'lerde kurulmaya başlanan ve sayısı giderek artan JES'lerin, depremleri tetiklediğini öne sürmektedir. Aydın'da sayısal olarak en fazla depremin, JES santrallerinin en yoğun olarak bulunduğu Germencik ilçesi ve etrafında meydana gelmesi tesadüf değildir" görüşünü seslendirdi.
Bilirkişi raporu ne diyor
11 Kasım 2019'da mahkemeye sunulan ek bilirkişi raporunda önemli noktaların altı çiziliyor: Efe 8 JES tesisinin 3 kilometre yakınında zeytinlikler bulunuyor. Kurulması düşünülen tesisin ve açılmış kuyuların etrafındaki arazilerde yoğun olarak zeytin ve incir bahçeleri yer alıyor. JES'lerde üretim sonucu açığa çıkan yoğuşmayan gazlar (CO2, H2S, NH3, CH4, H2 vb.) egzoz bacası yoluyla havaya veriliyor. Su buharıyla birlikte bu gazların yoğuşarak veya yağışlar yoluyla zeytinleri ve diğer tarımsal ürünleri olumsuz etkileme potansiyeli bulunuyor. Germencik ilçesi çevresinde GÜRMAT'a ait 8 JES, MAREN şirketine ait 4 JES ve Beştepeler Şirketine ait 1 JES daha bulunuyor ve bu kadar santralin birbirine bu kadar yakın olarak açılması jeotermal akışkanlarda bulunan ve seperatörden (ayıraç) havaya verilen yoğuşmayan gazlar nedeniyle hava kirliliği oluşturma potansiyeline sahip. Jeotermal sular, zeytin ve diğer tarım ürünlerine zarar verebilecek kadar yüksek miktarda kimyasal içermekte ve bu akışkanların akarsulara, yeraltı suların, toprağa karışması yoluyla kirletme potansiyeli bulunmakta.
Mahkeme kararları dikkat çekiyor
• Efe 8 JES projesinin canlı ve bitki çeşitliliği ile Aydın'ın tarımsal potansiyeli üzerinde olumsuz etkileri bulunabilir. Tesis, çevresindeki bitki örtüsüne, canlılara vereceği zararlar açısından çok risklidir. Çok sayıda JES'in birbirine yakın konumda bulunması nedeniyle kümülatif etki (etkinin katlanarak artması) ortaya çıkabilir. İncir ağaçlarında meydana gelen zarar, jeotermal suyun toprağa karışması nedeniyle oluştuğu kanaatine varılmıştır. (Aydın 2. İdare Mahkemesi'nin, 2017/759 esas, 2018/886 karar sayılı, 24.09.2018 tarihli kararı)
• Efe 8 JES projesinin önemli çevresel etkileri olacaktır. (Aydın 2. İdare Mahkemesi'nin 2019/232 esas, 2019/920 karar sayılı, 02.12.2019 tarihli kararı)
• Tesis, zeytinlerin vejetatif(bitkisel) ve generatif (büyümeyle ilgili) gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkran tesislerdendir. Tesiste açığa çıkacak gazların, yoğuşarak veya yağışlar yoluyla zeytinleri ve diğer tarımsal ürünleri olumsuz etkileme potansiyeli bulunmaktadır. (11 Kasım 2019 tarihli bilirkişi raporu)
