Azerbaycan'dan gaz resti

Türkiye'nin AB ve ABD talimatlarıyla Ermenistan'ın dümen suyuna girmesi Azerbaycan'ı Yukarı Karabağ davasında yalnız bıraktı. Bunun üzerine Azerbaycan Türkiye'nin bu yanlış hamlesine karşı doğalgaz stratejisini değiştiriyor.

 

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye ile yapılan doğalgaz görüşmelerinin uluslararası tecrübeye göre sonuçlanması halinde daha büyük miktarda gaz verebileceklerini bildirdi. Aliyev, "Ne yazık ki bugüne kadar görüşmelerde bir netice elde edilemedi" dedi. Moldova'nın başkenti Kişinyev'de Azerbaycan devlet televizyonunun sorularını cevaplandıran İlham Aliyev, Ankara ile Bakü arasında devam eden doğalgaz görüşmelerine ilişkin bilgiler verdi.

Doğalgaz fiyatı yukarı çekilecekBaşbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın son Bakü ziyaretinde Azeri gazını adaletli fiyattan almadıklarını açıkça beyan ettiğini belirten Aliyev, "Biz çalışıyoruz ki fiyatları normal seviyeye getirelim. Bölgede, ya da dünyada başka ülkeler arasında bu alım-satım meseleleri nasıl hallediliyorsa bizim aramızda da aynı kurallarla çözümlenmelidir. Ne yazık ki hala bir sonuç yoktur. Gaz alım-satımı ve gaz transiti ile ilgili meselede üç esas var. Birincisi fiyatlar ki adaletli olmalıdır. Biz adil fiyat konusundaki anlaşmanın kısa sürede sağlanacağına inanıyoruz. İkinci mesele gelecekte Türkiye'ye verilecek doğalgazın miktarıdır. Bildiğiniz gibi, bu yıl Türkiye'ye yaklaşık 7 milyar metreküp Azerbaycan gazı ihraç edildi. Hem de adaletli olmayan fiyattan" dedi.Şahdeniz Projesi'nin 2'nci bölümünden ve Devlet Petrol Şirketi tarafından diğer yataklardan çıkartılacak gazın ne kadarının Türkiye pazarına sevk edileceğinin de belirlenmesi gerektiğini belirten Aliyev, doğalgaz ihracını bütün ülkelere aynı şartlarla yapılmasına önem verdiklerini söyledi. Petrol alanında bunu başardıklarını kaydeden İlham Aliyev, "O yüzden bizim petrolümüz çeşitli yollarla dünya ve Avrupa pazarlarına çıkartılıyor. Biz gaz sahasında da mevcut bütün boru hatlarımızdan yararlanmalıyız. Elbette Türkiye pazarı bizim için çok ilginçtir" diye konuştu.

Tek pazar Türkiye değilAliyev, Rusya ve İran'la olan gaz görüşmelerine ilişkin olarak da şunları söyledi: "Bildiğiniz gibi Rusya ile Azerbaycan arasında gaz alanında işbirliği başlıyor ve eminim ki gelecekte bu çok başarılı bir ortaklık haline gelecek. İran tarafından verilen teklifler esasında da görüşmeler yapılıyor. İran pazarı da bizim ilgimizi çekiyor."

Yatırım için bilgi şartAliyev rezerv ve yatırımlar için de şu bilgileri verdi: "Sadece minimum tasdiklenmiş gaz rezervlerimiz 2 trilyon metreküp seviyesindedir. Ama gerçek miktar bundan en az iki kat çoktur. Bizim bu gazı ihraç etmemiz gerek. Bunu ihraç etmek için çok büyük yatırımların yapılması da gerekiyor. Şahdeniz-2 Projesi için tahmin edilen yatırım hacmi 20 milyar dolar civarındadır."Aliyev, bu yatırımların yapılması için Azerbaycan ve ortakları tarafından bu gazın nereye satılacağının, tarif şartlarnın (vergi, rüsum vs) fiyatının ne olacağının ve hangi miktarda ihraç edileceğinin bilinmesinin zorunlu olduğunu da vurguladı.

Türkiye ile hala neticeye varamadıkDoğalgaz ihracında fiyat gibi tarif haklarının (vergi,rüsum) da adaletli olması gerektiğini ve bölgedeki mevcut diğer tarif hakları ile uzlaşması gerektiğini belirten İlham Aliyev, "İşte bu üç meselede ne yazık ki; biz hala Türkiye ile görüşmelerde bir neticeye gelebilmedik. Ben bir defa daha söylemek istiyorum ki biz görüşmeleri hoş niyetle sürdürüyoruz. Ancak bununla beraber, görüşmelerde müzakere edilen konular uluslararası tecrübeye uygun şekilde çözümlenmelidir. Ancak böyle bir durumda, Azerbaycan gazı Türkiye'ye daha büyük miktarda ihraç edilecek" dedi.