RECEP BAHAR / DETAY HABER

Türk Telekom CEO'su Ümit Önal, Türk Telekom'un İstanbul'da Tarihi Yarımada'nın fiber dönüşümünü tamamlaması nedeniyle basın mensuplarıyla düzenlediği sohbet toplantısında, Türkiye'nin 5G dönüşümüne ilişkin açıklamalarda bulundu. Yeni yerleşim bölgelerine yapım aşamasında iken fiberi götürmenin işin doğasında bulunduğuna işaret eden Önal, şunları kaydetti: "Önemli olan, Tarihi Yarımada (Kapalı Çarşı, Mısır Çarşısı, Tahtakale vesaire) gibi geçmişi yıllara dayanan ve kazı yapmanın çok daha zor olduğu eski yerleşim bölgelerini fiberleştirmek. Biz de tam olarak bunu gerçekleştirdik. Bu bölgede yolların altından artık fiber geçiyor. Gururla söyleyebilirim ki, Tarihi Yarımada'nın yüzde yüzünü fiberleştirdik. Üstelik buna asırlardır İstanbul'un ticaret ve turizminin kalbi sayılan Kapalıçarşı da dahil. Türkiye'de fiber demek, Türk Telekom demek. Eski yeni, uzak yakın demeden, Türkiye'yi fiberleştirmeye tüm hızımızla devam ediyoruz."
Bu çerçevede iki temel sorumlulukları olduğunu dile getiren Önal, şöyle devam etti: "Biri Türkiye'nin ve sektörün gelişimi için, tüm hanelerimizi, tüm vatandaşlarımızı fiber ile buluşturmak, 5G ve ötesi yeni nesil teknolojileri destekleyecek güçlü altyapıyı inşa etmek. Diğeri, bu altyapı üzerinde çalışacak ve milletimizin temel ihtiyaçlarına cevap verecek üst yapı ürünlerini geliştirmek ve hizmete sunmak."

Türkiye'nin fiber ağı büyüyor

Önal, her kesimin teknolojiye erişimini sağlamak için 81 ilimizi kapsayan ve 2019 sonunda 304 bin kilometre olan fiber ağı yüzde 22.3 büyüterek 2022 ilk çeyrek sonunda 372 bin kilometreye çıkardıklarını, 2019 sonunda 21.9 milyon olan fiber hane kapsamasını, 2022 birinci çeyrek itibarıyla Türkiye'nin yüzde 92'sini kapsayacak şekilde 30.6 milyona yükselttiklerini anımsattı.
Fiber altyapının, aynı zamanda 5G ve ötesi mobil teknolojilerin ihtiyaç duyduğu yüksek hızı ve bant genişliğini de sağladığına işaret eden Önal, şunları söyledi: "Müşterilerimize 1 Haziran itibarıyla 1000 Mbps (1 Gbps - Gigabit) hız sağlamaya başlamış bulunmaktayız. Önümüzdeki dönemde birçok müşterimizin yaygın altyapımızda 100 Mbps üstü hızlara geçmesini bekliyoruz. Sadece geçen sene 1.5 milyona varan haneye 1 Gbps hız verecek kapasitede eve kadar fiber yatırımı yaptık. Bizim şu anda fibere bağlı LTE baz istasyonu oranımız ise halihazırda yüzde 43'lerde. Bu, dünya standartlarına göre oldukça yüksek bir oran. Dolayısıyla, sadece bu yönden bile, 5G'ye hazır olduğumuzu rahatlıkla söyleyebiliriz. Türk Telekom'un altyapısı, Türkiye'nin altyapısıdır. İşte bu nedenlerle Türkiye'de fiber demek Türk Telekom demektir. Fiberleşmede kat edilmesi gereken mesafenin çok büyük bir kısmını Türk Telekom tek başına gerçekleştirmiş durumda."


5G'ye yerli ve milli teknolojiyle geçilmeli

Ümit Önal, 5G'ye yerli ve milli teknoloji ile geçmenin önemli olduğunun altını çizerek, yerli teknoloji üretmeyi de teknolojide dışa bağımlılığın azaltılmasını da milli görev olarak gördüklerinden vurguladı. Türkiye'de 5G konusunda stratejik bir yaklaşımları bulunduğunu dile getiren Önal, bu anlamda yerliliğin öneminin altını çizdi. Önal, "Diğer operatörler ve ilgili firmaların yer aldığı 5G babayiğitleri olarak bir araya gelip 5G'yi üretebileceğimizi düşünüyoruz. 5G babayiğitleri 2.5 yılda bu işi bitirir. Bu alanda resmi bir oluşum henüz yok ancak Türk Telekom olarak bu işe gövdemizi koyduk. Türkiye'yi ithal 5G yolculuğuna çıkarmak yerine yerli 5G yolculuğuna çıkarmanın en anlamlı model olduğunu düşünüyoruz. Bir kaç yıl bize yeterli. Türkiye'nin cari açığını yükseltecek bir 5G yolculuğu da gereksiz. Bu alanda ihracat da yapacak bir modelle geçmek lazım. Dahası 5G'de dünyada yatırım geri dönüşleri hızlı olmuyor. Türk Telekom'un tarım, havalimanı, liman ve bazı sanayi tesislerinde 5G çalışmalarını görebilirsiniz. Kalan fiber dönüşümün tamamlanması için, öyle söylendiği gibi 8-10 milyar dolar değil, bizim hesaplarımıza göre 1.5 milyar dolarlık yatırım kafi. Arkadaşlarımız (diğer operatörlerin yöneticileri) mükerrer yatırıma alışkın oldukları için her bir operatörün hiç yatırım olmasaydı diye varsayarak, 3 milyar + 3 milyar + 3 milyar olarak toplayarak bu rakamı bulmuş olabilirler ancak bu ülkede yatırım var."

Ortak altyapı şirketinde varız

Ümit Önal, sıkça konuşulan ortak altyapı şirketi konusuna da değindi. Bu konuya ilişkin Avrupa'daki örneklere atıfta bulunan Önal, şunları söyledi: "Ortak altyapı şirketi için kim masaya ne koyacak? Mevcut lisansları gereği, aslında devlete altyapılarını devretmesi gereken şirketler, yatırımlarını başka ticari unvanlarla iştirakleri altında yaptılar diye bu altyapıları devire tabi olmaktan kaçırdıklarını düşünüyorlar. Biz yaptığımız tüm yatırımı imtiyaz sonunda devlete çalışır vaziyette iade etmek üzere yapıyoruz. Bunların tamamı devletin… Dolayısıyla mevcut durumda, önemli kısmı zaten fiberleştirilmiş bir Türkiye için, kalanına gereken 1.5 milyar dolarlık yatırım ve binalara 250 metre mesafeye kadar ulaştırılmış fiber için ortak altyapı şirketi kurmayı tartışmaya açıyoruz." Kendilerinin ortak altyapı şirketine hazır olduklarının altını çizen Önal, "Ne için hazırız? Türkiye'nin parasının çarçur edilmemesi için hazırız. Henüz altyapı gitmemiş, yeni gidilecek bütün alanlara birlikte yatırım yapmayı hedef alan bir ortak altyapı oluşumuna her zaman evet dedik; şimdi de diyoruz. Mükerrer yatırıma karşıyız ama yeni yatırıma gidecek her türlü iş birliğine hazırız. Zaten devletin olan altyapıyı devlete, 'Benim buyum var, ortak altyapı şirketine de ortak olayım' demeye karşıyız" ifadelerini kullandı.

Belediyeler fiber dönüşümü destekliyor

Verilen bilgiye göre Türk Telekom, Tarih Yarımada'daki (eski Eminönü ilçesi) fiber dönüşümü 1.5 yılda tamamladı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Fatih Belediyesi, kazı çalışmalarında Türk Telekom'un önünü açtı.