Basına ceza yağacak!
26.04.2004 00:00:00
"Basın özgürlüğünü ve bu özgürlüğün kullanımını düzenlemek" amacıyla hazırlanan "Basın Kanunu Tasarısı", 29 Nisan Perşembe günü TBMM Adalet Komisyonu'nda görüşülecek.
"Basın özgürdür. Bu özgürlük, bilgi edinme-yayma, eleştirme ve eser yaratma haklarını içerir" denilen tasarıya göre, her basılmış eserde, basıldığı yer ve tarih, basımcının ve varsa yayımcının adları, varsa ticari unvanları ve işyeri adreslerinin göstermesi zorunlu olacak. İlan, tarife, sirküler ve benzerlerinde bu hüküm uygulanmayacak.
Sorumlu müdür şart
Tasarı uyarınca, her süreli yayının bir sorumlu müdürü bulunacak. Sorumlu müdür, birden fazla ise her birinin sorumlu olduğu bölüm belirtilecek. Sorumlu müdür olmak için, "18 yaşını bitirmiş olmak, Türkiye'de ikametgah sahibi olmak ve devamlı oturmak, en az orta öğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olmak, kısıtlı veyakamu hizmetlerinden yasaklı olmamak" koşulları aranacak.
Gazete, dergi çıkarmak
kolaylaşıyor
- Tasarıya göre, gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları da süreli yayın sahibi olabilecek. Bu durumda süreli yayınsahibi olabilmek için Türk vatandaşlığı gibi bir koşul aranmayacak.
p Süreli yayınların çıkarılabilmesi için kaydedilmek üzere yönetim yerinin bulunduğu yerin Cumhuriyet Başsavcılığı'na bir beyanname vermesi yeterli olacak.
p Basılmış eserler yoluyla işlenen suç yayım anında oluşacak. Süreli ya da süresiz yayın yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumlu tutulacak.
p Süreli yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurtdışında bulunması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkum olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde, sorumlu müdür veya yardımcısı sorumlu olacak.
Haber kaynakları saklı
tutulabilecek
p Tasarıya göre, süreli yayın sahibi, sorumlu müdür, müdür yardımcısı ve eser sahibi, haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamayacak. Basılmış eserler yoluyla işlenen fiillerden doğan maddi ve manevi zararlardan dolayı süreli yayınlarda eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilci, süresiz yayınlarda ise eser sahibi ile yayımcı, yayımcının belli olmaması halinde ise basımcı müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak.
Ağır cezalar geliyor
p Tasarı'da 300 milyon liradan 40 milyar liraya kadar değişen miktarlarda ağır para cezaları da öngörüldü. Sorumlu müdür veya yardımcısı hakkında verilen ağır para cezasının ödenmesinden yayın sahibi de müteselsilen sorumlu olacak. Düzeltme ve cevap yazısının yayımlanmaması ya da buna ilişkin diğer koşulların yerine getirilmemesi durumunda hakim, masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere bu yazının en yüksek trajlı iki gazetede ilan şeklinde yayımlanmasına karar verebilecek.
Dağıtımcılar hızaya getiriliyor
p Tasarıya göre, süreli yayınların dağıtımını yapan kişiler, kendilerinden dağıtımı istenen yayınları, dağıtımını yaptıkları diğer yayınlar için aldıkları satış fiyatı, tiraj ve sayfa sayısına göre belirlenen dağıtım ücretini aşmayacak bir bedel karşılığında dağıtmakla yükümlü olacaklar. Bu yükümlülüğe aykırı davrananlar, dağıtımından kaçındıkları yayının toplam bedelinin yarısı oranında ağır para cezasıyla cezalandırılacaklar.
p Soruşturma ve koğuşturmanın başlatılmış olması şartıyla Atatürk Aleyhine İşlenmiş Suçlar Hakkında Kanun, İnkılap Kanunları ve TCK ve Terörle Mücadele Yasası'ndaki devlet aleyhine işlenen suçlar ile ilgili olarak basılmış eserlerin tamamına hakim kararıyla el konulabilecek.
"Basın özgürdür. Bu özgürlük, bilgi edinme-yayma, eleştirme ve eser yaratma haklarını içerir" denilen tasarıya göre, her basılmış eserde, basıldığı yer ve tarih, basımcının ve varsa yayımcının adları, varsa ticari unvanları ve işyeri adreslerinin göstermesi zorunlu olacak. İlan, tarife, sirküler ve benzerlerinde bu hüküm uygulanmayacak.
Sorumlu müdür şart
Tasarı uyarınca, her süreli yayının bir sorumlu müdürü bulunacak. Sorumlu müdür, birden fazla ise her birinin sorumlu olduğu bölüm belirtilecek. Sorumlu müdür olmak için, "18 yaşını bitirmiş olmak, Türkiye'de ikametgah sahibi olmak ve devamlı oturmak, en az orta öğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olmak, kısıtlı veyakamu hizmetlerinden yasaklı olmamak" koşulları aranacak.
Gazete, dergi çıkarmak
kolaylaşıyor
- Tasarıya göre, gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları da süreli yayın sahibi olabilecek. Bu durumda süreli yayınsahibi olabilmek için Türk vatandaşlığı gibi bir koşul aranmayacak.
p Süreli yayınların çıkarılabilmesi için kaydedilmek üzere yönetim yerinin bulunduğu yerin Cumhuriyet Başsavcılığı'na bir beyanname vermesi yeterli olacak.
p Basılmış eserler yoluyla işlenen suç yayım anında oluşacak. Süreli ya da süresiz yayın yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumlu tutulacak.
p Süreli yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurtdışında bulunması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkum olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde, sorumlu müdür veya yardımcısı sorumlu olacak.
Haber kaynakları saklı
tutulabilecek
p Tasarıya göre, süreli yayın sahibi, sorumlu müdür, müdür yardımcısı ve eser sahibi, haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamayacak. Basılmış eserler yoluyla işlenen fiillerden doğan maddi ve manevi zararlardan dolayı süreli yayınlarda eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilci, süresiz yayınlarda ise eser sahibi ile yayımcı, yayımcının belli olmaması halinde ise basımcı müştereken ve müteselsilen sorumlu olacak.
Ağır cezalar geliyor
p Tasarı'da 300 milyon liradan 40 milyar liraya kadar değişen miktarlarda ağır para cezaları da öngörüldü. Sorumlu müdür veya yardımcısı hakkında verilen ağır para cezasının ödenmesinden yayın sahibi de müteselsilen sorumlu olacak. Düzeltme ve cevap yazısının yayımlanmaması ya da buna ilişkin diğer koşulların yerine getirilmemesi durumunda hakim, masraflar yayın sahibi tarafından karşılanmak üzere bu yazının en yüksek trajlı iki gazetede ilan şeklinde yayımlanmasına karar verebilecek.
Dağıtımcılar hızaya getiriliyor
p Tasarıya göre, süreli yayınların dağıtımını yapan kişiler, kendilerinden dağıtımı istenen yayınları, dağıtımını yaptıkları diğer yayınlar için aldıkları satış fiyatı, tiraj ve sayfa sayısına göre belirlenen dağıtım ücretini aşmayacak bir bedel karşılığında dağıtmakla yükümlü olacaklar. Bu yükümlülüğe aykırı davrananlar, dağıtımından kaçındıkları yayının toplam bedelinin yarısı oranında ağır para cezasıyla cezalandırılacaklar.
p Soruşturma ve koğuşturmanın başlatılmış olması şartıyla Atatürk Aleyhine İşlenmiş Suçlar Hakkında Kanun, İnkılap Kanunları ve TCK ve Terörle Mücadele Yasası'ndaki devlet aleyhine işlenen suçlar ile ilgili olarak basılmış eserlerin tamamına hakim kararıyla el konulabilecek.
