Bütün güzel isimler O'nundur
Allah'ın bazı isimleri yüce zâtı tanıtmanın yanında subûtî yani başka varlıklarda da bulunması caiz olan sıfat mânâsı da taşırlar
30.11.2013 00:00:00
İmam Gazali hazretleri şöyle buyurdu:"Allah'ın bazı isimleri yüce zâtı tanıtmanın yanında O'nu noksan sıfatlardan uzak tutma ve ayrı bir sıfat mânâsı da taşırlar; el-Melik, el-Azîz gibi?el-Melik, hiçbir şeye ihtiyacı olmayan, her şeyin kendisine muhtaç olduğu zât demektir.el-Azîz, benzeri olmayan, kendisine her an şiddetle ihtiyaç duyulan ve kendisine ulaşılması çok zor olan zât demektir.5- Bazı isimler yüce zâtı tanıtmanın yanında subûtî yani başka varlıklarda da bulunması caiz olan sıfat mânâsı da taşırlar. el-Hay (diri), el-Alîm (bilen), el-Kadir (gücü yeten), el-Mürid (dileyen), es-Semi' (işiten), el-Basîr (gören), el-Mütekellim (konuşan) gibi...6- Bazı isimler, ilim ve sıfat mânâsı taşırlar; el-Hakim, el-Habîr, eş-Şehîd, el-Muhsî gibi...el-Hakîm, en kıymetli ve şerefli ilimlere sahip demektir.el-Habîr, açık gizli bütün şeylerden haberi olan demektir.eş-Şehid, görülen ve görülmeyen bütün âlemlere şahit olan demektir.el-Muhsî; büyük küçük, her şeyi ilmi ile kuşatan demektir.7- Bazı isimler kudretle birlikte sıfat mânâsı taşır; el-Kavî, el-Metîn, el-Kahhâr gibi.Kuvvet, her şeye gücü yetmektir. Metanet, şiddetli kuvvet demektir. Kahr, kudreti her şeye hâkim ve galip olmaktır.8- Bazı isimler iradeyle birlikte fiil mânÂsı taşırlar, er-Rahmân, er-Rahîm, er-Raûf, el-Vedûd gibi?Rahmet, irade edip zayıf ve muhtaç kimsenin ihtiyacını gidermektir.Re'fet (şefkat); ileri derecede acımak ve merhamet etmektir.el-Vedûd, irade ve istekle sevdiklerine ihsan eden, nimet veren demektir.Rahmet fiili, karşısında bir muhtaç kimse ister; sevmek ise istemez; onda doğrudan sevgi ve ihsan vardır.9- Bazı isimler yüce zâtı tanıtmanın yanında ayrı bir sıfat mânâsı da taşırlar. el-Hâlik, el-Bârî, el-Musavvir, el-Vehhâb, er-Rezzâk, el-Fettâh, el-Bâsıt, el-Kabız, el-Hâfid, er-Râfi', el-Muiz, el-Müzil, el-Adl, el-Mukıt, el-Mugîs, el-Mücîb, el-Vâsi', el-Bâis; el-Mübdi, el-Muhyî, el-Mümît, el-Mukaddim, el-Muahhir, el-Velî, el-Ber, et-Tevvâb, el-Müntakim, el-Muksidu, el-Câmi', el-Mu'tî, el-Mâ-ni', el-Muğnî, el-Hâdî ve benzerleri gibi?10- Bazı isimler fiil mânâsı yanında ayrı bir sıfat mânâsı da taşırlar. el-Mecîd, el-Kerîm ve el-Latîf gibi...el-Mecîd, şerefli yüce zât mânâsı yanında, bol ikram ve ihsan mânâsı da taşır; el-Kerim de aynı şekildedir.el-Latîf, yumuşaklıkla iş yapandır. Yukarıda saydıklarımız ve diğer bütün isimler, bu on kısmın dışına çıkmaz. Sen burada zikrettiklerimize zikretmediklerimizi kıyas et. Zaten diğer bütün sıfatlar, mânâ itibariyle, burada zikrettiğimiz meşhur sıfat ve isimlere dahil olmaktadır.Allah-u Teâlâ en iyisini bilir."
