Büyük vurgun
07.07.2005 00:00:00
Türkiye'deki kimi petrol şirketleri, genellikle Irak ve Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen akaryakıt kaçakçılığı sayesinde her yıl 'yaklaşık 5 katrilyon lira'yı cebe indiriyor. Kaçakçılıkla bağlantıları olduğu iddia edilen 3 eski bakan topun ağzında Akaryakıt kaçakçılığının ekonomiye, insan ve çevre sağlığına verdiği zararın araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, eski bakanlar Tunca Toskay, Sümer Oral ve Zekeriya Temizel hakkında soruşturma talebinde bulundu.Komisyon Başkanı AK Parti Bitlis Milletvekili Vahit Kiler, TBMM'dedüzenlediği basın toplantısında, çalışmalarını tamamlayan Komisyon'un raporu hakkında bilgi verdi. Kiler, "2 olayla ilgili olarak eski Devlet Bakanı Tunca Toskay ve bir olayla ilgili olarak eski Maliye bakanları Sümer Oral ve Zekeriye Temizel hakkında soruşturma talebinde bulunduk" dedi. Komisyon nasıl çalıştı?16 Şubat 1005'te çalışmalarına başlayan komisyonun, 57 kamu kurum ve kuruluşu, sivil toplum örgütü temsilcileri ile bazı kişilerin bilgisine başvurduğunu, Mersin, İstanbul, Kocaeli, Habur, Van, Başkale, İzmir, Trabzon, Rize, Hopa ve Batum'da yerinde inceleme ve araştırma yaptığını bildiren Kiler, 1998-2003 yılları arasında sınır ticareti kapsamında ham petrol vefueloil ithalatında bazı firmalara yaklaşık 123 milyon dolarlık çıkar sağlandığını belirtti. Kiler, bunun dışında aynı firmaların yaptığı ithalatta mutat depo kapsamında Hazine'ye zararın da 360 trilyon lira olduğunu ifade etti. Kiler, "Bu iki rakam toplandığında, 1998-2003 yılları arasında ülkenin 500 milyon dolarlık resmi, evraka dayalı zararı var. Bunun dışında kota haricindeki miktarları aldık ama raporakoymadık. Bu da misli misli rakamlar..." dedi. Firmaların rakamlarındaki farklılıkBüyük dağıtım firmalarının ithalat ettiklerini beyan ettikleri rakamlar ile ithalat yapılan ülkeden alınan rakamları karşılaştıklarını ifade eden Kiler, bu konuda ciddi tespitlerde bulunduklarını vurguladı. Kiler, çeşitli ülkelerden gelen cevaplarla ilgili şunları kaydetti: "Bize gelen net rakamlarda İspanya'dan 'gönderildi' denilen ile 'alındı' arasındaki fark 108 bin ton, Fransa'dan 836 bin ton, Gürcistan'dan 16 bin ton, Letonya'dan 6 bin ton, Yunanistan'dan 226 bin ton. Bunları topladığımızda 1 milyon 188 bin ton gibi bir rakam çıkıyor. Diğer ülkelerden gelecek rakamlar da farklı olacak. Büyük ölçekli dağıtım şirketlerinin beyan ettikleri rakamlarda büyük farklarvar. Romanya'ya bakıldığında 1998-2004 yılları arasında 3 milyon ton gönderilmiş. Ama '847 bin tonunu açığa verdim' diyor. Yani alıcısı belli olmadan Türkiye'ye gönderilmiş ama kime satıldığı belli değil. Gemiler karasularımıza açılıyor, dışarıda başka yerlerden stok olarak bir şekilde vergisiz kaçak alıyor. Bu, bizim bütün iddialarımızı kanıtlıyor. Bu detaylı olarak inceleme konusu olacak, hepsi hakkında soruşturma, inceleme talebinde bulunuyoruz." Solvent ithalatı artıyorAkaryakıtta karıştırma özelliği olan bir ürün tespit ettiklerini vurgulayan Kiler, solvent ve bazyağı gibi Petrol İşleri Genel Müdürlüğü ve EPDK'nin izine tabi ürünlerin olduğunu, ancak tespit edilen ürünün izne tabi olmadığını söyledi. Kiler, bu ürünün ithalat rakamlarının dikkat çekici boyutta olduğunu, 2002 yılında 2 bin 500 ton, 2003 yılında 180 bin ton, 2004 yılında 500 bin ton, 2005 yılının ilk 4 ayında da 157 bin ton ithal edildiğini; bunun ülkede mi kaldığı yurtdışına mı çıkarıldığı konusunda inceleme isteğinde bulunduklarını, bunun da soruşturma konusu olacağını bildirdi. Yılda 5 katrilyon uçuyorKiler, 15 ayrı soruşturma-inceleme konusuna yer verdiklerini belirterek, ısrarlı sorulara karşılık, rapor 1 Ekim'den sonra görüşüleceği için isimleri ifade etmedi. "Akaryakıt kaçakçılığı rakamlarının tahmin edilenin çok üzerinde olduğunu" belirten Kiler, "Son 2 yılda sadece evraka dayalı, devletin 10 katrilyon liranın üzerinde vergisel kaybı söz konusu... Bunun tamamı, bizim yurtdışından, yurtiçinden, Irak'a giden ve oradan gelen miktarlardır ve evraka dayalı tespitlerdir. Mutat depo kapsamında bakıldığında da rakamların çok çok yukarılara tırmandığını göreceğiz" dedi. Kiler, soruşturma açılması istenen bakanların kimler olduğu yönündeki ısrarlı sorular üzerine, "Bir olayla ilgili olarak eski Devlet Bakanı Tunca Toskay, 2 olayla ilgili olarak eski Maliye bakanları Zekeriya Temizel ve Sümer Oral hakkında soruşturma talebinde bulunduk" diye konuştu. TÜPRAŞ'ın satışı arttıDaha raporunu tamamlamadan komisyonun çalışmalarının etkilerinin görüldüğünü belirten Kiler, TÜPRAŞ'ın satışlarında ciddi artış olduğunu söyledi. Kiler, bu yılın ilk 5 ayı ile geçen yılın aynı döneminin satışlarıkarşılaştırıldığında, uzun yıllardır düşüş eğilimindeki satışların komisyon kurulmasıyla bir anda arttığını, 3.46 katrilyon lira olan satışın 5 katrilyon liraya yükseldiğini vurguladı.
