Çavuşoğlu: 'Suriye'de Rusya'sız çözüm olmaz'
Rus-Türk ilişkileri ile gelişmeleri Rus medyasına değerlendiren Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rusya'nın katkısı olmadan Suriye'de kalıcı çözüme ulaşmanın mümkün olmadığını söyledi. 'Rusya, İran ve Türkiye aynı düşünüyor' diyen Çavuşoğlu yeni dönem ile ilgili kritik açıklamalarda bulundu.
18.08.2016 00:00:00
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Rus-Türk ilişkileri ile gelişmeleri Rus medyasına değerlendirdi. Batı'nın Türkiye ve Rusya'ya yönelik yaklaşımlarını eleştiren Çavuşoğlu, Ukrayna'da yaşanan sorunların Batı'nın yaklaşımlarından kaynaklandığını ima etti.
Rusya ve Rus halkını dost olarak gördüklerinin altını çizen Çavuşoğlu, Suriye ve Karadeniz bölgesi ile ilgili de açıklamalarda bulundu. "Maalesef 24 Kasım'da hiç arzu etmediğimiz, bizi de o zaman üzen ve hatta şaşırtan bir hadise oldu, uçak düşürülmesi hadisesi. Ondan sonra ilişkileri düzeltmek için adımlar attık, ama tabii Rusya özellikle kendi uçağının düşmesi olayında daha duygusaldı ve ilişkilerde bir kopma oldu" diyen Çavuşoğlu şunları söyledi: "Biz hiçbir zaman bunun böyle olmasını, ilişkilerimizin kopmasını istemezdik.
İki komşu, dost ülke olarak her konuda hemfikir olmayabilirsiniz, ama ilişkilerin bu noktaya gelmesinin bize de bir faydası olmaz, Rusya'ya da olmaz, bölgeye de olmaz. Bu ilişkilerin kopmasının kimseye faydası olmadı. Daha sonra ilişkilerimizin normalleştirilmesi için samimi çabalarımız oldu.
Çünkü biz Rusya'yı her zaman sadece komşu olarak değil, önemli bir ortak olarak da gördük. Bu nedenle bu çabalarımızı devam ettirdik. Bu süreçte de Rusya'ya karşı açıklamalarımızda dikkatli olduk, daha ölçülü bir üslup kullandık. Rusya'ya karşı herhangi bir yaptırım kararı almadık, uluslararası yaptırımlara daha önce de katılmayacağımızı söylemiştik."
'NATO'ya rağmen Rusya'ya yaptırım uygulamadık'
NATO içinde bu yaptırımlara katılmayan tek ülkenin Türkiye olduğunu dile getiren Çavuşoğlu, "Rusya ve Rus halkı da bunu gördü. Neticede son atılan adımlarla da, mektupla, sonra telefon görüşmeleri ve arkasından Soçi'de Sergey Lavrov'la (Rusya Dışişleri Bakanı) ile görüşmeler derken, orada belirlediğimiz plan tıkır tıkır işlemeye başladı. St.Petersburg zirvesi de iyi oldu. Ve herhalde 7-8 aylık sürecte bence 2 ülke de birbirinin kıymetini daha iyi anlamaya başladı. Çünkü Rusya bizim için bölgede dost, esasen Rusya da Türkiye'den daha güvenilir bir dost bulamaz.
Şimdi bu ilişkiler normalleştikten sonra bize sürecten önce, yani iyileşmeden önce "Rusya ile ilişkilerinizi iyi tutsanız iyi olur" diyen ülkelerin hepsi şimdi bu yeni süreçten rahatsız olmaya başladı. "Acaba Türkiye'de zemin kayması mı var", "Türkiye bize sırtını döndü, Rusya'ya gitti" ve başka şeyler.
O zaman 3-4 ay önce niye "İlişkilerinizi düzeltiniz" diyordunuz, akıl veriyordunuz? Maalesef samimiyetsizlik ortada. O nedenle Türkiye ve Rusya en azından her konuda açık, yani dostluğu da açık, sorun olduğu zaman da açık konuşan iki ülke. Bundan sonraki süreçte yine görüş ayrılılıklarımız olabilir.
Ama esas olarak amaç ilişkilerimizi eskisinden de daha iyi düzeye çıkartmak" dedi.
'Rusya, İran ve Türkiye aynı düşünüyor'
Suriye'de savaş ve silahlı çatışmayla sorunların çözülemeyeceğini söyleyen Mevlüt Çavuşoğlu, "Suriye'de maalesef durum giderek kötüleşiyor. Yani savaşarak ya da silahlı mücadele ile bu sorunlar kısa sürede çözülmez. Bu sorun tek başına da çözülmez. O yüzden siyasi çözüm için, ateşkes için bizim birlikte çalışmamız lazım" dedi.
Çavuşoğlu şunları söyledi: "Şu anda bir kere ateşkesi sağlamak lazım. Maalesef siviller ölüyor. Daha önce ateşkes kararı oldu, buna maalesef uyulmadı. Suriye'de terör örgütleri var, bunlarla ciddi mücadele yapmamız lazım. Terör örgütlerini temizlemezsek, Türkiye'ye de tehdit, Rusya'ya da tehdit, Avrupa'ya da tehdit ve dünyanın her yerine salgın hastalık gibi yayılıyor. Dolayısıyla bu konuda da ciddi işbirliği yapmamız lazım.
Biz inanıyoruz ki samimi işbirliği olursa Suriye'deki sorunu çözebiliriz. Biz her zaman daha önce söylüyorduk, hatta problem olduktan sonra da söyledik, Rusya'nın katkısı olmadan burada kalıcı bir çözüm olmaz. Bunu her zaman söylüyoruz. Hatta İran'ın da. İran ile de görüşüyoruz ve bu anlamda onlarla da işbirliğimizi güçlendirmemiz lazım. Diğer Körfez ülkeleri de var, Avrupa ülkeleri de var ama, olumlu katkı yapmamız lazım.
Bir de Suriye'nin sınır bütünlüğü, toprak bütünlüğü konusunda Rusya'nın bizimle aynı düşündüğünü söylüyoruz, öyle inanıyoruz. İran da keza öyle. Bizim samimi işbirliğimiz olursa biz bu sorunu çözeceğimize inanıyoruz."
'Türkiye Karadeniz'de gerginlik istemiyor'
Çavuşoğu kendisine sorulan, 'Düne kadar Karadeniz bölgesinde Rusya ve Türkiye arasında faydalı askeri işbirliği vardı, ortak tatbikatlar yapılıyordu. Bugün ise bölge sık sık NATO tatbikatları ile anılmaya başladı. Eski günlere dönebilir miyiz?' sorusuna şu cevabı verdi: "Biz Karadeniz'in gerginliklerin hakim olduğu bir deniz olmasını istemiyoruz. İşbirliğinin ve dostluğun hakim olduğu bir denizin olmasını istiyoruz. Ve bu konuda tabii herkes üzerine düşeni yapmalı. Ortada kimseye yönelik hiç bir tehdit oluşmamalı. Ne Türkiye'ye yönelik, ne Rusya'ya yönelik, ne de bölgedeki diğer ülkelere yönelik. Burada Karadeniz etrafında başka ülkeler de var. Bulgaristan, Romanya, Gürcistan ve diğerleri. Ve herkesin bu anlayış içinde olması lazım. Bu anlayış olursa, gerginlik de olmaz. Hiç kimse birbirini karşı tehdit olarak da görmez. Tam tersi işbirliği olur. Ve bundan da herkes faydalanır. Ben idealini söyledim. Bölgedeki arazi gerçekler ile bu ideallerimiz bazen örtüşmüyor.
İşte son zamanlarda Kırım, Ukrayna'daki gelişmelerden dolayı NATO ve Rusya arasında bir gerginlik oldu. Karadeniz'in güneyindeki ülkelerin hepsi, Türkiye dahil hepsi NATO üyesi. Dolayısıyla böyle bir gerginlik oldu, ama son NATO zirvesinde tabii caydırıcılıkla birlikte Rusya ile diyalog anlayışı da hakim oldu. Bu diyalog anlayışını sürdürmek lazım. Varolan bu sorunları, bence bu gerginlikleri diyalog yoluyla aşmamız lazım."
'Rusya'yla askeri işbirliğine de varız'
Rusya'yla askeri işbirliğine de yeşil ışık yakan Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu şöyle konuştu: "Biz savunma sanayimizi güçlendirmek istiyoruz. Savunma sanayimizi güçlendirirken de bizimle teknoloji transferi, ortak yatırım ve üretim konusuna sıcak bakan tüm ülkelerle işbirliği yapmak isteriz.
Daha önce NATO ülkesi müttefiklerimizle de bazı girişimlerimiz oldu. Ama maalesef NATO içindeki ülkeleri, özellikle teknoloji transferi ve ortak yatırım konusunda biraz çekimser görüyoruz. Ama biz de Türkiye olarak kendi savunma sanayimizi oluşturmak istiyoruz. Savunma sistemimizi güçlendirmek istiyoruz. Yani bu anlamda Rusya da sıcak bakarsa biz ileride bu işbirliğini düşünebiliriz.
NATO içinde NATO üyesi bir ülke NATO dışındaki bir ülkeyle nasıl işbirliği yapabilir diye bir ses gelebilir. Ama Rusya ile bu konuda işbirliği yapan diğer NATO ülkeleri de var. İkincisi de sen bu konuda işbirliği yapmak istemiyorsan Türkiye ile, Türkiye'nin başka ülkelerle işbirliği yapmasına karşı çıkmaman lazım. Esas olan bu. Ama bizim için prensip şudur: Biz kendi savunma sanayimizi ve sistemimizi güçlendirmek istiyoruz. Bu anlamda bizimle bu çerçevede işbirliği, yatırım ve teknoloji transferi gibi konularda işbirliği yapmak isteyen ülkelerle biz çalışmamızı sürdürürüz."
Çavuşoğlu'ndan 'Putin'e övgü'
"Türk milletinin gözü açıldı, gerçekleri görüyor" diyen Çavuşoğlu Rusya Devlet Başkanı Putin'e yönelik övgü dolu sözler sarfetti. Çavuşoğlu şunları söyledi: "Biz doğruları bundan sonraki süreçte de söylemeye devam edeceğiz. Esasen birçok ülkenin ya da siyasetçilerin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'den hoşlanmamasının sebebi de bu. Putin de açıksözlü, Putin de doğruları yüzlerine söylüyor, yanlışlar varsa onların yüzüne söylüyor.
Onlar da Rusya ve Türkiye'yi 2. sınıf ülke olarak görüyor. Ve 2. sınıf ülkenin liderleri bize karşı nasıl böyle bir eleştiri yapabiliyor, ancak biz bunları söyleyebiliriz, onlar söyleyemez diye böyle bir anlayış var. Bu şeyleri görünce, Erdoğan ve Putin'in dik duruşunu görünce, çok rahatsız oluyorlar, ama kusura bakmasınlar, eğer anlayışları böyle devam ederse, rahatsız olmaya devam edecekler. Bizim liderlerimiz onları rahatsız etmeye devam edecek. O nedenle Batı'nın da bu işleri anlaması lazım."
