Çin'in yeni haritası büyük kriz çıkardı

Çin Doğal Kaynaklar Bakanlığının 28 Ağustos'ta açıkladığı haritada, Güney Çin Denizi'nde Malezya, Vietnam, Filipinler ve Brunei'nin üzerinde hak iddia ettiği ihtilaflı bölgelerin yanı sıra Hindistan topraklarının bir kısmı Çin'e ait gözüküyor.

The Star haber ajansına göre, Malezya Dışişleri Bakanı Zambry Abdul Kadir, Güney Çin Denizi ve Malezya'nın Sabah ve Saravak eyaletlerinin deniz alanları üzerinde hak iddia etmesinden dolayı Çin'e protesto notası gönderileceğini açıkladı.

BBC Endonezya'nın haberine göre, Endonezya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Teuku Faizasyah da Çin ile irtibat içinde olduklarını ve ülkesinin Pekin Büyükelçiliği aracılığıyla konuyu görüşeceklerini bildirdi.

CNN'in haberine göre, Filipinler Dışişleri Bakanlığı, söz konusu haritayı "Çin'in Filipinler'in deniz alanları üzerinde yargı ve egemenliğini meşrulaştırma çabası" olarak nitelendirdi.

Vietnam da haritaya tepki gösteren ülkeler arasına katıldı.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Pham Thu Hang, yaptığı açıklamada, Paracel ve Spratly adaları üzerindeki egemenlik konusunda "sarsılmaz tutum"larını vurgulayarak, Çin'in, Doğu Denizi'nde hak iddia ettiği haritayı kararlılıkla reddettiklerini söyledi.

Pham, haritanın, Vietnam'ın egemenliğinin ihlal edildiğini gösterdiğini kaydetti.

Hindistan ve Tayvan, haritayı protesto etmişti

Hindistan, ihtilaflı sınır bölgesi Arunaçal Pradeş eyaletini kendi toprağı gösteren Çin'i protesto etmişti.

Çin hükümeti ise haritayı "rutin egzersiz" olarak tanımlayarak, Hindistan'ın "aşırı yorumlamadan" kaçınmasını istemişti.

Tayvan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Jeff Liu, haritaya ilişkin, "Çin Halk Cumhuriyeti asla Tayvan'a hükmetmedi." ifadesini kullanmıştı.

Güney Çin Denizi anlaşmazlığı

Çin, ilk kez 1947'de yayımlanan, "Dokuz Çizgi Hattı" adı verilen haritayla Güney Çin Denizi'nin yüzde 80'inde egemenlik iddiasında bulunuyor. Deniz altı kaynakları açısından zengin bölgedeki hak iddiaları başta Filipinler olmak üzere Vietnam, Brunei ve Malezya gibi kıyı komşusu ülkelerle egemenlik ihtilafına yol açıyor.

Pekin'in ihtilaflı bölgede inşa ettiği yapay adaları askeri üsler kurarak silahlandırması da ABD ve bölge ülkeleriyle gerginliğe yol açıyor.

Uluslararası kamuoyunda "Paracel" ve "Spratly" olarak bilinen takımadalar, Vietnam tarafından "Hoang Sa" ve "Truong Sa", Çin tarafından ise "Şişa" ve "Nanşa" olarak adlandırılıyor.

Lahey'deki BM Daimi Uluslararası Tahkim Mahkemesi, 2016'da Filipinler'in başvurusuyla verdiği kararda, Çin'in, Güney Çin Denizi'nde tek taraflı egemenlik taleplerinin yasal olmadığına karar vermişti. AA