Cumhuriyet’in Çinli misafirleri

Modernleşme hem Çin'in hem Türkiye'nin son iki yüzyılına damgasını vurmuş en temel meselelerden biri. "Hasta adam"lıktan ilk çıkan, Türkiye oldu. Büyük bir başarıyla sonuçlanan Kurtuluş Savaşı, Cumhuriyet'in ilanı ve reformlar Çinli entelektüelleri ve yöneticileri umutlandırdı.
 

Çin entelijansiyası, modernleşme konusunda dünyada farklı örnekleri inceledikten sonra aralarındaki benzerlikler sebebiyle Türkiye örneğinin kendileri için en uygunu olduğuna karar verdi. Çin'in yönetici elitleri, Türkiye'nin başarısını kendi ülkelerinde tekrarlayabilmek için yüzlerini Türkiye'ye çevirdiler. Bu başarıyı yerinde görmek isteyen birçok Çinli, Türkiye'yi ziyaret etti ve gördüklerini, duyduklarını ve düşüncelerini kayıt altına aldı. Çok az bilinmesine rağmen Çin modernleşmesinde Türkiye'nin önemli bir rolü oldu.
 

Cumhuriyet'in Çinli Misafirleri, Çin'in önemli entelektüel, siyasetçi, diplomat ve reformcuları arasında yer alan Hu Hanmin, Hu Shiqing, Alfred Sze ve He Yaozu, Cai Hesen gibi isimlerin kaleme aldıkları kitapçıklar, makaleler ve gazete yazılarını içeriyor.

Osmanlı ve Cumhuriyet Arşivleri'nden yararlanarak derlenen belgeler ile Çin arşivleri, gazeteleri ve seyahat yazılarından Çinceden çevrilen metinler, siyasi, toplumsal ve kültürel yapıların, gündelik yaşamın nasıl algılandığına dair gözlemlere yer veriyor. İki ülkenin ortak tarihinde bilinmeyen bir sayfayı aralayan eser, İş Bankası Kültür Yayınları etiketiyle tüm kitapçılarda. OKAN EGESEL