Darbeyi yine çiftçi yedi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) istatistiklerine göre, üretiminin 800 bin tonun üzerinde azalarak 4 milyon tona düşmesi nedeniyle patatesin pazar ve marketlerde kilogram fiyatı 5 liraya kadar çıktı. TÜİK verilerine göre, sebze ürünleri üretim miktarının bir önceki yıla göre yüzde 0.7 oranında artarak yaklaşık 27.8 milyon ton olarak gerçekleştiği 2012 yılında patates üretimi yüzde 3.9 oranındaki yükselmeyle 4.8 milyon ton oldu. Bu üretimle 2013 yılı kışında patates fiyatlarında bir yükselme yaşanmazken, yaşanan rekabetle vatandaş ortalama 1.5 liradan ürün alabildi. 2013 yılında ise patates üretimi yüzde 17.7 azalmayla 4 milyon ton civarında gerçekleşti. 800 bin tonun üzerindeki bu düşüş, patates fiyatlarına yansıdı. Afyonkarahisar gibi üretim bölgelerinde 2013'teki hasadın ardından Eylül - Ekim aylarında 50 kilogramlık çuvalı perakendede 45-50 liraya satılan patatesin kilosu, kış aylarında market ve pazarlarda 5 liraya kadar yükseldi. Patates fiyatlarının yeni mahsulün çıkacağı Mayıs ayına kadar yüksek seyretmesi bekleniyor.Dünyada da fiyatlar yükseliyorÖdemişli Ziraat Mühendisi ve Patates Danışmanı Özkan Akgün, artan patates fiyatlarının, dünyadaki gelişmelere bağlı olarak normal karşılanması gerektiğini savundu. Akgün, "Patates'teki fiyat artışı dünya ölçeğinde bir gelişme. Dünyada en büyük üretici konumunda olan Çin'de iklimsel nedenlerden dolayı daralma söz konusu. Dünyada patates sıkıntısı yaşanıyor. Bu nedenle fiyat artışlarının önümüzdeki yıllarda da sürmesini bekliyoruz" dedi.Ödemiş'te üreticinin bundan önceki yıllarda patatesten büyük zararlar ettiğini belirten Akgün, fiyatların aniden yükselmesinin de önceki yıllarda ürününün tarlada bırakmak zorunda kalan üreticiyi şaşırtmaması gerektiğini söyledi. Şu an Ödemiş'te yapılan sökümlerde fiyatların hazır toprak üstü 1 lira 70 kuruş, toprak altı ise 1 lira 40 kuruş civarında seyrettiğini belirten Akgün, tohumluk patates fiyatlarında da artış olduğunu söyledi.Üretici yine kazanamayacakTohumluk fiyatlarının 1.5 liradan 3.5 liraya çıktığını belirten Özkan, "Her zaman olduğu gibi üretici bundan böyle fiyat artışlarından çok kazanç sağlamayacak. Önümüzdeki yıl zor bir yıl olacak. Üretim azalırken, maliyetler artıyor. Bu nedenle patates fiyatları artınca tüketimi de azalmasını bekliyoruz. Fiyatlar artarak devam ederse, üretici altın yılını yaşamış olur ama bu böyle devam etmez. Fiyatlar tüketici için artabilir ama üretici maliyetlerini de artması nedeniyle çok kazanç elde edemez" dedi. Patates fiyatları dün Migros'ta 3.25 - 5.75 TL arasında değişiyordu. Dökme patates 3.25 TL'den satılırken, taze patates 5.75 TL'ye alıcı buluyordu. Pazarlarda ise patates 2.5 - 3.5 TL arasında satılıyor.Geçen yıl 20 Kuruşa satılamıyordu!Nevşehir Ziraat Odası Başkanı Mustafa Ekiz, geçen yıl 20 kuruşa satılamayan patatesin fiyatının tarlada 1.50 TL'ye kadar yükselmesinin ekim alanlarının daralmasından kaynaklandığını kaydetti. Ekiz, şunları söyledi: "Son 3 yıldır üst üste dereye döktüğümüz, satacak yer bulamadığımız patates bugün muz fiyatına satılır hale geldi. Bunun ana sebepleri ise çiftçinin elektrik paralarını ödeyememesi ve elektrik parasını ödeyemediği için sulu tarımdan vazgeçmesi. Aynı zamanda üretilen ürünün değer fiyata satılmayışı. Çiftçinin beklediği rekolteyi aldığı halde ürünü para etmediği için ve ürün girdilerinin pahalı olmasından dolayı ekimden vazgeçmesi de fiyatların yükselmesine neden oldu. Şu anda üreticilerin önemli bir bölümü elektrik borçlarından dolayı icralık olmuş durumda. Bu sebeplerden dolayı patates ekim alanlarında ciddi bir daralma oldu. Şu anda ise üretim azlığı ve buna karşı talep fazlası var. Şu anda şirketlerin ürettiği patates olmasa piyasaya verilecek patates yok. İzmir bölgesindeki patates üretim merkezlerinde yaşanan rekolte düşüklüğü ile birlikte de depolardaki patatesin fiyatı tavan yapma noktasına geldi."  Türkiye dünyada 13. sırada Dünyada patates üretiminde Çin ilk sırada yer alıyor. Bu ülkeyi Rusya, Hindistan ve ABD takip ediyor. Türkiye 13. sırada yer alıyor. Ödemiş ise Türkiye'nin yüzde 10 üretimini karşılıyor. Ödemiş'te söküm çalışmaları havaların elvermesi durumunda devam ediyor. Avrupa'da patates tüketimi yılda kişi başına ortalama 150 kilogram civarında. Bu rakam Türkiye'de 40 kiloya kadar düşüyor.