Demokrasi geri viteste
Dünyada geçen yıl 70 ülkenin demokrasi puanı gerilerken, sadece 38 ülkenin demokrasi puanı artış gösterdi. Demokrasi liginde gerileyen ülkeler arasında ABD de yer alıyor. ABD, geçen yıl 'tam demokrat' ülke özelliğini kaybetti. Türkiye ise 2015'e göre 2 basamak daha geriledi
26.01.2017 00:00:00
RECEP BAHAR/HABER-ANALİZ
Gittikçe otoriter yönetimlerin egemen olduğu dünyada 'demokrasinin güç kaybettiği ülkeler' kervanına ABD de katıldı. İngiliz Economist dergisinin yan kuruluşu Economist Intelligence Unit'in (Economist Bilgi Toplama Birimi) hazırladığı yıllık Demokrasi Endeksi'ne göre ABD'nin demokrasi puanı 2016'da 7.98'e indi.
Ülkenin demokrasi puanı 2015'te 8.05 idi. Böylece ABD, 'tam demokrasi'yi gösteren 8.0 eşiğinin altına inmiş oldu. ABD ile aynı grupta yer alan diğer ülkeler ise Yunanistan, Fransa ve Japonya...
Üstelik bu düşüş Demokrat Partili Obama'nın başkanlığı döneminde gerçekleşti. Endeksi hazırlayan Economist Intelligence Unit, not düşüşünün Trump'ın politikalarının bir sonucu olmadığını, girilen politik kulvarın Trump'ın başkan seçilmesinde etkili olduğunu kaydetti.
'Tam demokrat' ülke kalmadı gibi
Demokrasi Endeksi'ne göre dünyada 'tam demokrasi'ye sahip ülkeler ise şunlar: Avustralya, Yeni Zelanda, Almanya, Avusturya, İsviçre, Danimarka, İspanya, Uruguay, İngiltere, Finlandiya, İsveç, Norveç, İzlanda, İrlanda. Ülkelerden sadece 16'sı 'tam demokrasi' kategorisinde yer bulurken, 57 ülke 'defolu demokrasi,' 40 ülke 'karma rejim,' 51 ülke de 'baskıcı rejim' diye nitelendi.
70 ülkede düşüş var
Economist Intelligence Unit'in incelemesine göre 70 ülkenin 'demokrasi notu' geriledi, 38 ülkeninki ise arttı. İngiltere'nin demokrasi notu ise Haziran 2016'da yapılan Brexit referandumuna yüzde 72.2'lik katılım sayesinde artış gösterdi. Demokrasi liginin tepesinde 10 üzerinden 9.93'lük notla Norveç yer alıyor. En dipte ise 1.08 puanla Kuzey Kore bulunuyor. Demokrasi Endeksi, "seçim süreci ve çoğulculuk, işleyen hükümet, siyasi katılım, demokratik siyasi kültür ve sivil özgürlükler" kategorileri altında 6o göstergeye göre saptanıyor.
Amerika demokrat değil
Birçok uzman ABD'nin bir demokrasi değil cumhuriyet olduğunu savunuyor. Uzmanların buna gösterdiği gerekçeler ise şöyle:
* ABD'de sarsılmaz iki parti sistemi var. Ülkede başka partiler bulunsa da, bunlara yaşam hakkı tanınmıyor.
* Sadece parası olan ya da para bulabilecekler seçimlerde aday olabiliyor.
* Seçime katılım oranının düşük olması demokrasiyi zedeliyor.
* Çıkar gruplarının Kongre'yi biçimlendirmesi demokratik kurumları zayıflatıyor.
* Ülkeyi yönetenler sık sık tehditler üreterek temel hak ve hürriyetleri baskı altına alabiliyor.
* Hillary Clinton başkan adayı olsa da kadınların senatör veya Temsilciler Meclisi üyesi olması oldukça güç.
Türkiye'nin puanı geriledi
Economist Intelligence Unit'in Demokrasi Endeksi'nde Türkiye 'sarı renkli' ülkeler arsında yer aldı. Türkiye'nin bulunduğu kategoride yer alan diğer bazı ülkeler ise şunlar: Ukrayna, Irak, Pakistan, Nepal, Myanmar, Tayland, Kamboçya, Malezya, Arnavutluk, Bosna Hersek, Paraguay, Madagaskar, Tanzanya, Kenya... Türkiye'nin puanı 2016'da 5.04'e geriledi. Bu puan 2015 yılında 5.12'ydi.
Gittikçe otoriter yönetimlerin egemen olduğu dünyada 'demokrasinin güç kaybettiği ülkeler' kervanına ABD de katıldı. İngiliz Economist dergisinin yan kuruluşu Economist Intelligence Unit'in (Economist Bilgi Toplama Birimi) hazırladığı yıllık Demokrasi Endeksi'ne göre ABD'nin demokrasi puanı 2016'da 7.98'e indi.
Ülkenin demokrasi puanı 2015'te 8.05 idi. Böylece ABD, 'tam demokrasi'yi gösteren 8.0 eşiğinin altına inmiş oldu. ABD ile aynı grupta yer alan diğer ülkeler ise Yunanistan, Fransa ve Japonya...
Üstelik bu düşüş Demokrat Partili Obama'nın başkanlığı döneminde gerçekleşti. Endeksi hazırlayan Economist Intelligence Unit, not düşüşünün Trump'ın politikalarının bir sonucu olmadığını, girilen politik kulvarın Trump'ın başkan seçilmesinde etkili olduğunu kaydetti.
'Tam demokrat' ülke kalmadı gibi
Demokrasi Endeksi'ne göre dünyada 'tam demokrasi'ye sahip ülkeler ise şunlar: Avustralya, Yeni Zelanda, Almanya, Avusturya, İsviçre, Danimarka, İspanya, Uruguay, İngiltere, Finlandiya, İsveç, Norveç, İzlanda, İrlanda. Ülkelerden sadece 16'sı 'tam demokrasi' kategorisinde yer bulurken, 57 ülke 'defolu demokrasi,' 40 ülke 'karma rejim,' 51 ülke de 'baskıcı rejim' diye nitelendi.
70 ülkede düşüş var
Economist Intelligence Unit'in incelemesine göre 70 ülkenin 'demokrasi notu' geriledi, 38 ülkeninki ise arttı. İngiltere'nin demokrasi notu ise Haziran 2016'da yapılan Brexit referandumuna yüzde 72.2'lik katılım sayesinde artış gösterdi. Demokrasi liginin tepesinde 10 üzerinden 9.93'lük notla Norveç yer alıyor. En dipte ise 1.08 puanla Kuzey Kore bulunuyor. Demokrasi Endeksi, "seçim süreci ve çoğulculuk, işleyen hükümet, siyasi katılım, demokratik siyasi kültür ve sivil özgürlükler" kategorileri altında 6o göstergeye göre saptanıyor.
Amerika demokrat değil
Birçok uzman ABD'nin bir demokrasi değil cumhuriyet olduğunu savunuyor. Uzmanların buna gösterdiği gerekçeler ise şöyle:
* ABD'de sarsılmaz iki parti sistemi var. Ülkede başka partiler bulunsa da, bunlara yaşam hakkı tanınmıyor.
* Sadece parası olan ya da para bulabilecekler seçimlerde aday olabiliyor.
* Seçime katılım oranının düşük olması demokrasiyi zedeliyor.
* Çıkar gruplarının Kongre'yi biçimlendirmesi demokratik kurumları zayıflatıyor.
* Ülkeyi yönetenler sık sık tehditler üreterek temel hak ve hürriyetleri baskı altına alabiliyor.
* Hillary Clinton başkan adayı olsa da kadınların senatör veya Temsilciler Meclisi üyesi olması oldukça güç.
Türkiye'nin puanı geriledi
Economist Intelligence Unit'in Demokrasi Endeksi'nde Türkiye 'sarı renkli' ülkeler arsında yer aldı. Türkiye'nin bulunduğu kategoride yer alan diğer bazı ülkeler ise şunlar: Ukrayna, Irak, Pakistan, Nepal, Myanmar, Tayland, Kamboçya, Malezya, Arnavutluk, Bosna Hersek, Paraguay, Madagaskar, Tanzanya, Kenya... Türkiye'nin puanı 2016'da 5.04'e geriledi. Bu puan 2015 yılında 5.12'ydi.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
