EYÜP KABİL / DETAY HABER
Işık Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Esin İnan ve Prof. Dr. Faruk Karadoğan, yaptıkları ortak açıklamada, "Türkiye'nin deprem sorununu, içinde boğulduğumuz diğer sorunların önüne almalıyız" görüşünü öne çıkardı.
Öğretim üyeleri, devletin alması gereken önlemlerde bilimselliğin, yurttaşların alması gereken önlemlerde ise bilinçlenmenin önemine dikkat çekti. İnan ve Karadoğan'ın 'Deprem, Devlet ve Yurttaş' başlıklı açıklamada 16 maddede sıraladıkları uyarı ve öneriler şöyle:
1. Deprem konusundaki yerleşik yaklaşımımızı değiştirmemiz, deprem konusuna büyük planlamayla yaklaşmamız gerekiyor.
Çünkü son 25 yıllık İstanbul alt ve üst yapısı ile bu yeni yaklaşımı daha da zorunlu kılıyor. Bilhassa deprem güvenliği açısından yeterli düzeyde olmayan yapı stokunun deprem güvenliği arttırılmayı bekliyor.
2. Deprem Master Planı'nı ve Deprem Konseyi'nin hazırladığı Stratejik Plan çalışmalarını uygulamalıyız. Türkiye'nin deprem sorununu, içinde boğulduğumuz diğer sorunların önüne almalıyız.

Kentsel dönüşüm rant değildir

3. Kentsel dönüşümü bilimsel içeriğine kavuşturmalıyız. Yapı stokunu ada ve bölge bazında ele almalıyız, kentsel dönüşümü rant üreten bir yöntem olmaktan çıkarmalıyız. Ekonomik açıdan yetersiz kesimlerin barındığı yapıları bir bütün olarak ele alıp yeniden üretmeliyiz.
4. İmar barışının getirdiği ve kaçak eklentilerden ve usul dışı uygulamalardan doğan ek sorunları dikkatle incelemeliyiz.
5. İnşaat Mühendisliği eğitimini yeniden ele almalıyız. Sayısı yılda 13 bine varan İnşaat Mühendisliği bölümü mezunlarını, yapıların deprem güvenliğini sağlayacak şekilde yetiştirmeliyiz.
6. Bugün en öncelikli iş yurttaşlarımızı uyarmak ve bilinçlendirmektir. Ona bazı pratik kuralları hatırlatmaktır. Unutmayalım ki halka mal edilmeden deprem güvenliği sağlanamaz.

Vatandaşlar ne yapmalı?

7. Vatandaşlar olarak Yaşam Üçgeni kavramını unutmamalıyız öncelikle. Depreme uyurken yakalanırsak, hemen yatağımızın yanına kayıp başucu komodini ile yatak arasında, başımızı sarsıntı geçene kadar ellerimizle korumalıyız. Bina yıkılmadıysa yerimizden fırlayıp dışarı kaçmalıyız. Asansörü kesinlikle kullanmamalıyız. Eğer ağır hasar görmemişse merdivenleri kullanarak binadan çıkmalıyız. Yetkililer izin vermeden oturduğumuz evin içine girmemeliyiz.
8. Okulda veya iş yerinde ise depremden önce gözümüze bir yaşam üçgeni kestirmeliyiz. Bu üçgen, masa altında değil masanın yanında bir yerde olmalı, kafaca bu koşullara hazır bulunmalıyız.
9. Bina yıkıldıysa ve yaşam üçgeni içinde kaldıysak, önceden hazırladığımız yerdeki örneğin yatak ucundaki komodinimin içindeki düdüğü var gücümle öttürerek yerimizi belli etmeliyiz.
10. Elbise dolaplarını, kitap dolaplarını duvarlara ve tavana uygun yerlere bağlamış olmalıyız ki depremde düşüp bize zarar vermesinler.
11. Islak hacimlerin bulunduğu banyo tuvalet gibi yerlere ulaşabilme imkânı varsa oralarda kurtarılmayı beklemek uygun olacaktır. Böbreklerin uzun süre susuz kalmaması gerekmektedir. Bir deprem çantası hazırlamak önemlidir.
12. Deprem öncesi bulunduğum yapının yöneticisini uyarmalıyız. Binanın deprem güvenliği olup olmadığını inceletmek için girişimde bulunmalıyız.
13. Binam hasar gördü; ne yapmalıyız, ne yapabiliriz? Nerede toplanıp geçici de olsa bir süre barınabilir, günlük gereksinimlerimizi giderebiliriz? Toplanma yerlerine hızla ulaşmalıyız.
14. Bina sahibi ya da yöneticisi olarak aynı sorumluluğu duymak ve duyurmak görevini ihmal etmemeliyiz. Binalarımızın projeleri elimizde mi? Önceki depremlerde hasar görmüş mü? Projesi yoksa ne yapılabilir? Bunların sorgulamalıyız.

Devlet ne yapmalı?

15. Devlet olarak, yerel yönetim olarak geçim derdindeki bir vatandaşın öncelikli probleminin deprem olmadığını bilmeliyiz. Devlet, vatandaşlarının depreme dayanaklı bir konut edinebilmesi için çalışmalı.
16. Unutmamalıyım ki deprem güvenliği olmayan binaları da güçlendirmek için basit yöntemler geliştirilmiştir. Toptan göçü önlemek esastır. Bu kolayca sağlanabilir, mal kaybolsa da can kurtarılabilir. Pek çok ülkede var olan güçlendirme için teşvikler alınmasını istemek bir vatandaş olarak görevim sayılır.