Dile gelen halılar
06.08.2002 00:00:00
Eski Türk halılarında kullanılan motiflerin kendine özgü dili, dokuyan kişinin duygu ve düşüncelerinin aynası oluyor.
Bugünkü ticari amaçlı dokunan makine halılarında bulunmayan motif ikonografisi ile üretilen el dokuması halılarda kullanılan figürler, taşıdıkları anlamlar ile adeta bir iletişim aracı görevi yapıyor.
Eski Türk halılarından sıklıkla kullanılan saç bağı ve küpe motifi ile çeyiz sandığından esinlenerek yapılan sandık motifi, halıyı dokuyan genç kızın evlenme talebini dolaylı olarak ailesine duyurmasını sağlıyor.
Kula, Bergama, Balıkesir ve Konya yörelerinde dokuma halılarda görülen buğday, arpa başakları, nar, haşhaş ve üzüm gibi meyvelerin motifleri ise, üremeyi ve hasatın bereketli geçmesi dileğini yansıtırken, diğer bazı halı motifleri de şu anlamlara geliyor:
"Bukağı motifi: Atın kaçmasını önlemek için ön ayaklarına bağlanan bir tür kelepçe olan bukağı halıda, aile birliğinin devamını, sevgililerin birbirine bağlılıklarını simgeliyor.
Akrep motifi: Akrebin sokmasından korkan konar-göçer hayat süren göçebe Türkler bu endişelerini dokudukları akrep motifi ile anlatıyor.
Su yolu motifi: Canlıların hayatı için vazgeçilmez bir unsur olan su, bereketi ve devamlılığı temsil eden bir motif olarak halılarda yeralıyor.
Koçboynuzu motifi: Uğur, kısmet, kahramanlık, kuvvet ve erkek gücünü simgeliyor.
Kuş motifleri: Baykuş, karga gibi kuşlar uğursuzluğu, güvercin, kumru, bülbül gibi kuşlar ise uğuru simgeliyor. Ayrıca, kartal güç ve iktidarı sembolize ediyor.
Yılan motifi: Ege ve İç Anadolu Bölgesi'nde sağlığı ve kötülüklerekarşı gücü sembolize ediyor. Siyah yılan ise bolluk ve bereket anlamını taşıyor.
İbrik Motifi: Temizliği anlatıyor."
Bugünkü ticari amaçlı dokunan makine halılarında bulunmayan motif ikonografisi ile üretilen el dokuması halılarda kullanılan figürler, taşıdıkları anlamlar ile adeta bir iletişim aracı görevi yapıyor.
Eski Türk halılarından sıklıkla kullanılan saç bağı ve küpe motifi ile çeyiz sandığından esinlenerek yapılan sandık motifi, halıyı dokuyan genç kızın evlenme talebini dolaylı olarak ailesine duyurmasını sağlıyor.
Kula, Bergama, Balıkesir ve Konya yörelerinde dokuma halılarda görülen buğday, arpa başakları, nar, haşhaş ve üzüm gibi meyvelerin motifleri ise, üremeyi ve hasatın bereketli geçmesi dileğini yansıtırken, diğer bazı halı motifleri de şu anlamlara geliyor:
"Bukağı motifi: Atın kaçmasını önlemek için ön ayaklarına bağlanan bir tür kelepçe olan bukağı halıda, aile birliğinin devamını, sevgililerin birbirine bağlılıklarını simgeliyor.
Akrep motifi: Akrebin sokmasından korkan konar-göçer hayat süren göçebe Türkler bu endişelerini dokudukları akrep motifi ile anlatıyor.
Su yolu motifi: Canlıların hayatı için vazgeçilmez bir unsur olan su, bereketi ve devamlılığı temsil eden bir motif olarak halılarda yeralıyor.
Koçboynuzu motifi: Uğur, kısmet, kahramanlık, kuvvet ve erkek gücünü simgeliyor.
Kuş motifleri: Baykuş, karga gibi kuşlar uğursuzluğu, güvercin, kumru, bülbül gibi kuşlar ise uğuru simgeliyor. Ayrıca, kartal güç ve iktidarı sembolize ediyor.
Yılan motifi: Ege ve İç Anadolu Bölgesi'nde sağlığı ve kötülüklerekarşı gücü sembolize ediyor. Siyah yılan ise bolluk ve bereket anlamını taşıyor.
İbrik Motifi: Temizliği anlatıyor."
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
