Dünya engelliler günü nasıl ortaya çıktı?
3 Aralık Dünya Engelliler Günü, yıllar süren küresel bir emeğin sonucudur ve her yıl dünyaya aynı güçlü mesajı verir: Engeller toplumun ön yargılarındadır; birlikte aşılabilir.
03.12.2025 15:08:00
Bayram ÇOŞGUN
Bayram ÇOŞGUN
3 Aralık Dünya Engelliler Günü, küresel toplumun engelli bireylerin yaşamına yönelik sorumluluklarını hatırlamak ve görünmez engelleri ortadan kaldırmak amacıyla doğmuş bir farkındalık günüdür. Bu günün ortaya çıkışı, yalnızca bir takvim kararı değil; yıllar boyunca verilen mücadelenin, uluslararası çabaların ve insan hakları temelli yaklaşımın birleşimidir.
Nasıl Ortaya Çıktı?
yüzyılın sonlarına gelindiğinde dünya, engelliliği bireyin kendi sorunu olarak gören eski bakış açısını geride bırakmaya başlamıştı. Tam da bu değişim döneminde Birleşmiş Milletler, engelli bireylerin toplumdan soyutlanmasını değil, tam tersine toplumun merkezine yerleşmesini hedefleyen kapsamlı çalışmalar yürüttü.
1981'in Uluslararası Engelliler Yılı ilan edilmesi, engellilik konusunun ilk kez küresel ölçekte güçlü bir şekilde dile getirilmesinin önünü açtı. Bu yıl boyunca farklı ülkelerde engellilerin eğitime, istihdama, sağlığa ve sosyal yaşama eşit erişimi için dünyanın dört bir yanında projeler yürütüldü. Fakat farkındalık tek bir yılla sınırlı kalamazdı; bu yüzden BM, 1983–1992 yılları arasını Engelliler Onyılı olarak belirledi. Bu on yıl, dünya genelinde "eşit fırsatlar" fikrinin temellerinin atıldığı dönem oldu.
On yıllık çabaların ardından BM Genel Kurulu, bir adım daha ileri giderek 1992'de 3 Aralık'ı "Uluslararası Engelliler Günü" olarak ilan etti. Böylece her yıl aynı tarihte tüm dünya, engelli bireylerin sesine kulak vermek, toplumun her alanında haklarını hatırlamak ve bu konuda yeni adımlar atmak için ortak bir bilinç oluşturmayı kabul etti.
Bu Günün Anlamı
3 Aralık, yalnızca farkındalık etkinliklerinin yapıldığı bir gün değildir; aynı zamanda:
Toplumun tüm bireylerini kapsayan adil bir yaşamın mümkün olduğunu hatırlatan bir çağrıdır.
Engelliliğin bir "engel" değil, toplumun doğru düzenlenmesi gerektiğinin göstergesi olduğunu anlatır.
Erişilebilir şehirlerin, kapsayıcı eğitim sistemlerinin ve eşit hakların önemini vurgular.
Nasıl Ortaya Çıktı?
yüzyılın sonlarına gelindiğinde dünya, engelliliği bireyin kendi sorunu olarak gören eski bakış açısını geride bırakmaya başlamıştı. Tam da bu değişim döneminde Birleşmiş Milletler, engelli bireylerin toplumdan soyutlanmasını değil, tam tersine toplumun merkezine yerleşmesini hedefleyen kapsamlı çalışmalar yürüttü.
1981'in Uluslararası Engelliler Yılı ilan edilmesi, engellilik konusunun ilk kez küresel ölçekte güçlü bir şekilde dile getirilmesinin önünü açtı. Bu yıl boyunca farklı ülkelerde engellilerin eğitime, istihdama, sağlığa ve sosyal yaşama eşit erişimi için dünyanın dört bir yanında projeler yürütüldü. Fakat farkındalık tek bir yılla sınırlı kalamazdı; bu yüzden BM, 1983–1992 yılları arasını Engelliler Onyılı olarak belirledi. Bu on yıl, dünya genelinde "eşit fırsatlar" fikrinin temellerinin atıldığı dönem oldu.
On yıllık çabaların ardından BM Genel Kurulu, bir adım daha ileri giderek 1992'de 3 Aralık'ı "Uluslararası Engelliler Günü" olarak ilan etti. Böylece her yıl aynı tarihte tüm dünya, engelli bireylerin sesine kulak vermek, toplumun her alanında haklarını hatırlamak ve bu konuda yeni adımlar atmak için ortak bir bilinç oluşturmayı kabul etti.
Bu Günün Anlamı
3 Aralık, yalnızca farkındalık etkinliklerinin yapıldığı bir gün değildir; aynı zamanda:
Toplumun tüm bireylerini kapsayan adil bir yaşamın mümkün olduğunu hatırlatan bir çağrıdır.
Engelliliğin bir "engel" değil, toplumun doğru düzenlenmesi gerektiğinin göstergesi olduğunu anlatır.
Erişilebilir şehirlerin, kapsayıcı eğitim sistemlerinin ve eşit hakların önemini vurgular.
