Dünyanın en tehlikeli hastalığı
Bilim insanlarına göre, dünya tarihinin en ölümcül hastalık yaklaşık 20 milyon yıldır gezegenimizde mevcut. Adı 'sıtma'... Avrupa'da 11 yıldır görülmese de, her yıl yüzde 94'ü Afrika'da olmak üzere bu hastalıktan yaklaşık 600 bin işi ölüyor. Ancak tarihteki en ölümcül hastalık o...
AHMET TURAN YİĞİT





Tarihte sıtmadan ölenler arasında Büyük İskender, Kral Tut ve en az altı Papa bulunuyor. Bazı çalışmalar, gezegende yaşamış tüm insanların yarısının bu hastalıktan öldüğünü savunuyor. Sıtma, sivrisineklerden insanlara bulaşan ve hem insanları hem de diğer hayvanları etkileyen bir hastalık... Bazı sivrisinekler, plasmodium cinsine ait parazitik bir protozoon taşır. İşte asıl katil bu.
Sivrisinekler vektördür, taşıyıcıdır. Sivrisinekleri bombacı olarak düşünürsek, plasmodium da bomba oluyor bu durumda.
Hastalığa neden olan beş parazit türü var... Bunlardan plasmodium facieparum en ölümcül olanı.
DSÖ'nün Aralık 2024'te yayımladığı "2024 Dünya Sıtma Raporu"na göre, 2023'te dünyada 263 milyon sıtma vakası tespit edildi ve hastalık nedeniyle 597 bin kişi hayatını kaybetti. Hastalığa karşı en savunmasız grup olan 5 yaş altı çocuklar, dünya çapındaki sıtma ölümlerinin yüzde 76'sını oluşturdu. Küresel ölçekte tüm vakaların yaklaşık yüzde 94'ünü ve ölümlerin yüzde 95'ini oluşturan Afrika'da 2023'te 246 milyon kişiye sıtma teşhisi konuldu. Dünyadaki vakaların yüzde 50'den fazlası salgının en şiddetli yaşandığı Nijerya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC), Uganda, Etiyopya ve Mozambik'te kaydedildi.
Amerika kıtalarında toplam vakaların yaklaşık yüzde 77'si Brezilya, Kolombiya, Venezuela ve Bolivya'da görülürken Arjantin, Belize, El Salvador ve Paraguay çok az vaka görülmesi sebebiyle "sıtmadan arındırılmış" kategorisine dahil edildi.
Doğu Akdeniz bölgesindeki vakaların yüzde 35.2'si Afganistan ve Pakistan'da ortaya çıkarken Sudan'daki güvenlik problemleri, Yemen'deki veri akışındaki sıkıntılar ve Somali'deki verilerin niteliğiyle ilgili problemler yüzünden bu ülkelerle ilgili güvenilir verilere erişilemiyor.
Öte yandan 2023'te Cibuti, Pakistan, Sudan ve Yemen hariç, bölgede bulunan diğer ülkelerde sıtmadan dolayı ölüm bildirilmedi. Avrupa'da ise 2015'ten bu yana kimseye sıtma teşhisi konulmadı. Dünya genelindeki sıtma vakalarının yüzde 1.5'i Güneydoğu Asya'da kaydedilirken bölgedeki teşhislerin yarısı Hindistan'da yapıldı.












































































