logo
16 KASIM 2026

Dünyayı değiştiren büyük savaş

28 Temmuz 1914'te başlayan, 17 milyon kişinin hayatını kaybettiği, 21 milyon kişinin de yaralandığı ve tarihe ilk küresel savaş olarak geçen Birinci Dünya Savaşı'nda verilen zaiyat, kullanılan modern silahlar, teknoloji ve sonuçları ile yeni bir dünya düzeninin temelleri atıldı

28.07.2018 00:00:00
 
Tarihe ilk küresel savaş olarak geçen Birinci Dünya Savaşı, verilen zaiyatın büyüklüğü, kullanılan modern silahlar ve teknolojik araçların yanı sıra doğurduğu sonuçlarla kurulacak yeni dünya düzeninin temellerini attı. Sırp milliyetçisi Gavrilo Princip'in, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahtı Franz Ferdinand ve eşi Sophie'yi öldürmesinin akabinde başlayan Birinci Dünya Savaşı'nın neden olduğu sivil ve askeri kayıplar ve savaşta kullanılan teknoloji, başta Avrupa olmak üzere dünya genelinde önemli değişikliklere neden oldu.

40 ülke ve kolonilerin katıldığı Avrupa merkezli savaş, 28 Temmuz 1914'te başladı ve 11 Kasım 1918'de sona erdi. Dünya tarihindeki bu ilk küresel savaşta 38 milyon sivil ve askeri zaiyat verildi. Fransa, İngiltere ve Rusya'nın merkezde olduğu İtilaf Devletleri ile Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti'nin oluşturduğu İttifak Devletleri'nin karşı karşıya geldiği savaş neticesinde yaklaşık 17 milyon kişi hayatını kaybederken, 21 milyon kadar kişi de yaralandı.

Günde 6 bin kişi hayatını kaybetti

Birinci Dünya Savaşı'ndaki ölümlerin 6,6 milyonunu sivil kayıplar oluştururken, savaşta yaklaşık 10 milyon asker hayatını kaybetti. Günde ortalama 6 bin kişinin yaşamını yitirdiği Birinci Dünya Savaşı'nda yaklaşık 65 milyon asker seferber edildi. Savaştan zaferle çıkan İtilaf Devletleri yaklaşık 6 milyon askeri personelini kaybederken, Osmanlı Devleti'nin de aralarında bulunduğu İttifak Devletleri'nin 4 milyon kadar askeri personeli yaşamını yitirdi.

Tarihte en çok zaiyat verilen beşinci savaş olarak kayıtlara geçen ve dört yıl süren Birinci Dünya Savaşı'ndaki ölümlerin ekseriyetini ise savaş ortamının neden olduğu çeşitli hastalıklar, salgın ve kıtlık oluşturuyor. Savaşın sonlarına doğru ortaya çıkan İspanyol gribinin savaş ortamının hareketliliğiyle birçok kişiye yayılması sonucu oluşan salgın, milyonlarca kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.

En çok asker kaybı Rusya ve Almanya'dan

Birinci Dünya Savaşı'ndan erken ayrılan Rusya 1 milyon 800 bin, mağlup Almanya ise 1 milyon 700 bin ile savaşta en çok asker kaybeden iki ülke olarak kayıtlara geçti. Bu iki ülkeyi, savaşta 1 milyon 350 bin askerini kaybeden Fransa izledi. Osmanlı Devleti'nin ortalama 500 bin askeri zaiyat verdiği savaşta, müttefiki Avusturya-Macaristan İmparatorluğu 1 milyon 200 bin askerini kaybetti. Savaşın bitmesine bir yıl kala İtilaf Devletleri'nin yanında savaşa giren ABD, bir yılda 116 bin askerini kaybederken, 4 yıl boyunca kolonileriyle beraber savaşan İngiltere 800 bin kadar askeri zaiyat verdi.

Modern savaş teknolojileri kullanıldı

Endüstriyelleşme sayesinde seri üretim askeri teçhizatın kullanıldığı ve bu nedenle milyonlarca kişinin hayatına mal olan Birinci Dünya Savaşı, karada, havada ve denizde aynı anda mücadele edilen ilk küresel savaş olarak kayıtlara geçti. Modern silahların kullanıldığı savaşta, geçmiştekilerden farklı olarak ağır silahlarla donatılan siper sistemi hakimdi. İlk kez tank ve zırhlı araçların kullandığı savaşta ayrıca, denizaltılar ve savaş gemileri farklı cephelerde durumun gidişatını değiştirerek savaşın süresinin uzamasına neden oldu.

Birinci Dünya Savaşı'nda düşman donanmalarını ve yük gemilerini bombalamak için uçurulan uçaklar istihbari amaçlar için de kullanıldı. Ayrıca ilk kimyasal gaz kullanımı Almanların Ypres Çatışmaları'nda zehirli gaz kullanmasıyla bu büyük savaşta gerçekleşti.

Modern iletişim aletleri de Birinci Dünya Savaşı'nda kullanılan yeni teknolojik araçlar arasında yerini aldı. Bu kapsamda savaşta büyük ölçüde telgraf ve kablosuz sesli iletişim araçlarıyla haberleşme sağlandı.

Savaşın maliyeti dünyayı sarstı

"Büyük Savaş" olarak da adlandırılan Birinci Dünya Savaşı yalnızca savaşa katılan ülkeler için değil, dünya ekonomisi için de bir şok dalgası yarattı. Savaş, İtilaf Devletleri'ne 125 milyar ve İttifak Devletleri'ne 60,5 milyar maliyetle toplamda 190 milyar dolara mal oldu. Savaşta en çok harcamayı yaklaşık 38 milyar dolarla Almanya ve 35 milyar dolarla İngiltere yaptı.

Birinci Dünya Savaşı, Fransa'ya 24 milyar dolara mal olurken Avusturya-Macaristan İmparatorluğu söz konusu savaş için 20 milyar dolar harcadı. Bitimine 1 yıl kala katılan ABD, savaşta 3 yıl mücadele veren Rusya ile aynı ölçüde, 22 milyar dolar harcama yaptı. Söz konusu savaşın Osmanlı Devleti'ne maliyeti ise 1,5 milyar dolar oldu.

Osmanlı'nın tek zaferi Çanakkale

Almanya'nın safında savaşa dahil olan Osmanlı Devleti, 5 farklı cephede Rus, İngiliz ve Fransız güçleriyle çarpıştı.

Kafkas cephesinde olumsuz hava şartlarına hazırlıksız yakalanması ve üst düzey subaylar arasındaki anlaşmazlıklar sebebiyle Ruslara karşı ağır kayıplar veren Osmanlı ordusu, Irak cephesinde Süveyş, Musul ve Bağdat gibi bölgelerde İngiliz kuvvetleriyle çarpıştı. Filistin ve Suriye cephelerinde de İngilizlere karşı savaşan Osmanlı Devleti, Avrupa'da müttefiklerine yardım etmek için Galiçya, Makedonya ve Romanya'da taarruzlar gerçekleştirdi ancak başarılı olamadı.

Öte yandan, Osmanlı birliklerinin en fazla kayıp verdiği Çanakkale cephesi, Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'nda mutlak zafer kazandığı tek cephe oldu.

Yeni dünya düzeninin temelleri atıldı

ABD'nin savaşa girmesi ile bitiş süreci hızlanan Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Almanya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti dağıldı ve yıkılan imparatorlukların yerine birçok devlet kuruldu. 20. yüzyıla damgasını vuran savaşlardan olan Birinci Dünya Savaşı'nın ardından imzalanan yeni anlaşmalar ve kurulan yeni uluslararası kuruluşlarla yeni bir dünya düzeninin temeli atılmış oldu.
AA

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi

15.11.2026 23:30:00
Haber Merkezi
 
 Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi
 Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi
Fal, medyum ve büyü reklamlarına yönelik kritik bir adım geldi.

İnceleme başlatıldı
Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, internet siteleri ile sosyal medya platformlarında vatandaşların korkularını ve batıl inançlarını istismar eden reklamların incelemeye alındığını belirtti.

Yanıltıcı ve aldatıcı
Reklam Kurulu tarafından 2026/1564 sayılı dosya kapsamında yapılan incelemede, internet sitesi, Instagram ve Facebook üzerinden gerçekleştirilen medyum, büyü ve fal tanıtımlarının tüketicileri yanıltıcı ve aldatıcı nitelik taşıdığına karar verildiğini bildirdi.
Söz konusu tanıtımların, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61'inci maddesine aykırı olduğunun tespit edildiğini belirten Kaplan, Kanun'un 63'üncü ve 77/12'nci maddeleri uyarınca reklamların durdurulmasına karar verildiğini kaydetti.
Kaplan, "Vatandaşlarımızın korku, maneviyat ve batıl inançlarını ticari kazanç amacıyla istismar eden tanıtımlara izin vermiyoruz" ifadelerini kullandı.

Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi

Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi

15.11.2026 23:00:00
AA
 
Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi
Sağlık Bakanlığı, bu yıl sigara bırakma polikliniklerinde 356 bin kişiye hizmet sunulduğunu ve hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldığını bildirdi
Sağlık Bakanlığından "1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı" dolayısıyla yapılan yazılı açıklamada, Türkiye'de yılda yaklaşık 34 bin kişiye tanısı konulan akciğer kanserinin erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında ilk, kadınlarda ise dördüncü sırada yer aldığı belirtildi.

Akciğer kanserinin en önemli ve önlenebilir risk faktörünün, tütün ile tütün ürünlerinin kullanımı olduğu kaydedilen açıklamada, elektronik sigaralar da dahil olmak üzere tütün ve tütün ürünlerinin kullanımının akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80-90'ına sebep olduğu vurgulandı.

Açıklamada, söz konusu kanserden korunmanın en etkili yolunun tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmak olduğuna dikkati çekilerek, "Bu doğrultuda, sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlar için Türkiye genelinde 1910'dan fazla sigara bırakma polikliniği faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda ise 2026'da 356 bin vatandaşımıza hizmet sunularak, bir yıl içerisinde polikliniklerden hizmet alan kişi sayısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşılmıştır." ifadeleri kullanıldı.

1 milyon 500 binden fazla kişiye ücretsiz ilaç desteği sağlandı
Uzaktan sağlık hizmetleri kapsamında, sigara bırakma polikliniklerinin 380'den fazla çevrim içi poliklinikle de hizmet verdiğine işaret edilen açıklamada, 7/24 danışmanlık ve motivasyon desteği verilen ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı üzerinden ise 2025'ten bu yana 670 bine yakın çağrının cevaplandığı vurgulandı.

Açıklamada, sigara bırakma sürecinde uygun bulunan kişilere ücretsiz ilaç desteği sağlandığı aktarılarak, 2015'ten bu yana sigara bırakma polikliniklerinde 1 milyon 500 binden fazla kişinin bu uygulamadan yararlandığı kaydedildi.

Dumansız hava sahası ihlallerine yönelik denetimlerin, 81 ilde yetkilendirilen kamu görevlilerinden oluşan ekipler tarafından 7 gün 24 saat esasına göre yürütüldüğü ifade edilen açıklamada, ALO 184 SABİM Tütün İhbar Hattı'na iletilen ihbarlar ve Yeşil Dedektör mobil uygulaması üzerinden yapılan bildirimler doğrultusunda da gerekli denetimlerin Bakanlıkça gerçekleştirildiğinin altı çizildi.

RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!

KKTC’nin 43’üncü kuruluş yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs’ta düzenlenen protestolarda Türk ve KKTC bayrakları yakıldı, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkı hedef alındı

15.11.2026 09:13:00
Haber Merkezi
 
RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!
RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!
KKTC'nin 43'üncü kuruluş yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs'ta düzenlenen protestolarda Türk ve KKTC bayrakları yakıldı, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkı hedef alındı.

Rum öğrenciler sınır hattına yürürken "Kıbrıs Yunan'dır" ve "Türkler, Yunan toprağında öleceksiniz" sloganları attı. KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Rum liderliğine "Aklınızı başınıza alın" uyarısında bulundu.

BAYRAKLAR YAKILDI, TÜRKLER HEDEF ALINDI



KKTC'nin 15 Kasım 1983'te ilan edilen kuruluşunun 43'üncü yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs'ta düzenlenen gösteriler, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkına yönelik düşmanlık görüntülerine sahne oldu. Rum öğrenci örgütlerinin düzenlediği protestolarda Türkiye ve KKTC bayrakları yakılırken, Türkleri hedef alan tehdit içerikli sloganlar atıldı.

Rum Ortaöğretim Öğrenci Birliği (PSEM) tarafından organize edilen gösteride öğrenciler Kaymaklı bölgesinden Haspolat yönüne yürüdü. EFEN adlı öğrenci örgütünün düzenlediği diğer eylemde ise katılımcılar Lefkoşa'daki Özgürlük Meydanı'ndan Ledra Palace Sınır Kapısı'na ilerledi.

"TÜRKLER, YUNAN TOPRAĞINDA ÖLECEKSİNİZ"



Gösterilerde Yunanistan ve Doğu Roma İmparatorluğu bayrakları taşındı. Dini semboller ve "Unutmuyorum" yazılı pankartlarla sınır hattına yürüyen göstericiler, "Kıbrıs Yunan'dır", "Bu topraklar Yunan toprağıdır" ve "Türkler, Yunan toprağında öleceksiniz" sloganları attı.

Eylemlerde iki toplumlu, iki bölgeli federasyon çözümüne karşı sloganlar da kullanıldı. Türkiye ve KKTC bayraklarına yönelik saldırılar, Rum tarafında yükselen milliyetçi ve Türkiye karşıtı söylemleri yeniden gündeme taşıdı.

RUM EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRENCİLERE İZİN VERDİ

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, protestoların Rum Eğitim Bakanlığı tarafından teşvik edildiğini belirterek, öğrencilerin derslere devam zorunluluğundan muaf tutulmasının eylemlerin organize edilmesindeki rolüne dikkat çekti.

Üstel, Rum liderliğinin bir yandan barış ve uzlaşı mesajları verirken diğer yandan okullarda Türk düşmanlığını teşvik etmesini ikiyüzlülük olarak nitelendirdi. Bayrakların yakılmasını kabul edilemez ve affedilemez olarak değerlendiren Üstel, sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını istedi.

Rum liderliğine "Aklınızı başınıza alın" diye seslenen Üstel, Kıbrıs Türk halkının ve Türkiye'nin haklarını, özgürlüğünü ve milli değerlerini her şartta koruyacaklarını vurguladı.

89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE

Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog ve yeni açılım süreci tartışmaları sürerken, Seyit Rıza ve beraberindekiler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının bozulması için Adalet Bakanlığına başvuru yapıldı

14.11.2026 19:30:00
Haber Merkezi
 
89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE
89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE
Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog ve yeni açılım süreci tartışmaları sürerken, Seyit Rıza ve beraberindekiler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının bozulması için Adalet Bakanlığına başvuru yapıldı.

1937'deki Dersim olayları ve yargılamalar yeniden gündeme gelirken, benzer taleplerin başka tarihî isimler için de gündeme gelip gelmeyeceği tartışılıyor.

1937'DEKİ YARGILAMA İÇİN 2026'DA BAŞVURU

Avukat Cihan Söylemez, 11 Kasım 2026 tarihinde Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne başvurdu. Başvuruda, Seyit Rıza ve beraberindeki Dersim ileri gelenleri hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının kanun yararına bozulması talep edildi.

Dersim'de çatışmalar Mart 1937'de başladı. 4 Mayıs 1937'de bölgede askerî harekât kararı alındı. 1937'de başlayan askerî operasyonlar 1938'de de devam etti.

Seyit Rıza, 10 Eylül 1937'de teslim oldu. Elazığ'da görülen yargılama sonucunda 14 Kasım 1937'de idam kararları verildi. Seyit Rıza, oğlu Hüseyin ve diğer beş kişi, 14 Kasım'ı 15 Kasım'a bağlayan gece idam edildi.

AÇILIM SÜRECİYLE BİRLİKTE YENİ TARTIŞMA

Türkiye'de Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog, PKK'nın silah bırakması ve sürecin hukuki boyutuna ilişkin tartışmalar devam ediyor. Tam da bu dönemde 89 yıl önceki yargı kararlarının yeniden gündeme taşınması dikkat çekti.

Başvurunun açılım sürecinin doğrudan bir sonucu olduğuna ilişkin açıklanmış bir kanıt bulunmuyor. Ancak gelişme, sürecin tarihî ve siyasi figürler üzerinden yeni talepleri gündeme taşıyıp taşımayacağı sorusunu beraberinde getirdi.

SIRADA ŞEYH SAİD Mİ VAR?

Seyit Rıza dosyasının yeniden yargı gündemine taşınmasının ardından gözler, benzer hukuki girişimlerin başka tarihî isimler için yapılıp yapılmayacağına çevrildi.

Özellikle 1925 yılında yaşanan Şeyh Said İsyanı ve sonrasında verilen kararlar yeniden tartışmaya açılacak mı? Şeyh Said hakkında da benzer bir hukuki başvuru yapılacak mı?

PKK’dan ‘mağaraları boşalttık’ açıklaması

PKK yönetimi, Türkiye sınırlarına yakın askeri mevzilerin ve mağaraların boşaltıldığını açıkladı

14.11.2026 15:19:00
Haber Merkezi
 
PKK’dan ‘mağaraları boşalttık’ açıklaması
PKK’dan ‘mağaraları boşalttık’ açıklaması
PKK yönetimi, Türkiye sınırlarına yakın askeri mevzilerin ve mağaraların boşaltıldığını açıkladı. Türkiye'ye dönerek demokratik siyasete katılmaya hazır olduklarını belirten örgüt yönetimi, şimdi hukuki adımların atılmasını beklediklerini söyledi.

Açıklama, Süleyman Soylu'nun geçmişteki "Ayakkabı numaralarına kadar biliyoruz" sözlerini yeniden gündeme getirdi.

PKK yönetiminden yapılan açıklamada, Türkiye sınırlarına ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin konuşlandığı askeri noktalara yakın bölgelerde artık örgüte ait herhangi bir askeri gücün kalmadığı ileri sürüldü.

Açıklamada, son iki ay içerisinde Türkiye sınırlarına yakın 10'dan fazla savaş mevzisi bulunan mağaranın boşaltıldığı iddia edildi.

Örgüt yönetimi, Türkiye'ye dönerek demokratik siyasal yaşama katılma iradesini ortaya koyduklarını belirterek, bunun gerçekleşmesi için gerekli hukuki sistemin oluşturulmasını istedi.

Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:

"Türkiye'ye dönüp demokratik siyasal yaşama katılma irademizi açıkça ortaya koyduk. Bunu sağlayan hukuki sistem yaratıldığında Türkiye'ye dönüşler gerçekleşecektir. Bu açıdan sürecin hızlı ilerlemesi tamamen bu yönlü adımların atılmasına bağlıdır."

Örgüt yönetimi ayrıca demokratik siyasi çözüm konusunda kararlı olduklarını savunarak attıkları adımların barış ve demokratik toplum sürecine bağlılıklarının kanıtı olduğunu öne sürdü.

SOYLU "AYAKKABI NUMARALARINI BİLİYORUZ" DEMİŞTİ!

PKK'nın Türkiye sınırlarına yakın mağaraları boşalttığı yönündeki açıklaması, eski İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun geçmişte kullandığı "Ayakkabı numaralarına kadar biliyoruz" sözlerini yeniden hatırlattı.

Türkiye'nin güvenlik güçlerinin örgütün en ince ayrıntılarına kadar hâkim olduğunu ifade eden açıklamalar yapılırken, Türkiye sınırlarının hemen yakınındaki 10'dan fazla askeri mevzinin bulunduğu mağaranın bugüne kadar ne ölçüde bilindiği sorusu gündeme geliyor.

ŞİMDİ SIRA HÜKÜMETİN ATACAĞI ADIMLARDA MI?

PKK yönetiminin açıklaması yalnızca mağaraların boşaltıldığı iddiasıyla sınırlı değil. Örgüt, Türkiye'ye dönüş ve demokratik siyasete katılım için hukuki düzenleme yapılmasını beklediğini de açıkça dile getiriyor.

Açıklamanın satır aralarında, "Biz adım attık, şimdi sıra sizde" mesajı mı var?

Örgütün attığını söylediği adımların sahada nasıl doğrulanacağı, silah bırakma sürecinin hangi mekanizmalarla denetleneceği ve devletin bundan sonraki yol haritasının ne olacağı ise yanıt bekleyen temel sorular arasında.

Bir tarafta yıllardır sürdürülen güvenlik operasyonları, diğer tarafta örgütün kendi açıklamalarıyla ortaya koyduğu yeni talepler… Şimdi kamuoyu, sürecin hangi şartlarda ve hangi güvencelerle ilerleyeceğini görmek istiyor.

Zatürre riskini azaltmak elinizde


 
 
Öksürük, ateş, titreme, halsizlik ve göğüs ağrısı… Sonbahar ve kış aylarında grip ve diğer üst solunum yolu hastalıklarının yol açtığı bu yakınmalar, kimi zaman da zatürreye işaret edebiliyor. Peki zatürre riskini nasıl azaltabiliriz?

14.11.2026 15:15:00
Murat Çorbacı
 
Zatürre riskini azaltmak elinizde
Zatürre riskini azaltmak elinizde

Bakteri ya da virüslerin neden olduğu zatürre her mevsim ortaya çıkabilse de viral üst solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı sonbahar ve kış döneminde daha sık görülüyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, "Zatürre, başımıza gelebilecek en ciddi enfeksiyon hastalıklarından biridir. Özellikle ileri yaştaki kişilerde belirti olmadan da gelişebilmesi, hastalığın fark edilmesini güçleştirebilir. Öyle ki, zatürre bazen depresyon belirtileri ile bile ortaya çıkabilir" dedi. Dr. Alzafer zatürreye yakalanmayı kolaylaştıran etkenleri ise ileri yaş, sigara ve alkol kullanımı, kalp, diyabet, kanser ya da kronik akciğer hastalıkları ve bağışıklık sistemini baskılayan ilaçların kullanımı olarak sıralıyor. 

Bu belirtileri hafife almayın!

Zatürrenin en ciddi enfeksiyon hastalıklarından biri olduğunu vurgulayan Dr. Süha Alzafer, solunum yolu enfeksiyonlarının arttığı sonbahar ve kış aylarında zatürre belirtilerine özellikle dikkat edilmesi gerektiğini vurguluyor. Zatürrenin en sık görülen belirtilerini; öksürük, ateş, titreme, göğüs ağrısı, halsizlik, iştahsızlık ve baş ağrısı olarak sıralayan Dr. Alzafer, şu uyarılarda bulundu: "Öksürüğün niteliğinin değişmesi, balgam renginin sarı, yeşil veya pas rengine dönmesi, balgamda kan görülmesi, göğüs ağrısı, ateş ve titreme gibi belirtiler zatürre açısından önem taşır. Özellikle ileri yaştaki hastalarda bu belirtilerin hiçbiri olmayıp, daha farklı ve sinsi bir tabloyla, kişilik değişikliği veya depresyon belirtileriyle bile ortaya çıkabilmektedir."

Akciğer kanseri ve tüberkülozla karışabiliyor

Zatürre bazı durumlarda akciğer kanseriyle karışabilirken, bazen de her iki hastalık bir arada bulunabiliyor. Özellikle bazı tür kanserlerin, akciğer röntgeninde zatürreyi taklit edebildiğine dikkat çeken Dr. Süha Alzafer, tedaviye rağmen radyolojik bulguları uzun süre gerilemeyen hastalarda akciğer kanseri olasılığının da değerlendirilmesi gerektiğine vurgu yapıyor. Dr. Alzafer, tüberküloz hastalığının da bazen zatürre ile karıştırılabildiğini belirtiyor.

Zatürre riskini azaltan 6 önlem!

Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Süha Alzafer, zatürre riskini azaltmaya yardımcı olabilecek 6 önlemi şöyle sıraladı:

1. Sağlıklı beslenin.
2. Yeterli ve kaliteli uyuyun.
3. Sigara ve alkol tüketiminden kaçının.
4. Düzenli egzersiz yapın.
5. Kronik hastalıklarınızı kontrol altında tutun.
6. Yaşınıza ve sağlık durumunuza uygun aşıları yaptırın.

Aşı ne zaman yaptırılmalı?

Dr. Süha Alzafer, zatürre aşısının sağlıklı bireylerde 50 yaşından itibaren yaptırılması gerektiğini ancak kişinin kronik hastalıkları, bağışıklık durumu ve daha önceden zatürre geçirmişse daha önce de yaptırılmasında fayda olduğunu belirtiyor.

Malatya'daki askeri helikopter kazasında şehit olan 3 asker için Ankara'da tören düzenlendi

Malatya'da iki gün önce S-70 tipi askeri helikopterin kaza kırımı uğraması nedeniyle şehit olan 3 asker için Mürted Hava Meydan Komutanlığında tören düzenlendi

14.11.2026 12:17:00 / Güncelleme: 14.11.2026 12:20:25
İHA
 
Malatya'daki askeri helikopter kazasında şehit olan 3 asker için Ankara'da tören düzenlendi
Malatya'daki askeri helikopter kazasında şehit olan 3 asker için Ankara'da tören düzenlendi
Yeşilyurt ilçesine Samanköy mevkiinde 12 Kasım akşamı meydana gelen olayda, S-70 tipi askeri helikopter henüz belirlenemeyen bir nedenle kaza kırıma uğraşmıştı. Kaza sonucu Kara Pilot Binbaşı Erdem Çimen, Kara Pilot Binbaşı Orhun Pınar, Uçuş Helikopter Teknisyeni Astsubay Kıdemli Üstçavuş Hüseyin Zehir ve Uçuş Helikopter Teknisyeni Astsubay Kıdemli Çavuş Serkan Önder şehit olmuştu. Şehitlerin naaşları Malatya'da yapılan törenle Ankara'ya getirilmişti.

3 şehit için Mürted Hava Meydan Komutanlığında tören düzenlendi

Şehit askerlerden Binbaşı Çimen, Astsubay Kıdemli Çavuş Önder ve Astsubay Kıdemli Üstçavuş Zehir için Mürted Hava Meydan Komutanlığında tören düzenlendi. Saygı duruşunda bulunulması ve şehitlerin özgeçmişinin okunmasıyla başlayan törende daha sonra dua edildi ve naaşlar uçaklara taşındı.

Törende Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, üst düzey askeri erkân ve şehitlerin aileleri ile yakınları yer aldı.

Şehitler askeri uçakla memleketlerine uğurlandı

Şehitlerin naaşı, törenin ardından askeri uçakla memleketlerine uğurlandı. Erdem Çimen için İzmir'in Konak ilçesindeki Kadifekale Hava Şehitliği'nde, Hüseyin Zehir için Hatay'ın Payas ilçesindeki Payas Şehitliği'nde, Serkan Önder için ise Kayseri'nin Melikgazi ilçesindeki Seyid Burhaneddin Camisi'nde ikindi namazını müteakip cenaze törenleri düzenlenecek.

Şehitlerden Orhun Pınar için ise Ankara'daki Ahmet Hamdi Akseki Camisi'nde tören düzenlenecek.

Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu


 
Diyabet, dünyada ve Türkiye’de hızla yaygınlaşırken; erken tanı, kişiye özel tedavi ve gelişen teknolojiler hastalığın kontrolünde büyük önem taşıyor. Türkiye’de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin ediliyor. Obezite diyabetin ana nedenleri başında geliyor. 

14.11.2026 09:22:00
Murat Çorbacı
 
Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu
Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu

Diyabet, sessiz bir pandemi gibi hızla yayılırken geliştirilen yeni yöntemler sayesinde hastalar, hastalıktan kurtuldukları gibi yaşam kalitelerini de artırabiliyor. Bu hastalardan Nisa Güner, Selin Oral ve İlhan Güngördü 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında gerçekleştirilen 'Diyabette yalnız değilsiniz' etkinliğinde anlattıkları hikayeleriyle dikkat çekti.
Görme engelli psikolog Nisa Güner dijital insülin pompası ile sensörünü ekran okuyucu ve yapay zeka desteğiyle tek başına kullanarak Türkiye'de bir ilke imza attı. Kan şekeri 600 ile komaya giren, günlerce hastanede yatan İlhan Güngördü ise 52 kilo vererek insülini bıraktı, diyabeti yendi. Güngördü, hipertansiyon, karaciğer yağlanması hastalıklarından da kurtuldu. Yıllarca kilo sorunuyla mücadele eden 46 yaşındaki Selin Oral, tedaviyle 108 kilodan 70 kiloya düşerek, İstanbul Maratonu kapsamında düzenlenen 15.5K'yi koştu. Şimdi Nisan 2027'de Prag'daki yarı maratona hazırlanıyor.

Pandemi gibi hızla artıyor

Türkiye'de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin edildiğini belirten Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, "Diyabet mikrobik etkeni olmayan bir pandemi gibi inanılmaz hızla artıyor. Ülkemizde her 10 yılda görülme sıklığının yüzde 100 arttığını, ikiye katlandığını saptadık. Diyabet tedavisinde kullandığımız GLP-1 analogları doğru kullanıldığında tıbbın önemli buluşlarından biri ama bu ilaçlar reçetesiz satılmamalı. Çünkü çok ciddi yan etkileri var" uyarısında bulundu. Diyabetin 0-90 yaş arasında her yaşta ortaya çıkabildiğine ve iyi izlenmediğinde ciddi organ hasarlarına neden olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, hastalığın kalp-damar ve böbrek hastalıkları, hipertansiyon, obezite, görme kaybı ve bacak ampütasyonlarının temel sebeplerinden biri olduğunu belirtti. Diyaliz tedavisi gören hastaların yaklaşık yarısında sorunun diyabete bağlı geliştiğini aktaran Prof. Dr. Yılmaz, erken dönemde önlem alınmasının hem hastayı organ hasarlarından koruduğunu hem de tedavinin ekonomik yükünü azalttığını vurguladı.

Diyabetli sayısı çığ gibi artıyor

Diyabet tedavisinde kullanılan teknolojilerin son yıllarda büyük bir dönüşüm geçirdiğini belirten Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, geçmişte parmaktan yapılan günlük birkaç ölçümle yürütülen takibin, sürekli glikoz ölçen sensörler sayesinde çok daha ayrıntılı hale geldiğini söyledi. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Çelik de, Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon diyabetli bulunduğunu belirterek, 2050 yılında bu sayının 850 milyonun üzerine çıkmasının beklendiğini söyledi. Türkiye'nin diyabet görülme sıklığında Avrupa'da ilk sırada yer aldığına dikkat çeken Prof. Dr. Çelik, ülkemizde diyabet prevalansının yüzde 16.5'e ulaştığını ve hasta sayısının 15 milyona yakın olduğunun tahmin edildiğini belirtti. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin de Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde izlenen 11 bin 270 diyabet hastasına ait verileri ilk kez kamuoyuyla paylaştı.

Verilere göre:
• Diyabet tanısı konulan her 10 hastanın 7'sinde aşırı kiloluluk veya obezite sendromu bulunuyor.
• Hastaların yüzde 46'sında karaciğer yağlanması görülüyor.
• Her iki diyabet hastasından biri aynı zamanda kalp-damar hastalıklarıyla ilgili sorunlar yaşıyor.
• Tedaviye başlanmasının ardından hastaların hemoglobin A1c değerleri dünya ortalamasının altına geriliyor.

Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı

Türkiye'nin gündemini sarsan fon soruşturmasında yüksek kazanç elde eden isimlerin kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağı AK Parti içinde görüş ayrılığına neden oldu. TBMM AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in "masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı" vurgusuna, eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar'dan dikkat çeken bir tepki geldi

13.11.2026 19:20:00
Haber Merkezi
 
Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı
Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren fon soruşturmasına dair tartışmalar siyasetin ana gündem maddesi olmaya devam ediyor.

Kamuoyunda sıkça dile getirilen "kazanç sağlayanların listesi açıklansın" talebine ilişkin TBMM'de gazetecilerin sorularını yanıtlayan AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, hukuki hassasiyetlere dikkat çekti.

Abdullah Güler: "Yarın mahcup olacağımız isimleri lekelemeyelim"

Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına ilişkin kanun teklifini Meclis Başkanlığına sunmasının ardından basın toplantısı düzenleyen Abdullah Güler, fonlara yatırım yapan 455 bin 578 kişinin tamamının suçla ilişkilendirilemeyeceğini belirtti.

Borsaya veya fonlara yatırım yapmanın tek başına suç olmadığını vurgulayan Güler, Merkezi Kayıt Kuruluşundaki kişisel verilerin yalnızca talep edildiği için açıklanamayacağını ifade etti.

Soruşturma sürecinin titizlikle sürdüğünü ve biraz sabredilmesi gerektiğini kaydeden Güler, masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkının esas olduğunu vurguladı. Güler, listenin hangi ölçütlere göre hazırlanacağının netleşmesi gerektiğini belirtti.

Muhalefetin zaman zaman bazı isimleri gündeme getirdiğini ancak bunların isim benzerliği olduğunun ortaya çıktığını söyleyen Güler, "Yarın bir gün utanacağımız, mahcup olacağımız isimleri de lekelemeyelim. Benim kaygım bu" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatı doğrultusunda suça karışan herkesin üzerine gidileceğini ifade eden Güler, hiçbir ayrım yapılmaksızın sorumluların hesap vereceğini dile getirdi.

Şamil Tayyar'dan yanıt: "455 bin kişinin değil, 214 kişinin listesi isteniyor"

Abdullah Güler'in bu açıklamalarının ardından eski AK Parti Gaziantep Milletvekili Şamil Tayyar, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla Güler'in sözlerine itiraz etti. Kamuoyunun talebinin yanlış yorumlandığını savunan Tayyar, açıklanması istenen listenin fon mağduru olan 455 bin 578 yatırımcıya değil, yüksek kazanç elde eden dar bir gruba ait olduğunu vurguladı.

Tayyar, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in de daha önce işaret ettiği verilere atıfta bulunarak, üç fondan toplam 187 milyar 653 milyon lira kazanç sağladığı belirtilen 141 gerçek ve 73 tüzel kişiden oluşan 214 kişilik listenin kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini savundu.

"Masumiyet karinesi yeni mi aklınıza geldi?"

Abdullah Güler'in "masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı" gerekçesini sert sözlerle eleştiren Şamil Tayyar, geçmişte kamuoyuna yansıyan bazı soruşturma ve medya haberlerini hatırlattı.

Mustafa Sarıgül, Muhittin Böcek ve eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya hakkında geçmişte yayımlanan haberleri örnek gösteren Tayyar, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

"Mustafa Sarıgül'ün don rengine kadar öğrenmeyen kalmadı. Masumiyet karinesi neredeydi? Lekelenmeme hakkı yeni mi aklınıza geldi? Kamuoyu 455 bin mağdurun değil, 187,6 milyar lira kazanç sağlayan 214 kişi ve şirketin kim olduğunu öğrenmek istiyor. Bahaneye gerek yok, lütfen bu listeyi açıklayın."

Tartışmanın ardından gözler, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ve ilgili finans kurumlarının yürüttüğü soruşturma kapsamında hazırlanacak resmi iddianameye ve yargı sürecinin seyrine çevrildi.

Ölmeden önce helikopteri yerleşim yerinden uzaklaştırmaya çalıştılar

Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde kaza kırıma uğrayan S-70 tipi askeri helikopterde şehit olan 4 askerin naaşı, düzenlenen törenin ardından Ankara'ya gönderildi. Kazanın kesin nedenini belirlemek üzere kaza kırım ekibinin bölgedeki teknik incelemeleri ve adli soruşturma çok yönlü olarak sürdürülüyor

13.11.2026 18:10:00
Haber Merkezi
 
Ölmeden önce helikopteri yerleşim yerinden uzaklaştırmaya çalıştılar
Ölmeden önce helikopteri yerleşim yerinden uzaklaştırmaya çalıştılar
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) envanterinde bulunan S-70 Sikorsky tipi askeri helikopterin, 12 Kasım 2026 Perşembe günü saat 18.45 sıralarında Malatya'nın Yeşilyurt ilçesi Samanköy mevkiinde kaza kırıma uğramasının ardından başlatılan çalışmalar devam ediyor.

Kazada şehit düşen Kara Pilot Binbaşı Erdem Çimen, Kara Pilot Binbaşı Orhun Pınar, Astsubay Kıdemli Üstçavuş Hüseyin Zehir ve Astsubay Kıdemli Çavuş Serkan Önder için uğurlama töreni düzenlendi.

Şehitlerin naaşı Ankara'ya gönderildi

Kaza bölgesinde yapılan ilk incelemelerin ardından gece saatlerinde Malatya Adli Tıp Kurumu morguna kaldırılan 4 şehidin naaşı, sabah saatlerinde Malatya Havalimanı'nda basına kapalı olarak gerçekleştirilen askeri törenle Ankara'ya uğurlandı.

Şehitlerin cenazelerinin Ankara'daki işlemlerin ardından defnedilmek üzere memleketlerine gönderileceği bildirildi. Şehadet haberinin ulaştığı Ankara, İzmir, Hatay ve Kayseri'deki babaevlerine Türk bayrakları asılırken, belediye ekipleri tarafından taziye çadırları kuruldu.

Kaza kırım incelemesi ve olası nedenler

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), helikopterin henüz belirlenemeyen bir nedenle kaza kırıma uğradığını açıklamıştı. Gün ağarmasıyla birlikte dron ile görüntülenen kaza alanında, helikopterden kopan parçaların geniş bir araziye yayıldığı ve bir parçanın yakındaki bir evin bahçe duvarını yıktığı görüldü. Toplanan enkaz parçaları, detaylı teknik analiz yapılmak üzere TIR'lara yüklenerek bölgeden taşındı.

Kazanın kesin sebebinin ortaya çıkarılması için kaza kırım ekibinin olay yeri incelemeleri ile telsiz kayıtlarının değerlendirilmesi sürüyor. Havacılık uzmanları, S-70 tipi helikopterlerin zorlu koşullara dayanıklı olduğunu belirterek incelemelerde şu üç temel ihtimal üzerinde durulduğunu aktardı:

• Teknik arıza: Uçuş sırasında helikopterin mekanik veya teknik aksamında meydana gelmiş olabilecek ani bir arıza.

• Hava koşulları: Uçuş esnasında buzlanma, fırtına veya görüşü etkileyen ani bir meteorolojik olumsuzluk yaşanıp yaşanmadığı.

• Pilotaj faktörü: Uzmanlar tarafından en düşük olasılık olarak değerlendirilmekle birlikte, uçuş sırasındaki manevra süreçlerinin incelenmesi.



Görgü tanıkları o anları anlattı: "Yerleşim yerinden uzaklaşmaya çalıştılar"


Helikopterin düştüğü noktaya yaklaşık 300 metre mesafede bulunan konteyner kentte kalan görgü tanıkları, kazadan saniyeler önce yaşananları anlattı. Görgü tanıklarının aktardığı bilgilere göre, helikopterin düşmeden hemen önce motor sesinde belirgin bir değişiklik ve hırıltı duyuldu.

Tanık ifadelerine göre, ses değişiminin ardından ön kısmında alevler görülen helikopter yaklaşık 200 metre daha ilerleyerek yerleşim yerlerinin dışındaki boş araziye düştü ve ardından patlama meydana geldi. Askerlerin son anlarına ilişkin telsiz konuşmaları ve uçuş kayıt cihazındaki veriler, uzman ekiplerin incelemesinin ardından netlik kazanacak.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.