Eğitimli gençler gidiyor

RECEP BAHAR/HABER ANALİZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 10 Eylül'de Kazakistan'da düzenlenen İslam İşbirliği Teşkilatı 1. Bilim ve Teknoloji Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, "En başarılı çocuklarımızı, en parlak beyinlerimizi Batılı kurumlara ve ülkelere kaptırıyoruz. Günümüzün en önemli güç kaynağı olan enformasyon ve bilgi teknolojileri konusunda üreten değil tüketen konumundayız. Bu durum bizi milli güvenliğimiz başta olmak üzere birçok açıdan kırılgan hale getiriyor" demişti.

Erdoğan, bugün İslam dünyasındaki nüfusun yüzde 55'inin okuma yazma dahi bilmediğine işaret ederek, "OECD ülkelerinde milli gelirden eğitime ayrılan payın ortalaması yüzde 5.2 iken, bu oran İslam dünyasında yüzde 1'i dahi bulmuyor" diyerek, sitemde bulunmuştu.

'Beyin'ler terk ediyor

Fransız haber ajansı AFP, Perşembe günü Türkiye'deki eğitimli gençlerin ülkeyi terk ettiğini ve başka ülkelerde hayat kurmayı tercih ettiğini anlatan bir haber-analiz yayımladı.

Ajansın konuştuğu Dilara adındaki bir kadın 5 yıl önce Dubai'ye yerleşme kararı aldığında Türk ekonomisinin canlı, kültürel etkinliklerin hareketli ve Batı ile ilişkilerin iyi olduğunu, bu yüzden çoğu arkadaşının Dubai'ye taşınmasını hata olarak gördüğünü anlattı.

Gerçek adını vermek istemeyen ve dijital pazarlama alanında uzman olan Dilara, "Ama bugün çoğu arkadaşım bana CV'lerini gönderiyor çünkü Türkiye'de kalmak istemiyorlar" ifadelerini kullandı.

AFP'ye konuşan Bahçeşehir Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nden akademisyen Ulaş Sunata ise son yıllarda eğitimli gençlerin ülkeyi terk etme trendinin hızlandığını ve bu durumun ülkeye zarar verebilecek bir beyin göçü olduğunu ifade ederek, "Bu, ülke için önemli bir sorun. Ama bunun tek etkisi sosyo-kültürel olmayacak, aynı zamanda ekonomik etkileri olacak. Ülkeyi terk etmeleri Türkiye için gerçek bir dezavantaj" şeklinde konuştu.

Peki, neden gidiyorlar?

AFP muhabiri, Türkiye'yi terk eden veya terk etme planları bulunan onlarca kişiyle konuştuğunu ve başka ülkelere yerleşme gerekçelerinde bazı nedenlerin öne çıktığını kaydetti. Bu nedenlerin başında 'üniversite mezunları için azalan iş imkânları' ilk sırada yer alıyor.

TÜİK verilerine göre Türkiye'de en zor iş bulan kesimin üniversite mezunları olduğu öne çıkıyor. Hatta bir çalışmaya göre son bir ayda 12 bin üniversite mezunu kadın işini kaybetti. TÜİK'in 2013-2016 verileri karşılaştırıldığında en az geliri artan grubun yüzde 28.1 ile üniversite mezunları olduğu göze çarpıyor.

Gelir artışı ilkokul mezunlarında yüzde 58.7 olmuş? Bir başka çarpıcı veri daha? 2006'da üniversite mezunlarının binde 6 olan yoksulluk oranı binde 17'ye yükselmiş. Buna karşılık lise mezunlarında bu oran yüzde 14.3'ten yüzde 6.2'ye geriledi. Öte yandan insan haklarında ve özgürlüklerde yaşanan sorunların beyin göçünde etkili olduğu vurgulanıyor.

Ekonomi büyüyor ama?

Türkiye'nin bu yıl yüzde 5.1 büyümesine rağmen genç işsizlik oranı yüzde 20.6 ile yüksek bir seviyede bulunuyor.

 Özellikle fabrika yatırımlarının durması, gençlerin iş bulması önünde önemli bir engel olarak kendini gösteriyor. AFP, doktorasını yapmak için gittiği Kanada'nın Montreal kentindeki eğitiminin ardından Türkiye'ye dönmemeye karar veren bir Türk ile de konuştu.

Adını açıklamak istemeyen 28 yaşındaki kişi, "Bir akademisyen olarak siyasi düşüncelerinizi bir kere bile dile getirmek Türkiye'de sizi tehlikeye atar. Böyle bir durumda Türkiye'de akademisyen olmak cesaret gerektirir" dedi.