Elektriğe Ekim'de zam hazırlığı
Enflasyon ve yüksek vergiler nedeniyle vatandaşın artan yüküne bir yenisi daha ekleniyor. Uzmanlara göre Enerji Bakanı'nın açıkladığı yeni düzenleme Ekim ayında elektriğe yapılacak zamların habercisi
24.09.2024 15:06:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın gündeme getirdiği yeni düzenlemeye göre elektrik faturalarında fiyatlandırma değişecek. Bakan Bayraktar, çok tüketenin daha fazla maliyete katlanacağı bir modele geçileceğini, bu model üzerindeki çalışmaların devam ettiğini açıkladı. Bakan'ın açıklamasına göre evinde çok sayıda elektrikli cihazı bulunan ve bu nedenle belli bir limitin üzerine ulaşmış tüketici üst gelir grubu olarak değerlendirilecek. Ancak yapılacak zam sadece bu grubu değil kademeli olarak tüm kesimleri kapsayacak. Bayraktar, düzenlemenin 2025'te hayata geçirileceğini söyledi. Uzmanlar ise açıklamayı Ekim ayında tarifeye yapılacak zamlara bir hazırlık olarak görüyor. Üst gelir grubu değerlendirmesinin tüketim limiti üzerinden yapılması da uzmanlarca tartışmalı bulunuyor. Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ'nin (TEDAŞ) rakamlarına göre 39 milyona yakın mesken abonesi var. Bu abonelerin 3 milyonu yüksek gelirli olarak değerlendiriliyor.
Elektriğe en son Temmuz ayında mesken aboneleri için yüzde 38 zam gelmişti. Güncel rakamlara göre şu anda enflasyon (TÜFE) ile elektrik tarifeleri karşılaştırıldığında elektrik tarifeleri TÜFE'nin üzerinde. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) ve TEDAŞ eski yöneticisi Olgun Sakarya, "Bu açıklamayı Ekim ayında tarifeye gelecek olan zamların bir hazırlığı olarak görüyorum" dedi. Sakarya, yapılacak zammın sadece yüksek gelir grubunu değil daha az oranda da olsa düşük kademedeki mesken grubunu da etkileyeceği görüşünde.
TMMOB Makina Mühendisleri Odası Enerji Çalışma Grubu'ndan Oğuz Türkyılmaz da Bakan'ın açıklamasının, zammı kamuoyunun gündemine almak amacı taşıdığını söyledi. Elektrik şirketlerinin bu konuda baskı yaptığını aktaran Türkyılmaz'a göre de elektriğe Ekim ayında zam gelecek. Bakan'ın ifadesi ile daha yüksek maliyete katlanacak üst gelir grubunun nasıl belirleneceğine ilişkin soru işaretleri de olduğuna dikkat çeken Türkyılmaz, "Üst gelir grubunu tüketime göre nasıl ölçecekler? İnsanlar klima kullanmasın mı? İklim değişikliğinin yaşandığı bu dönemde insanlar elektrik kullanmasın sıcaktan ölsün mü? Kim beyaz eşyadan vazgeçecek ki? Daha çok tüketiyorsun diye bunun bedelini normal vatandaşın üstüne yüklemenin bir anlamı yok" şeklinde konuştu.
Bakan Bayraktar, vatandaşın elektrik ve doğal gazda ödediği faturaların yüzde 60'ını devlet olarak karşıladıklarını da iddia etti. Ancak uzmanlara göre bu iddia gerçeği yansıtmıyor. Öyle ki yüzde 60 olarak ifade edilen devlet sübvansiyonu Bakan'ın iddiasının aksine elektrik faturasının tamamı üzerinden değil, faturada yer alan kalemlerden biri olan enerji bedeli üzerinden gerçekleşiyor. Örneğin günlük tüketimi 8 kilovat saatin altında olan mesken abonelerinin elektrik faturalarında enerji bedelinin payı yüzde 23,84 ve sübvansiyon sadece bu kalemde var. Bu abonelerin ödediği faturanın yüzde 65,88'ini dağıtım bedeli oluştururken, yüzde 10,28'i de vergi ve fon bedeli olarak alınıyor. Olgun Sakarya, dağıtım hizmetinin tamamen özel sektör kontrolünde olduğunu, devletin burada bir katkısının olmadığını söyledi. Sakarya'nın verdiği bilgiye göre serbest piyasada oluşan elektrik takas fiyatı kilovat saat başına 2,5 lira civarındayken Elektrik Üretim AŞ enerji tedarik şirketlerine bunu 48 kuruştan satıyor. Bu da enerji bedeline yansıyor. Sakarya, "Bunun da fatura içindeki payı yaklaşık yüzde 24. Yüzde 24'lük pay kısmına bir sübvansiyon var. Bakan Bey'in 1000 liralık faturanın 600 lirasını devletin karşıladığı ifadesi doğru değil" dedi.
Temmuzda yüzde 38 zam geldi
Elektriğe en son Temmuz ayında mesken aboneleri için yüzde 38 zam gelmişti. Güncel rakamlara göre şu anda enflasyon (TÜFE) ile elektrik tarifeleri karşılaştırıldığında elektrik tarifeleri TÜFE'nin üzerinde. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) ve TEDAŞ eski yöneticisi Olgun Sakarya, "Bu açıklamayı Ekim ayında tarifeye gelecek olan zamların bir hazırlığı olarak görüyorum" dedi. Sakarya, yapılacak zammın sadece yüksek gelir grubunu değil daha az oranda da olsa düşük kademedeki mesken grubunu da etkileyeceği görüşünde.
İnsanlar klima kullanmasın mı?
TMMOB Makina Mühendisleri Odası Enerji Çalışma Grubu'ndan Oğuz Türkyılmaz da Bakan'ın açıklamasının, zammı kamuoyunun gündemine almak amacı taşıdığını söyledi. Elektrik şirketlerinin bu konuda baskı yaptığını aktaran Türkyılmaz'a göre de elektriğe Ekim ayında zam gelecek. Bakan'ın ifadesi ile daha yüksek maliyete katlanacak üst gelir grubunun nasıl belirleneceğine ilişkin soru işaretleri de olduğuna dikkat çeken Türkyılmaz, "Üst gelir grubunu tüketime göre nasıl ölçecekler? İnsanlar klima kullanmasın mı? İklim değişikliğinin yaşandığı bu dönemde insanlar elektrik kullanmasın sıcaktan ölsün mü? Kim beyaz eşyadan vazgeçecek ki? Daha çok tüketiyorsun diye bunun bedelini normal vatandaşın üstüne yüklemenin bir anlamı yok" şeklinde konuştu.
Bakan'ın iddiası gerçeği yansıtmıyor
Bakan Bayraktar, vatandaşın elektrik ve doğal gazda ödediği faturaların yüzde 60'ını devlet olarak karşıladıklarını da iddia etti. Ancak uzmanlara göre bu iddia gerçeği yansıtmıyor. Öyle ki yüzde 60 olarak ifade edilen devlet sübvansiyonu Bakan'ın iddiasının aksine elektrik faturasının tamamı üzerinden değil, faturada yer alan kalemlerden biri olan enerji bedeli üzerinden gerçekleşiyor. Örneğin günlük tüketimi 8 kilovat saatin altında olan mesken abonelerinin elektrik faturalarında enerji bedelinin payı yüzde 23,84 ve sübvansiyon sadece bu kalemde var. Bu abonelerin ödediği faturanın yüzde 65,88'ini dağıtım bedeli oluştururken, yüzde 10,28'i de vergi ve fon bedeli olarak alınıyor. Olgun Sakarya, dağıtım hizmetinin tamamen özel sektör kontrolünde olduğunu, devletin burada bir katkısının olmadığını söyledi. Sakarya'nın verdiği bilgiye göre serbest piyasada oluşan elektrik takas fiyatı kilovat saat başına 2,5 lira civarındayken Elektrik Üretim AŞ enerji tedarik şirketlerine bunu 48 kuruştan satıyor. Bu da enerji bedeline yansıyor. Sakarya, "Bunun da fatura içindeki payı yaklaşık yüzde 24. Yüzde 24'lük pay kısmına bir sübvansiyon var. Bakan Bey'in 1000 liralık faturanın 600 lirasını devletin karşıladığı ifadesi doğru değil" dedi.
