Dünyada jeotermal zenginliği ile yedinci sırada yer alan Türkiye, jeotermal potansiyeli ile toplam elektrik enerjisi ihtiyacının  %5'ini, ısıtmada ısı enerjisi ihtiyacının %30'unu karşılayabilecek imkana sahiptir.

Ancak bunların ağırlık ortalaması alındığında, jeotermal potansiyeli Türkiye'nin enerji (elektrik+ısı enerjisi) ihtiyacının %14'ünü karşılayacak potansiyele sahiptir.

Toplam jeotermal potansiyelimizin (2000 MWe, 31500 MWt) elektrik üretimi, şehir ısıtma, soğutma, sera ısıtma, termal tesis ısıtma, kaplıca kullanımı, kimyasal maddeler üretimi, sanayide kullanım vb. uygulamalarda tam değerlendirilmesi ile sağlanacak hedef yıllık net yurtiçi katma değeri 20 milyar USD civarındadır.

Ülkemizde jeotermal kaynak potansiyelimizin ancak %3'ü değerlendirilmektedir.







FUEL–OIL (KALORİFER YAKITI) TASARRUFU

Türkiye'de jeotermal enerji ile ısıtılabilecek potansiyel yerleşim birimlerinin toplamının meydana getirdiği 945 bin konutluk kapasite, sadece şehir ısıtmasına yöneliktir. Sera ve kaplıca ısıtma, soğutma, endüstriyel kullanım, mineral eldesi, balık üretimi vb. için kullanılabilecek enerji bu değerin dışındadır.







BİOMAS ENERJİ:

Her türlü artık madde karbon içermekte, yakılınca enerji vermektedir. Ağaç, bitki, insan ve hayvan dışkısı, tahıl sapı, su yosunu gibi artık maddeler önemli miktarlarda enerjiye sahiptir.

Çevreyi kirleten atıklar yakılarak, hem çevre temizlenebilmekte, hem de enerji (ısı ve elektrik) elde edilebilmektedir. Yapılan araştırmalar biomas üretimi ile yılda 75 milyar ton veya günde 1500 milyon varile eşdeğer bir enerji elde edilebileceğini göstermiştir.

Bu miktar dünyanın yıllık enerji tüketiminin yaklaşık 10 katıdır. Organik maddelerin enerjisinin güneşten geldiği ve her yıl yenilendiği dikkate alınırsa, tükenmeyen ve yenilenebilir kaynak olduğu kolayca görülür.

Birçok ülkede biyogaz üretilmektedir. Ancak en yaygın üretimi 4 milyon metreküp ile Çin gerçekleştirmiştir. Biyogaz üretiminde Türkiye çok büyük bir potansiyele sahiptir. 1 kg yaş gübreden 50 lt biyogaz üretildiğine göre, Türkiye'de yılda toplam 3 milyar metreküp gaz üretilebilecek potansiyel olduğu tahmin edilmektedir.

Bu, 2.3 milyon ton taşkömürüne eşdeğerdir. Diğer organik atıkların değerlendirilmesiyle birlikte Türkiye'nin toplam biyogaz potansiyeli 26 milyar m3 olarak tahmin edilmektedir.







AKINTI ENERJİSİ:

Türkiye'de mevcut su potansiyelinin %30'u kullanılmakta %70'i ise kullanılmamaktadır. DSİ verilerine göre; Türkiye'de planlanan 485 adet santralin 108 adedi çalışmaktadır. Türkiye'nin ekonomik su potansiyeli 123 milyar kWh'tır, barajlar yapılırsa bu rakam teknik olarak 216 milyar kWh'a yükseltilebilir.

Türkiye; kullandığı bu %30 su potansiyelinden 2000 yılında tüketilen elektriğin %40'ını elde etmiştir. 2000 yılı elektrik tüketimine baktığımızda 118 milyar kWh (kilowat saat) olduğunu görürüz. Türkiye'nin âtıl bekleyen su potansiyeli karşılığı elektrik enerjisi ise 76 milyar kWh'tır.







Büyük santraller yerine nehirlerin üzerine ufak ufak birçok santraller yapılarak her ilin enerji ihtiyacı en yakın nehir üzerine yapılan santraller ile karşılanabilir.

Böylece enerjinin nakledilme maliyeti azalırken ufak çaplı birçok barajın varlığı hem çevreye zarar verilmesini engellemekte, hem de olası dış saldırılarda, doğal afetlerde ülkenin enerji ağına zarar verilmesi zorlaşmaktadır.







DALGA ENERJİSİ:

Dalga enerjisi üzerine süren çalışmalar, petrol krizleri sonrasında daha da artmış, uygulamalar 90'lı yıllarda önem kazanmıştır. Çevresel avantajları ortada olan dalga enerjisinin, yatırım maliyeti diğer yenilenebilir kaynaklara göre daha yüksektir.

İngiltere, İrlanda, Norveç ve Portekiz gibi ülkelerde dalga enerjisinin önemi anlaşılmış; santraller kurulmuş, devlet desteği ile pilot çalışmalar başlatılmış ya da enerji planlamalarında kısa vadede hedef olarak konu yer almıştır.







Marmara Denizi hariç, Türkiye'nin açık deniz kıyı uzunluğu 8210 km civarındadır. Turizm, balıkçılık ve kıyı tesislerinin haricinde, kullanıma uygun beşte birlik kısımda 18.5 TWh/yıl düzeyinde bir dalga enerjisi elde edilebileceği hesaplanmıştır.

Dalga enerjisi, Türkiye'nin uzun vade enerji plan–programları içinde yer alabilecek önemli bir seçenektir." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli) NOT: Veriler 2005 yılına aittir