Havza: Milli Mücadelenin ilk kıvılcımı

Havza'nın geçmişi M.Ö. 2000'li yıllara, Hititlere kadar uzanır. Tarih boyunca Frig, Lidya, Pers ve Roma egemenliğinde kalan bölge, 1071 Malazgirt sonrası Türklerin eline geçmiştir. 1925 yılına kadar Amasya'ya bağlı bir ilçe olan Havza, bu tarihten sonra Samsun'a bağlanmıştır.

Cumhuriyet tarihindeki yeri ise paha biçilemez: Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktıktan sadece 6 gün sonra (25 Mayıs) Havza'ya gelmiş ve burada 18 gün kalmıştır.

Milli Mücadele'nin ilk genelgesi olan Havza Genelgesi burada kaleme alınmış; halkın işgallere karşı ilk örgütlü tepkisi Havza mitingleriyle başlamıştır.

Tarihi Eserler: Zamanın İzleri



Havza, geçmişin mimari zarafetini günümüze taşıyan birçok yapıya ev sahipliği yapar:

Atatürk Evi Müzesi (Mesudiye Oteli): Atatürk'ün Havza'ya geldiğinde konakladığı ve çalışmalarını yürüttüğü bu bina, bugün o dönemin ruhunu yansıtan eşyalarla müze olarak hizmet veriyor.

Kurt Köprü: Havza ile Vezirköprü arasında yer alan, Selçuklu dönemine ait bu köprü, devasa ayakları ve taş işçiliğiyle hayranlık uyandırıyor.

Vakıf Hamamı (Aslanağzı-Kızgözü): Roma döneminden beri kullanılan tarihi hamamlar, ilçenin şifalı sularıyla tarihin iç içe geçtiği en önemli noktalardır.

Yörgüç Paşazade Mustafa Bey Camii: Osmanlı mimarisinin zarif örneklerinden biri olarak ilçe merkezinde yer alır.

Doğal Güzellikler: Şifa ve Huzur



İlçe, Karadeniz'in yeşili ile termal zenginliği bir araya getiriyor:

Termal Kaplıcalar: Havza denince akla gelen ilk şey, yaklaşık 53°C sıcaklıktaki şifalı sulardır. Romatizmadan cilt hastalıklarına kadar pek çok derde derman olduğu bilinir.

Tavşan Dağı: İlçe merkezine çok yakın olan bu dağ, doğa yürüyüşü, kamp ve piknik yapmak isteyenler için harika manzaralar sunan bir kaçış noktasıdır.

Güvercinlik Göleti: Sakin atmosferi ve çevresindeki yeşil alanlarla özellikle hafta sonları yerel halkın ve turistlerin uğrak yeridir.

Havza Mutfağı: Kaz Tiridinin Başkenti

Havza mutfağı, Karadeniz ve İç Anadolu etkilerini taşıyan, hamur işi ve et ağırlıklı zengin bir yapıdadır.

Kaz Tiridi: Havza'nın en meşhur lezzetidir. Kaz etinin suyu ve yağıyla ıslatılan yufkaların (pıtlama), kaz eti ve bulgur pilavı eşliğinde servis edildiği bu yemek, bölgede bir kış ritüelidir.

Hamur İşleri: Havza evlerinde yapılan haşhaşlı çörekler, nokul ve yöresel mantılar sofraların vazgeçilmezidir.

Keşkek: Özellikle düğün ve bayram gibi özel günlerin ana yemeğidir; üzerine dökülen tereyağlı sosla servis edilir.