Hazır giyim 'var olma' mücadelesi veriyor
İHKİB’de Mustafa Paşahan başkanlığındaki yeni yönetim sektörün rekabetçiliğini geri kazanabilmesi için kolları sıvadı. Yeni yaklaşıma göre Türkiye, hazır giyimde fiyat odaklı rekabetten çıkıp, satın alınabilir lüksün üretim üssü olacak. Paşahan, mevcut koşullarda sektörde para kazanan şirket olmadığını kaydetti.
12.05.2026 06:27:00
ABDÜLKADİR GÜNDOĞDU
ABDÜLKADİR GÜNDOĞDU
İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği'nin (İHKİB), Nisan ayında yapılan genel kurulunda seçilen yeni yönetim, sektöre rekabetçiliğini geri kazandıracak yol haritasını belirledi. İHKİB, fiyat odaklı rekabet yerine markalaşma ve ikiz dönüşümle katma değerli üretime odaklanacak. Genel Kurulun ardından ekonomi medyasıyla ilk kez bir araya gelen İHKİB Başkanı Mustafa Paşahan, hazır giyim endüstrisinde güncel durum ve yeni dönem projeleri hakkında değerlendirmelerde bulundu.
İhracat kan kaybetti, ithalat coştu
Hazır giyim sektörünün katma değerli üretimi, istihdama katkısı ve ihracatı ile Türkiye ekonomisi için stratejik önem taşıdığının altını çizen Paşahan, şöyle devam etti: "Rekabetçilikle ilgili sorunlar nedeniyle ihracatta üç yılda 4.4 milyar dolarlık kayıp yaşadık. İthalat 4.5 milyar dolar seviyelerine ulaştı. İhracattaki düşüş ve ithalattaki artışa paralel olarak istihdamda ciddi kayıplarımız oldu. 2022 yılının sonunda tekstille birlikte yaklaşık 1 milyon 223 bin olan istihdamımız, Şubat 2026 itibarıyla 838 bine geriledi. İki sektörde üç yılda yaklaşık 385 bin istihdam kaybettik. Bütün bu kayıplara rağmen sektör 2025'te 12 milyar dolar dış ticaret fazlası verdi. Bir başka ifade ile ülkemize 12 milyar dolar net döviz kazandırdık. Hazır giyimin en zor yılında gösterdiği performansı sergileyen yedi sektör daha olsaydı, Türkiye 2025'i 92 milyar dolar açık yerine dış ticaret fazlasıyla kapatabilecekti. Bu veri bile hazır giyim endüstrisinin Türkiye ekonomisi için önemini yeterince ortaya koyuyor. Hazır giyim üretimi ve ihracatı bir ticari faaliyet olmanın ötesinde özellikle kadınların istihdama katılması ve tersine göç başta olmak üzere sosyal hayatımızda da önemli bir misyon üstleniyor. 81 ilimizde ve yüzlerce ilçemizde üretim yapıyoruz. İstihdamımızın yüzde 55'inden fazlasını kadınlar oluşturuyor. Bütün bu verileri alt alta topladığımızda hazır giyimin ülkemizde ekonomik ve sosyal hayatın en kritik sigortalarından biri olduğunu görüyoruz. Ancak son üç yılda o sigortanın direncinin çok fazla aşındığını söylemek durumundayım."
Mevcut teşvik politikası işe yaramıyor
Mustafa Paşahan, Türkiye ekonomisi için önemi tartışılamayacak sektörün son üç yılda yaşadığı sorunların temelinde enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan 'düşük kur, yüksek faiz' politikasının yattığının altını çizdi. Paşahan, küresel rekabet yarışında sektörün hızını kesen tabloyu şöyle özetledi: "Türkiye'de Ocak 2022-Nisan 2026 döneminde dolar kuru yüzde 230 artarken, asgari ücretin işverene maliyetindeki artış yüzde 567 oldu. Asgari ücretli bir çalışanın 2022'de işverene maliyeti 600 dolarken, bugün bin 500 dolara geldi. Rakip ülkelerde bu maliyet 250-350 dolar civarında. Bir gerçeği söylemek durumundayım: Kapsamı çok geniş olmakla birlikte mevcut teşvik sistemiyle sorunları çözemiyoruz. Biz doğrudan desteklerle asgari ücret maliyetinin 800-850 dolar seviyelerine indirilmesini istiyoruz. Bu beklentimiz karşılanabilirse yeniden üç yıl önceki rekabet gücümüze erişebiliriz. İşçilik maliyetinin düşürülmesi için ilgili bakanlıklarımız ve kurumlarımızla paylaştığımız taleplerimizi bir kez daha hatırlatmak istiyorum:
• Halen 3 bin 500 lira olan istihdam desteği 6 bin liraya, bin 270 lira olan asgari ücret desteği 2 bin 500 liraya çıkarılmalı.
• Hazır giyim gibi cari fazla veren sektörlerde döviz dönüşüm desteği yüzde 3'ten yüzde 10'a yükseltilmeli.
• İhracatçının yüzde 15'in altında maliyetle finansmana erişebilmesini sağlayacak çözümler geliştirilmeli.
• Türkiye geneli tüm bölgelerde kurulu tekstil ve konfeksiyon yatırımları 3 yıl boyunca 6. bölge teşviklerinden yararlandırılmalı, ekonomik darboğazdan çıkılana kadar kurulu kapasitelerin korunması sağlanmalı.
• Mevcut teşvik belgelerinin süresi 10 yıl uzatılmalı.
• Teşvik belgeli yatırımlarda asgari ücretin yüzde 50 fazlasına kadar ücret verilen personelin SGK primleri tam teşvik kapsamına alınmalı; emekli çalışan için ödenen SGK primi teşvikli yatırımlarda tamamen kaldırılmalı; diğer bölgelerde yüzde 50 indirilmeli.
Ucuz üretim ülkesi değiliz
"Türkiye artık ucuz üretim ülkesi değil. Biz oyunu fiyatla değil, değerle kazanacağız" diyen Paşahan, şunları söyledi: "Ucuz işçilik üzerinden Asya ülkeleriyle rekabet edemeyiz. Öte yandan, Avrupa'da üretim ve tedarik zinciri kökten dönüşüyor. Kullan at devri kapanıyor. Döngüsel, sürdürülebilir, daha uzun ömürlü ve akıllı üretim dönemi başlıyor. Biz bu konuda avantajlıyız. Kullanılmış giysi ithalatında döngüselliği sunacak ve geri kabul edecek yetkinliğe sahibiz. Daha az adetli, daha nitelikli, daha uzun ömürlü ve yüksek fiyatlı ürünleri üreteceğimiz hızlı bir dönüşümün içine girdik. Özetle biz artık satın alınabilir lüksün, hızın ve kalitenin adresi olacağız. Önümüzdeki süreçte yenilenecek mevzuat gereği Avrupa stok fazlasını yok edemeyeceği için büyük siparişler yerine hızlı ve kontrollü üretim talebi gündeme gelecek. Artık üretimin bir bölümü garanti, kalan kısmı performansa bağlı olacak. Hızlı ve esnek olan kazanacak. İşte burada biz devreye gireceğiz. Yeni dönemde anahtar envanter üreticisi ülke kimliğimizle öne çıkacağız. Ancak kaliteli de olsa üretim tek başına yetmiyor. Bir marka hikâyenizin olması gerekiyor."
Emekli çalışana normal çalışandan daha çok SGK primi ödüyoruz
İHKİB Başkanı Paşahan, "yenimesaj.com.tr'nin sorusu üzerine, sektörde asgari ücretle çalılan sayısının az olduğunu dile getirerek, "Teşvikler SGK primlerinin ve vergilerin çok az bir bölümünü kapsıyor. Örneğin 60 bin lira maaş alan bir ustaya hiç bir katkısı olmuyor. Burada düzenleme yapılmalı… Dahası emekli olan çalışan teşvik kapsamına alınmıyor. Hatta emekli olan çalışan için normalden daha çok SGK primi ödüyoruz. Dolayısıyla sektörde para kazanan firma göremiyorum" dedi. Mısır'a yatırımların 2004'te başladığını dile getiren Paşahan, "Sektör Mısır'a taşınıyor algısı doğru değil" dedi.
