Hem üretiyoruz hem ihraç ediyoruz hem de ithal
Türkiye'nin sofraların vazgeçilmezi nohutta ortaya çıkan tablo, tarım politikasındaki çelişkiyi bir kez daha gözler önüne serdi
02.09.2026 09:36:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi





Türkiye'nin sofraların vazgeçilmezi nohutta ortaya çıkan tablo, tarım politikasındaki çelişkiyi bir kez daha gözler önüne serdi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın TEPGE verilerine göre Türkiye, 2024/25 üretim sezonunda 303 bin 208 ton nohut ithal etti.
Daha çarpıcı olan ise ithalatın son yıllardaki seyri. Türkiye'nin nohut ithalatı 2020/21 sezonunda 71 bin tonken, 2024/25 sezonunda 303 bin tona yükseldi. Böylece beş yılda ithalat yaklaşık 4,3 kat arttı.
İthalatın başında Rusya var

Türkiye'nin ithal ettiği nohudun en büyük kaynağı Rusya oldu.
2024/25 sezonunda:
Rusya: 187 bin 177 ton
Meksika: 48 bin 107 ton
Hindistan: 17 bin 41 ton
Kanada: 14 bin 704 ton
Kazakistan: 9 bin 957 ton
Arjantin: 9 bin 272 ton
ABD: 7 bin 73 ton ithalat gerçekleştirildi.
Toplam ithalatın yaklaşık %61,7'si Rusya'dan geldi. Meksika ise yaklaşık 48 bin tonla ikinci sırada yer aldı.
Neden ithalat yerine üretici desteklenmiyor?

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın raporunda Türkiye'nin nohutta kendine yeterli seviyede olduğu belirtiliyor. 2023/24 pazarlama yılında yeterlilik oranı %115,3 olarak hesaplandı. Yani Türkiye, iç tüketimini karşılayabilecek üretim kapasitesine sahip. 2026 yılı ilk tahmininde ise nohut üretiminde %23,5 artış öngörülüyor.
Türkiye nohutta kendi ihtiyacını karşılayabilecek kapasiteye sahipken ithalatın beş yılda yaklaşık dört katına çıkması, iktidarın tarım politikasına ilişkin önemli bir soru ortaya çıkarıyor:
Çiftçinin üretim maliyetlerini düşürüp yerli üretimi artırmak yerine neden ithalat giderek büyüyor?
Üretici daha fazla desteklenir, maliyetleri düşürülür ve alım garantisi sağlanırsa Türkiye yalnızca kendi ihtiyacını karşılamakla kalmayıp nohut ihracatındaki gücünü de artırabilir.
Bugünkü tablo ise oldukça çarpıcı: Türkiye nohut üretiyor. Türkiye nohut ihraç ediyor. Ama aynı zamanda yüz binlerce ton nohut ithal ediyor.
Tarımda planlama iddiasının güçlü olduğu bir dönemde cevaplanması gereken soru artık şu:
"Türkiye nohutta kendine yetiyorsa, neden ithalat kapısı her yıl daha fazla açılıyor?"
Daha çarpıcı olan ise ithalatın son yıllardaki seyri. Türkiye'nin nohut ithalatı 2020/21 sezonunda 71 bin tonken, 2024/25 sezonunda 303 bin tona yükseldi. Böylece beş yılda ithalat yaklaşık 4,3 kat arttı.
İthalatın başında Rusya var

Türkiye'nin ithal ettiği nohudun en büyük kaynağı Rusya oldu.
2024/25 sezonunda:
Rusya: 187 bin 177 ton
Meksika: 48 bin 107 ton
Hindistan: 17 bin 41 ton
Kanada: 14 bin 704 ton
Kazakistan: 9 bin 957 ton
Arjantin: 9 bin 272 ton
ABD: 7 bin 73 ton ithalat gerçekleştirildi.
Toplam ithalatın yaklaşık %61,7'si Rusya'dan geldi. Meksika ise yaklaşık 48 bin tonla ikinci sırada yer aldı.
Neden ithalat yerine üretici desteklenmiyor?

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın raporunda Türkiye'nin nohutta kendine yeterli seviyede olduğu belirtiliyor. 2023/24 pazarlama yılında yeterlilik oranı %115,3 olarak hesaplandı. Yani Türkiye, iç tüketimini karşılayabilecek üretim kapasitesine sahip. 2026 yılı ilk tahmininde ise nohut üretiminde %23,5 artış öngörülüyor.
Türkiye nohutta kendi ihtiyacını karşılayabilecek kapasiteye sahipken ithalatın beş yılda yaklaşık dört katına çıkması, iktidarın tarım politikasına ilişkin önemli bir soru ortaya çıkarıyor:
Çiftçinin üretim maliyetlerini düşürüp yerli üretimi artırmak yerine neden ithalat giderek büyüyor?
Üretici daha fazla desteklenir, maliyetleri düşürülür ve alım garantisi sağlanırsa Türkiye yalnızca kendi ihtiyacını karşılamakla kalmayıp nohut ihracatındaki gücünü de artırabilir.
Bugünkü tablo ise oldukça çarpıcı: Türkiye nohut üretiyor. Türkiye nohut ihraç ediyor. Ama aynı zamanda yüz binlerce ton nohut ithal ediyor.
Tarımda planlama iddiasının güçlü olduğu bir dönemde cevaplanması gereken soru artık şu:
"Türkiye nohutta kendine yetiyorsa, neden ithalat kapısı her yıl daha fazla açılıyor?"









































































