logo
22 TEMMUZ 2026

İç savaşlarda dış müdahale: Güvenlik mi, kaos mu?

Vekalet savaşları, insani koruma doktrinleri ve bölgesel güç mücadeleleri...

22.07.2026 00:05:00
Abdülkadir Gündoğdu
 
İç savaşlarda dış müdahale: Güvenlik mi, kaos mu?
İç savaşlarda dış müdahale: Güvenlik mi, kaos mu?
Vekalet savaşları, insani koruma doktrinleri ve bölgesel güç mücadeleleri...

Günümüzde ulusal sınırlar içinde başlayan iç savaşlar, kısa sürede uluslararası aktörlerin dahil olduğu küresel krizlere dönüşüyor. Bu durum, "insani müdahale" ile "devletlerin egemenlik hakkı" arasındaki ince çizgiyi yeniden tartışmaya açıyor.







Ulusal Krizlerden Küresel Savaş Alanlarına

Dünyada yaşanan iç çatışmalar incelendiğinde, yerel bir anlaşmazlık olarak başlayan süreçlerin neredeyse tamamının dış aktörlerin müdahalesiyle boyut değiştirdiği görülüyor. Askerî danışmanlık, silah yardımı, doğrudan hava harekâtları veya paralı asker grupları aracılığıyla yürütülen bu süreçler, çatışmaların süresini uzatırken insani bilançoyu da ağırlaştırıyor.

Dış müdahaleyi savunan kanat, Birleşmiş Milletler'in "Koruma Sorumluluğu" (R2P) ilkelerine dayanarak, kendi halkına karşı ağır insan hakları ihlalleri işleyen veya sivillerini koruyamayan devletlere karşı uluslararası toplumun meşru bir müdahale hakkı olduğunu vurguluyor.







Müdahale İkilemi: İnsani Gerekçeler mi, Stratejik Çıkarlar mı?

Uluslararası hukukun temelini oluşturan egemenlik ve iç işlerine karışmama ilkeleri, dış müdahaleler nedeniyle ciddi biçimde aşınıyor. Eleştirmenler, insani gerekçelerin çoğu zaman stratejik, jeopolitik ve ekonomik çıkarları gizlemek için bir kılıf olarak kullanıldığını belirtiyor.

İç savaşların uluslararasılaşma sürecinde öne çıkan iki ana yaklaşım şu şekilde özetleniyor:

İnsani Müdahale Yanlıları: Sivillerin katledilmesini önlemek, insani koridorlar açmak ve bölgesel istikrarsızlığın önüne geçmek için uluslararası gücün şart olduğunu savunuyor.

Egemenlik Savunucuları: Müdahalelerin meşru hükümetleri devirme, bölgesel nüfuz alanı kurma ve uluslararası hukuku zedeleme amacı taşıdığını, nihayetinde müdahale edilen ülkelerde daha büyük bir kaos yarattığını ifade ediyor.







Uluslararası Hukuk ve Gelecek Senaryoları

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) daimi üyeleri arasındaki veto krizleri, uluslararası toplumun ortak ve tarafsız kararlar almasını zorlaştırıyor. Bu durum, bölgesel güçlerin veya askeri ittifakların tek taraflı müdahalelerine zemin hazırlıyor.







Uzmanlar; net kriterlere dayanmayan ve uluslararası hukuki meşruiyeti bulunmayan her müdahalenin, küresel güvenlik mimarisini biraz daha zayıflattığı konusunda uyarıyor. Önümüzdeki dönemde, insani yardım ihtiyacı ile devlet egemenliği arasındaki bu dengenin nasıl kurulacağı, küresel barışın geleceğini belirleyen ana faktörlerden biri olacak.

Gurbetçilerin Kapıkule'den yurda girişleri sürüyor

Yaz tatillerini memleketlerinde geçirmek isteyen gurbetçiler, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden çıktıkları binlerce kilometrelik yolculuğun ardından Kapıkule Sınır Kapısı'ndan Türkiye'ye giriş yapıyor. Uzun yolculuğun yorgunluğunu sınır kapısından geçer geçmez unuttuklarını söyleyen gurbetçiler, Türk bayrağını görmenin ve ezan sesini yeniden duymanın tarifsiz bir mutluluk olduğunu ifade etti

17.07.2026 12:41:00
İHA
 
Gurbetçilerin Kapıkule'den yurda girişleri sürüyor
Gurbetçilerin Kapıkule'den yurda girişleri sürüyor
Türkiye'nin Avrupa'ya açılan en büyük kara hudut kapısı olan Kapıkule Sınır Kapısı'nda yaz sezonuyla birlikte gurbetçi yoğunluğu yaşanıyor. Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda ve Avusturya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinden yola çıkan gurbetçiler, yıllık izinlerini aileleri ve yakınlarıyla geçirmek için ana vatana geliyor. Kavurucu sıcaklara ve uzun yolculuğun yorgunluğuna rağmen memleketlerine ulaşmanın sevincini yaşayan gurbetçiler, sınır kapısından içeri girdikleri ilk anda hissettikleri duygunun her şeye değdiğini belirtiyor. İlk duraklarının anne-babaları, akrabaları ve yıllardır özlemini çektikleri memleketleri olduğunu söyleyen gurbetçiler, Türkiye ile bağlarının hiçbir zaman kopmadığını dile getiriyor.






"Ezan sesine hasret kalıyoruz"

Fransa'nın Marsilya şehrinden yola çıkan Gökhan Koçak, "Fransa'nın Marsilya şehrinden yola çıktım, Ankara'ya sevdiklerimi görmeye gidiyorum. Ülkeye ilk girdiğimde her zamanki gibi yine çok duygulandım. Yolun verdiği yoğunluğu ve yorgunluğu ülkemize girer girmez unutuyorum. Çünkü bu bambaşka bir duygu. Öncelikle bayrağımızı görmek, ardından ezan sesini duymak insanı çok etkiliyor. Evet, Avrupa'da ezan sesine hasret kalıyoruz. Bazı Avrupa ülkelerinde ezan dışarıya verilmediği için bunu yaşayamıyoruz. Bu yüzden ülkemize geldiğimizde ilk hissettiğimiz şeylerden biri de ezan sesi oluyor. Burada doğup büyüdüm, sonradan yurt dışına gittim. Her sene olduğu gibi bu yıl da ülkeme gelmenin mutluluğunu yaşıyorum. İnşallah iznim güzel geçer. Sağ salim geldik, dönüşte de yine sağ salim dönmeyi nasip etsin" dedi.








"Yorgunluğumuzu ülkeye girince unutuyoruz"

Eda Nur Koçak ise, "Maalesef Fransa'da bunlar yok, hasret kalıyoruz. Çok mutluyuz. Tabii ki yol yorgunuyuz ama ülkeye giriş yaptığımız andan itibaren bütün yorgunluğumuzu unutuyoruz. Rabbim, memleketine gelmek isteyen herkese bunu nasip etsin inşallah. Şu anda eşimin ailesinin yanına gidiyoruz. Onları da çok özledik. Çok mutluyuz. Yolumuzun büyük kısmını tamamladık. İnşallah Ankara'ya sağ salim ulaşacağız" dedi.








"Memlekete geldiğinizde insanda bambaşka bir duygu oluşuyor"

Fransa'da yaşayan Enes Dağlar, "Fransa'da yaşıyorum, memleketim Sivas'a gidiyorum. Gurbet zor. Anne ve babadan ayrı kalınca daha da zor oluyor. Ama aileniz yanınızdaysa orada da normal bir hayat sürüyorsunuz. Ben beş yıl öncesine kadar Türkiye'de yaşıyordum. İnşaat sektöründe, demir işinde çalışıyordum. Evlendikten sonra Fransa'ya yerleştim. Türkiye'de sabah 08.00'de iş başı yapıyordum. Fransa'da ise sabah 06.00'da kalkıyorum. Patron beni 06.30-06.40 gibi alıyor, yine 08.00'de iş başı yapıyoruz. Orada herkes kendi yemeğini götürüyor. Çalışma düzeni farklı. Maddi anlamda alım gücü biraz daha rahat olabilir ama ben Türkiye'ye para için gelmiyorum. Ben annemle babamı görmek için geliyorum. İki yıldır memleketime gelemiyordum. Bu yıl kavuşacağım için çok heyecanlıyım. Onlar da beni heyecanla bekliyor. İnşallah kazasız belasız varırız. Memlekete geldiğinizde insanda bambaşka bir duygu oluşuyor. İnsan 'Çok şükür evime geldim' diyor. Bunu anlatmak gerçekten çok zor. Rabbim bütün gurbetçi kardeşlerimize, ağabeylerimize ve ablalarımıza kazasız belasız memleketlerine gelip dönmeyi nasip etsin" ifadelerini kullandı.

Murat Nehri'nde kaybolan Berat'ın cansız bedenine ulaşıldı

Murat Nehri'ne düşerek kaybolan 10 yaşındaki Berat Karakaya'nın cansız bedenine ulaşıldı

17.07.2026 11:59:00
İhlas Haber Ajansı
 
Murat Nehri'nde kaybolan Berat'ın cansız bedenine ulaşıldı
Murat Nehri'nde kaybolan Berat'ın cansız bedenine ulaşıldı
Muş'taki Murat Nehri'ne düşerek kaybolan 10 yaşındaki Berat Karakaya'nın cansız bedenine ulaşıldı.






Muş merkeze bağlı Özdilek köyünde 10 Temmuz'da Murat Nehri'ne düşerek kaybolan 10 yaşındaki Berat Karakaya'nın cansız bedeni, arama çalışmalarının 8. gününde düştüğü noktadan yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta bulundu. Karakaya'nın cansız bedeni, düştüğü noktadan yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta kıyı taraması yapan amcası tarafından bulundu. Amcası tarafından kıyıya çıkarılan Karakaya için daha sonra arama kurtarma ekipleri ve aileye haber verildi.








Muş AFAD İl Müdürlüğü koordinesinde 8 gündür yürütülen arama çalışmalarına İl Jandarma Komutanlığı, Van Jandarma Sualtı Arama Kurtarma timleri, Van Emniyet Müdürlüğü dalgıç polisleri, Siirt, Bitlis ve Erzurum AFAD ekipleri ile Diyarbakır jandarma dalgıç ekipleri, aile bireyleri ve köylüler de destek verdi. Yaklaşık 170 personelin görev aldığı arama çalışmalarında Murat Nehri boyunca hem su üstünde hem de su altında kapsamlı tarama faaliyetleri yürütülmüş, çalışmaların daha etkin sürdürülebilmesi amacıyla Alparslan-1 ve Alparslan-2 barajlarındaki su akışı da belirli süreyle durdurulmuştu.








Berat Karakaya'nın cenazesi, olay yerinde yapılan incelemenin ardından otopsi işlemleri için Muş Devlet Hastanesi morguna kaldırıldı.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.