İhmal kurbanı oldular

RECEP BAHAR/İSTANBUL

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, Tekirdağ ili Çorlu ilçesi Sarılar Mahallesi mevkiinde 8 Temmuz'da meydana gelen ve 24 vatandaşımızın ölümü ile 338 kişinin de yaralanmasına neden olan tren kazası ile ilgili raporunu tamamladı.

Rapora göre kazayla ilgili şu sonuçlara ulaşıldı:

- Tren kazası, tren yoluna yaklaşık paralel olarak akan ve Çorlu Çayı'na dökülen ve tren yolu altından bir menfezle geçen bir yan derenin (İncirli Deresi) taşması sonucu meydana geldi.

- Bu derenin bulunduğu havza, kil-silt bünyeye sahip üst toprak örtüsü gevşek, tarım bitkileri ve otsu topluluklar haricinde çıplak arazilerden oluşan ve bu nedenle şiddetli yağışlarda aşınmaya karşı son derece duyarlı bir jeolojik yapıyla kaplıdır.

- Olay günü meydana gelen şiddetli yağışla İncirli Deresi, bünyesine aldığı yoğun çamurla birlikte akışa geçmiş, getirdiği ince malzeme nedeniyle menfezden tam olarak geçememiştir. Yol arkasında göllenen suyun basıncıyla yol dolgusu aşınmış ve böylece tren raylarının askıda kalmasına neden olmuştur.

- Demiryollarında raylı sistem altyapı dolguları imal edilirken; dolgunun kayma dayanımının yüksek olması sağlanmalı, bunun için dolgunun oturtulacağı tabii zemin, taşıma gücü ve izin verilebilir oturmalar açısından araştırılmalı ve yerinde test edildikten sonra nitelikli dolgu kullanılmalıdır. Ancak, Çorlu tren faciasına sebebiyet veren demiryolu altyapı dolgularının yukarıda belirtildiği şekilde usulüne uygun olarak imal edilmemesi nedeniyle, sel sonucu oluşan suyun etkisi ile traverslerin altındaki dolgunun aktığı veya yıkandığı tespit edilmiştir.

- 2013 yılında yürürlüğe giren Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun ile demiryolu hizmetlerinin özelleştirilmesi mevcut sorunlara kaynaklık eden önemli yapısal düzenlemelere, uzman kadro ve bakım eksikliğine yol açmıştır.  Diğer taraftan, TCDD Yapım ile TCDD Taşımacılık dairelerinin 14 Haziran 2016'da ayrılması sonucunda yapım ve taşımacılık plan ve hedeflerinin birlikte değerlendirilmediği, yapım aşamasında şartname kriterlerinin müteahhit firmaların insafına bırakıldığı ortaya çıkmıştır.

Benzer kazalar yaşanabilir

- Demiryolu güzergâh çalışmalarında, jeolojik-jeoteknik ve hidrojeolojik etütler sürekli olarak göz ardı edilmekte; bu önemsemezlik Çorlu tren kazasında olduğu gibi Ankara- İstanbul hızlı tren demiryolu güzergâhında da ortaya çıkmakta, Bozüyük-Arifiye arasındaki hat jeolojik-jeoteknik problemlerden kaynaklı olarak tam kapasite çalışmamaktadır.

- Tüm mühendislik yapılarında olduğu gibi, demiryolu benzeri çizgisel mühendislik yapıları için de mutlaka izleme ve kontrol sistemi kurulmalıdır. 2013 yılına kadar demiryollarında izleme ve kontrol yapmak üzere görevli bulunan 'yol bekçileri'nin maliyet unsuru olarak görülerek işlerine son verilmesi, rutin günlük izleme ve kontrollerin yapılmaması, yaşadığımız kazanın bir diğer önemli nedeni olarak görülmektedir.

- 24 yurttaşımızın hayatını kaybettiği, 338 yurttaşımızın yaralandığı bu elim kazada ihmali olanlar derhal ortaya çıkarılmalı; konu, tarafsız bir komisyon tarafından ele alınarak sonucu kamuoyu ile paylaşılmalıdır.