İmam Ca'fer İmam Azam'ı kıyastan men etmiştir

İmam Ca'fer, Sünni dünyanın İmam Azam olarak takdim ettiği Ebu Hanife'nin hocasıdır.Ebu Hanife kıyas yolunu kullanırken, İmam Ca'fer onu bundan men etmiştir.İmamlar sahip oldukları ilmi bir anda alırlar. Bir İmam'dan diğerine geçen ilim, İmam'ın ölüm anında Allah'ın nasb ederek görevlendirdiği diğer İmam'da zuhur eder.Aşağıda İmam Ca'fer'in, Ebu Hanife'yi kıyastan men ederken verdiği örneklerde de bunu görmek mümkündür:İbn-i Şebreme, Ebu Hanife ile birlikte İmam Ca'fer'i görmeye gitti. İmam, Şebreme'ye, "Yanındaki bu adam kimdir?" diye sordu.O, "Din hususunda basiret sahibi ve etkili bakış açısına sahip bir kimsedir" dedi.İmam şöyle buyurdu: "Herhalde din hususunda kişisel görüş esas alarak kıyasa başvuran adam budur.""Evet" dediler.Bunun üzerine İmam, Ebu Hanife'ye dönerek şöyle dedi: "İsmin nedir?"Ebu Hanife, "Numan" der.İmam sorar: "Ey Numan! Kafana da kısas uyguladın mı?""Kafama nasıl kısas uygularım!"İmam buyurur ki: "Senin işini güzel yapmadığını görüyorum. Biliyor musun niçin gözde tuzlu, kulakta acı bir sıvı, burun deliklerinde serinlik ve dudaklarda tatlı bir sıvı vardır?"Ebu Hanife şaşırır ve bunları bilmediğini belirtir. Ardından İmam'ın bu meselleri kendisine açıklamasını rica eder.İmam Ca'fer şöyle buyurur: "Babam, dedemden, O da Resûlullah'tan şöyle rivayet etti: Yüce Allah lütuf ve keremiyle ademoğlunun gözünde tuzlu bir sıvı yaratmıştır ki, gözüne giren toz, kir dışarı atılsın. Kulağında acı bir sıvı yaratmıştır ki, böceklerin girişini engelleyen bir perde işlevi görsün. Çünkü böcekler kulağa girerlerse beyine ulaşırlar. Ama kulağın içindeki acı sıvıyı tadınca dışarı çıkarlar. Burun deliklerinde de bir serinlik yaratmıştır ki, böylece alınan nefes bununla tazelenir, arınır. Eğer böyle olmasaydı beyin kokardı. Dudaklarda da tatlı bir sıvı yaratmıştır, bu sayede insan tattığı her şeyden bir lezzet alır."İmam Ebu Hanife'ye dönerek onu kıyasla amel etmekten men etti. Ve şöyle dedi: "Ey Numan! Babam bana anlattı. O da dedesinden duymuş ki, Resûlullah şöyle buyurmuştur: Dinî bir mesele hakkında kişisel görüşüne dayanarak kıyas yapan ilk kişi İblis'tir. Yüce Allah ona, 'Adem'e secde et' dediği zaman o, 'Ben ondan daha hayırlıyım. Beni ateşten, onu ise balçıktan yarattın' karşılığını vermiştir." İmam, Ebu Hanife'ye başka bir zaman, "Allah katında adam öldürmek mi, yoksa zina mı daha büyük bir günahtır" diye sorar.Ebu Hanife, "Adam öldürmek" der.İmam, "O halde neden Yüce Allah adam öldürmede iki şahidi kabul ederken, zina suçunda dört şahitten aşağısını kabul etmiyor?" buyurdu.Bu noktada Ebu Hanife verecek bir cevap bulamaz. Böylece İmam, kıyas yöntemini açık bir şekilde reddetmiştir.İmam'ın kıyası reddetmek hususunda Ebu Hanife'ye bir örneği de şudur: "Namaz mı üstündür, yoksa oruç mu?"Ebu Hanife, "Namaz üstündür" dedi.Bunun üzerine İmam şöyle cevap buyurdu: "Senin görüşünde olduğu gibi kıyas yapmak gerekirse, bu takdirde hayızlı olan kadının hayızlı iken kılamadığı namazlarını kaza etmesi gerekir. O halde iken tutamadığı oruçları değil. Allah, o haldeki kadının oruçlarını kaza etmesini vacip kılmıştır. Namazlarını değil!"İmam bununla, Ebu Hanife'ye dinin kıyas yoluyla anlaşılamayacağını anlatmak istiyordu.İmam devamla, "İdrar mı daha pistir, yoksa meni mi?" diye sorar. Ebu Hanife, "İdrar pistir" der.İmam buyurur ki: "Senin kıyas yöntemine göre, idrardan dolayı gusül almak gerekir. Çünkü o daha pistir, meni değil. Ama Yüce Allah idrardan dolayı değil, meniden dolayı gusül alınmasını farz kılmıştır."