İsrail bildiğini okuyor

İsrail, çiçeği burnundaki Filistin'in yeni Başbakanı Ahmed Kurey'in uzattığı zeytin dalını gecikmeden kırdı. İsrail açıklamasında, Filistin Başkanı Arafat'ın meclis önünde söylediklerini ciddiye alamayacakları, çünkü Arafat'ın bir elinde zeytin dalı, öteki elinde bomba tutamayacağı belirtildi.

Halbuki, Ramallah'taki konuşma beklenmedik ölçüde uzlaşmacı ifadeler içeriyordu. Arafat, Filistinliler'in İsrail ile iyi komşuluk ilişkileri ve barış içinde yaşamak istediğini söylüyordu. Filistin Başkanı, İsrail'in güvenliğine saygı göstermeye hazır olduklarını, kendilerinin ise kendi kaderlerini tayin hakkından başka birşey talep etmediklerini duyuruyordu.

Arafat, belki İsrailli yetkilileri ikna edememiş olabilir. Söylenenlere pek çok sade vatandaş da kuşku ile yaklaşabilir. Ama "Reis" bu konuşmasıyla iki aydır devam eden Filistin hükümet krizinden çıkış yolunu düzlemiştir. Parlamento da Kurey hükümetini onaylamıştır. Artık Ahmed Kurey geçici bir hükümet başkanı değil, istifa eden selefi Mahmud Abbas'ın yerine resmen Filistin Başbakanı'dır.

İsrail'i sıkıştıran yok

Kurey ve Arafat'ın şiddet döngüsünün mutlak kırılması gerektiği noktasında birleştikleri anlaşılıyor. Arafat, bu şiddetin ne İsrail'e ne de Filistinlilere güven getireceği kanısında. Kurey de tüm taraflara ateşkese geri dönülmesi ve böylece karşılıklı tüm sorunlara barışcıl çözüm bulma imkanı oluşturulması çağrısında bulunuyor. Özellikle de BM, ABD, Avrupa Birliği ve Rusya'dan oluşan Ortadoğu Dörtlüsü'nün hazırladığı yol haritasına geri dönüş için çaba harcanmasını istiyor.

Buraya kadar herşey çok iyi. Ama tüm bu tahhütleri Kurey'in selefi Abbas da yapmamış mıydı? Abbas için geçerli olanlar şimdi yeni Başbakan Kurey için de geçerli.

Birincisi, Abbas etkili Filistinli grupları, kendi istekleri ile kabul ettikleri süreli bir ateşkes dışında silahtan arındırmayı başaramamıştı. İkincisi, İsrail etkili Filistinli gruplara mensup olanları "öldürmekten" vazgeçmemiş, bu tavrıyla ateşkesin bozulmasına gerekçe hazırlamıştı. Sonuncusu, Ortadoğu Dörtlüsü'nün üyeleri, kendi imzalarını taşıyan barış planını yaşatmaya hazır ya da bunu yapabilecek durumda değillerdi. Özellikle de Irak'taki olayların baskısı altında olan Amerikalılar, yaz başı üstlendikleri arabuluculuk rolünü layıkıyla yerine getirmemişlerdi.

Oyun aynı: Filistinli Filistinliyi kırsın

İsrail'in üzerinde ne Abbas ne de halefi Kurey tesirli olabilir. Kurey, kendi saflarındaki radikalleri de kontrol edemeyecektir. Bunun nedeni, Arafat'ın tümüyle sahneden çekilmemesi ve en azından güvenlik birimlerinin bir bölümünü komuta etmekteki ısrarıdır. Bu noktada hiçbir şey değişmemiştir ve yeni kabineye onayını vermesine rağmen bu sorun sürecektir.

Öte yandan, pekçok şey radikal grupların elindedir. Bugüne kadar ne Hamas ne İslami Cihad, İsrail'in varlığını kabullenebilmiştir. Ve kabul ederlerse de bu bir mucize olur. Radikal grupları silahtan arındırmak için bizzat Arafat ya da Arafat'ın desteğinde Kurey'in harekete geçmemesi halinde hiçbir şey değişmeyecektir.